Từ những nền tảng phục vụ hàng chục triệu người dùng trong nước đến việc xuất khẩu công nghệ sang Mỹ, Nhật Bản, châu Âu hay Đông Nam Á, nhiều doanh nghiệp Việt đang trở thành những điển hình tiêu biểu cho khát vọng vươn tầm toàn cầu bằng năng lực số hóa, đổi mới sáng tạo và tư duy quản trị hiện đại.
Từ gia công công nghệ đến xây dựng hệ sinh thái số toàn cầu
Một trong những câu chuyện tiêu biểu nhất là FPT Corporation. Sau nhiều năm kiên trì chiến lược toàn cầu hóa, đến nay, FPT đã hiện diện tại hàng chục quốc gia, cung cấp dịch vụ chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây, dữ liệu lớn và tự động hóa cho hàng nghìn doanh nghiệp quốc tế. Từ vị thế doanh nghiệp gia công phần mềm, FPT đang chuyển dịch sang vai trò đối tác chuyển đổi số chiến lược cho các tập đoàn lớn trong lĩnh vực tài chính, sản xuất, hàng không, năng lượng và y tế.
Đáng chú ý, doanh nghiệp này đã xây dựng được hệ sinh thái nền tảng số mang thương hiệu Việt phục vụ khách hàng toàn cầu, trong đó có các giải pháp AI, nhà máy thông minh, quản trị doanh nghiệp số và công nghệ ô tô thông minh. Việc tham gia sâu vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu cho thấy doanh nghiệp Việt hoàn toàn có khả năng cạnh tranh bằng tri thức và công nghệ lõi.
Ông Trương Gia Bình - Chủ tịch FPT nhận định: Trong kỷ nguyên AI và chuyển đổi số toàn cầu, doanh nghiệp Việt hoàn toàn có cơ hội đứng ngang hàng với các tập đoàn công nghệ quốc tế nếu biết đầu tư vào công nghệ lõi, dữ liệu và nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây là thời điểm doanh nghiệp Việt chuyển từ gia công sang sáng tạo công nghệ.
Nếu FPT đại diện cho lĩnh vực dịch vụ công nghệ và chuyển đổi số, thì VNG Corporation lại là ví dụ điển hình về doanh nghiệp Việt xây dựng sản phẩm số có khả năng cạnh tranh quốc tế.
Từ lĩnh vực trò chơi trực tuyến, VNG đã mở rộng sang thanh toán điện tử, điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo và nền tảng số phục vụ doanh nghiệp. Đặc biệt, nhiều sản phẩm game của doanh nghiệp này đã tiếp cận hàng trăm triệu người dùng ở nhiều quốc gia, đưa thương hiệu công nghệ Việt xuất hiện rõ nét hơn trên bản đồ số toàn cầu.
Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, việc một doanh nghiệp Việt có thể phát triển sản phẩm số đủ sức cạnh tranh với các tập đoàn quốc tế là minh chứng cho năng lực sáng tạo và khả năng thích ứng nhanh của doanh nghiệp Việt Nam.
Không chỉ phát triển thị trường quốc tế, VNG còn đầu tư mạnh vào hạ tầng dữ liệu, AI và công nghệ đám mây - những lĩnh vực được xem là “xương sống” của nền kinh tế số trong tương lai.
Trong lĩnh vực fintech, VNPAY được xem là một trong những doanh nghiệp tiêu biểu góp phần thay đổi thói quen thanh toán của người dân và mở rộng khả năng kết nối tài chính số.
Từ nền tảng thanh toán QR Code nội địa, VNPAY đã phát triển hệ sinh thái thanh toán số đa dạng, liên kết với ngân hàng, hãng hàng không, bệnh viện, trường học, doanh nghiệp thương mại điện tử và dịch vụ công. Điều đáng chú ý là nhiều giải pháp công nghệ tài chính do doanh nghiệp Việt phát triển hiện đã đạt tiêu chuẩn quốc tế về bảo mật, dữ liệu và kết nối thanh toán.
Sự phát triển mạnh mẽ của thanh toán không tiền mặt tại Việt Nam trong giai đoạn 2024-2026 tạo nền tảng để các doanh nghiệp fintech nội địa từng bước mở rộng hợp tác khu vực, tiến tới tham gia sâu hơn vào mạng lưới thanh toán số xuyên biên giới.
Điểm mạnh của doanh nghiệp công nghệ tài chính Việt nằm ở khả năng thấu hiểu thị trường nội địa, tốc độ đổi mới nhanh và chi phí triển khai cạnh tranh. Đây là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp Việt có thể tham gia sâu hơn vào thị trường ASEAN - khu vực được đánh giá có tốc độ tăng trưởng kinh tế số hàng đầu thế giới.
Chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Trí Hiếu nhận định: Điểm đáng chú ý của doanh nghiệp Việt hiện nay không chỉ là tăng trưởng doanh thu, mà là khả năng xây dựng thương hiệu trên môi trường số quốc tế. Khi sản phẩm Việt hiện diện trên các nền tảng toàn cầu, giá trị thương hiệu quốc gia cũng được nâng lên.
Chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực cho rằng: Doanh nghiệp Việt muốn đi xa trên nền tảng số toàn cầu phải xây dựng được hệ sinh thái số riêng, có năng lực quản trị dữ liệu, an ninh mạng và khả năng đổi mới liên tục. Đây không còn là cuộc chơi của quy mô vốn, mà là tốc độ sáng tạo.
Khẳng định vị thế bằng năng lực sáng tạo và bản lĩnh hội nhập
Trong bối cảnh các nền tảng quốc tế cạnh tranh mạnh mẽ, nhiều doanh nghiệp Việt vẫn tạo được chỗ đứng đáng kể trên thị trường số.
Tiki là ví dụ điển hình cho nỗ lực xây dựng nền tảng thương mại điện tử mang bản sắc Việt với định hướng phát triển bền vững, tập trung vào trải nghiệm người dùng, logistics và chất lượng dịch vụ.
Dù phải cạnh tranh với nhiều “ông lớn” quốc tế có tiềm lực tài chính mạnh, doanh nghiệp Việt vẫn duy trì được hệ sinh thái khách hàng trung thành nhờ hiểu hành vi tiêu dùng trong nước, đầu tư công nghệ vận hành và tối ưu chuỗi cung ứng.
Câu chuyện của Tiki cho thấy doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể tồn tại và phát triển nếu lựa chọn đúng phân khúc, tập trung vào chất lượng dịch vụ và tận dụng dữ liệu để nâng cao trải nghiệm khách hàng.
Không chỉ trong thương mại điện tử, nhiều startup Việt ở lĩnh vực logistics số, giáo dục trực tuyến, y tế số, AI và phần mềm SaaS cũng đang từng bước đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam đang bước vào giai đoạn trưởng thành hơn.
Chiến lược phát triển doanh nghiệp công nghệ số “Make in Vietnam” đang được thúc đẩy mạnh mẽ với mục tiêu hình thành các doanh nghiệp có khả năng làm chủ công nghệ lõi, sáng tạo sản phẩm và cạnh tranh quốc tế.
Nhiều chuyên gia nhận định, khác với giai đoạn trước khi doanh nghiệp chủ yếu nhập khẩu công nghệ hoặc gia công cho nước ngoài, doanh nghiệp Việt hiện nay đang từng bước xây dựng hệ sinh thái công nghệ của riêng mình.
Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh AI, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và kinh tế nền tảng đang trở thành “hạ tầng mới” của nền kinh tế toàn cầu. Quốc gia nào sở hữu doanh nghiệp công nghệ mạnh sẽ có lợi thế lớn về năng suất, quản trị và năng lực cạnh tranh.
Việt Nam có lợi thế về dân số trẻ, tốc độ thích ứng công nghệ nhanh và thị trường số đang tăng trưởng mạnh. Đây là điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp công nghệ Việt phát triển các nền tảng phục vụ không chỉ thị trường trong nước mà còn hướng tới khu vực và quốc tế.
Nhìn từ những câu chuyện của FPT, VNG, VNPAY hay Tiki có thể thấy, điểm chung lớn nhất của các doanh nghiệp Việt thành công trên nền tảng số toàn cầu là tư duy đổi mới liên tục, khả năng thích ứng nhanh và chiến lược đầu tư dài hạn cho công nghệ.
Trong môi trường cạnh tranh toàn cầu, doanh nghiệp Việt không thể đi lên bằng lợi thế chi phí rẻ như trước mà phải cạnh tranh bằng chất lượng công nghệ, dữ liệu, trải nghiệm người dùng và năng lực sáng tạo.
Đặc biệt, việc nhiều doanh nghiệp Việt đã tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị số toàn cầu cho thấy hình ảnh doanh nghiệp Việt Nam đang thay đổi mạnh mẽ: Từ doanh nghiệp gia công sang doanh nghiệp sở hữu nền tảng, sở hữu công nghệ và tạo ra giá trị mới.
Đây không chỉ là dấu mốc của tăng trưởng kinh tế số, mà còn là thời điểm khẳng định bản lĩnh hội nhập của doanh nghiệp Việt trên không gian số toàn cầu.
Trong hành trình đó, những doanh nghiệp tiên phong đang góp phần xây dựng hình ảnh một Việt Nam năng động, sáng tạo và đủ năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên số mới.
Minh Anh
