Minh bạch nguồn gốc đang trở thành yêu cầu quan trọng đối với nông sản khi người tiêu dùng ngày càng chú trọng chất lượng và an toàn thực phẩm. Năm 2026, Hà Nội thí điểm truy xuất nguồn gốc điện tử tại vùng rau Văn Đức (xã Bát Tràng) và xã Mê Linh, với 30 hộ tham gia trên tổng diện tích 15.350 m².
Trong đó, Văn Đức có 20 hộ trồng 13 loại rau trên diện tích 9.390 m²; Mê Linh có 10 hộ trồng cải củ trên diện tích 5.960 m². Sản phẩm sau thu hoạch được cung ứng thông qua các HTX và hệ thống phân phối.
Thông tin về quá trình sản xuất được cập nhật trên hệ thống điện tử của thành phố, đồng thời kết nối với hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản cấp bộ, góp phần tăng tính minh bạch và kiểm soát chất lượng sản phẩm.
Số hóa giúp HTX quản lý nguồn cung theo từng hộ, minh bạch thông tin với đối tác và đáp ứng yêu cầu của các kênh phân phối hiện đại.
Tuy nhiên, hiệu quả truy xuất phụ thuộc vào tính đầy đủ, chính xác của dữ liệu trong toàn bộ quá trình sản xuất, thu gom và phân phối. Mã QR chỉ có ý nghĩa khi thông tin được cập nhật thực chất.
Quá trình triển khai còn gặp khó khăn do nhiều nông dân chưa thành thạo công nghệ, HTX thiếu nhân lực và thiết bị, trong khi chi phí tem nhãn làm tăng gánh nặng sản xuất.
Do đó, bên cạnh đầu tư công nghệ, cần tăng cường tập huấn, hỗ trợ chi phí ban đầu và nâng cao năng lực quản lý cho HTX. Quan trọng hơn, truy xuất nguồn gốc phải gắn với chất lượng ổn định và liên kết tiêu thụ để tạo giá trị thực chất cho nông sản.
Bên cạnh truy xuất nguồn gốc, Hà Nội đang hướng tới phát triển nông nghiệp đa giá trị, kết hợp sản xuất với chế biến, xây dựng thương hiệu và du lịch sinh thái. Mô hình trồng sen là một trong những hướng đi tiêu biểu.
Giai đoạn 2025-2026, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội triển khai dự án phát triển hoa sen gắn với xây dựng thương hiệu và du lịch tại 4 điểm trình diễn, tổng diện tích 22,5 ha, với 18 hộ tham gia tại Hà Nội và Hưng Yên. Năm 2026, dự án tiếp tục tập trung triển khai tại Hà Nội.
Theo kết quả năm 2025, các giống sen có tỷ lệ sống đạt 90-93%, hiệu quả kinh tế đạt khoảng 251-253 triệu đồng/ha, cao hơn phương thức sản xuất đại trà từ 35,29-36,36%.
Đáng chú ý, việc lựa chọn giống có thời gian ra hoa khác nhau giúp kéo dài mùa thu hoạch. Giá hoa sen Quan Âm trái vụ đạt 6.000-8.000 đồng/bông, trong khi hoa phục vụ ướp trà có giá 25.000-30.000 đồng/bông. Qua đó, mô hình cho thấy tiềm năng gia tăng giá trị từ đa dạng sản phẩm và phân khúc tiêu thụ.
Tại HTX Trà sen Tân An (xã Hòa Xá), mô hình trồng sen được triển khai trên diện tích 7,5 ha với sự hỗ trợ của Trung tâm Khuyến nông Hà Nội. Tổng diện tích sen của HTX hiện khoảng 17,5 ha, năng suất thời điểm chính vụ đạt khoảng 20.000 bông/ha, cung ứng 5.000-7.000 bông mỗi ngày.
Không chỉ bán hoa tươi, HTX còn hướng đến khai thác hạt, ngó, lá sen để phát triển trà và các sản phẩm chế biến, kết hợp xây dựng thương hiệu và du lịch trải nghiệm nhằm gia tăng giá trị.
Theo phương án sản xuất năm 2026, mô hình sen Bách Diệp dự kiến đạt doanh thu 585 triệu đồng/ha, lợi nhuận khoảng 270,85 triệu đồng/ha. Đây là mức dự kiến, hiệu quả thực tế phụ thuộc vào năng suất, giá bán và khả năng tiêu thụ.
Tuy nhiên, để nhân rộng mô hình, cần giải quyết bài toán đầu ra, hạ tầng du lịch và liên kết giữa người trồng, HTX, doanh nghiệp chế biến, phân phối.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, thành phố hiện có 406 mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và 182 chuỗi chăn nuôi, trồng trọt hoạt động hiệu quả. Đến năm 2030, Hà Nội định hướng phát triển nông nghiệp hiện đại, ứng dụng công nghệ thông minh, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải.
Từ vùng rau an toàn đến mô hình trồng sen, chuyển đổi nông nghiệp Hà Nội hướng tới nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm và hiệu quả sử dụng tài nguyên. Trong đó, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu và liên kết tiêu thụ là những yếu tố quan trọng để nông nghiệp xanh phát triển bền vững.
Hà Trần
