Mặc dù cán cân thương mại tạm thời thâm hụt gần 3,3 tỷ USD, kết quả này vẫn phản ánh sức sống mạnh mẽ của nền kinh tế Việt Nam – một nền kinh tế có độ mở cao và đang duy trì nhịp độ vận hành ổn định.
Kim ngạch xuất khẩu trong kỳ đạt khoảng 18 tỷ USD, tiếp tục được dẫn dắt bởi khu vực công nghiệp chế biến, chế tạo và các ngành công nghệ cao. Nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện giữ vị trí trụ cột với hơn 4,2 tỷ USD. Tiếp theo là máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng đạt 2,1 tỷ USD; điện thoại các loại và linh kiện đạt khoảng 2 tỷ USD; dệt may đạt 1,4 tỷ USD.
Các ngành hàng truyền thống cũng duy trì mức ổn định đáng ghi nhận: giày dép đạt 923 triệu USD, thủy sản 417 triệu USD và cà phê 433 triệu USD. Những con số này khẳng định sức bền của các lĩnh vực xuất khẩu chủ lực lâu năm.
Ở chiều nhập khẩu, kim ngạch đạt 21,3 tỷ USD, chủ yếu tập trung vào nguyên liệu thô, máy móc và thiết bị phục vụ sản xuất. Đáng chú ý, nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện nhập khẩu gần 8 tỷ USD – con số phản ánh nhu cầu mở rộng sản xuất của doanh nghiệp vẫn ở mức cao, đồng thời cho thấy sự phụ thuộc đáng kể vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục đóng vai trò chi phối. Trong nửa đầu tháng 1/2026, khối này đạt kim ngạch xuất khẩu hơn 14 tỷ USD (chiếm gần 78% tổng xuất khẩu cả nước) và nhập khẩu 15,3 tỷ USD (chiếm gần 72% tổng nhập khẩu).
Thực tế này một lần nữa nhấn mạnh nhu cầu nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước, giúp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, tăng hàm lượng giá trị nội địa và giảm dần sự phụ thuộc vào khối FDI.
Năm 2025 đã khép lại với dấu mốc lịch sử khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước vượt 930 tỷ USD. Với nền tảng tăng trưởng vững chắc này và nếu duy trì được đà hai chữ số, mục tiêu đạt 1.000 tỷ USD trong năm 2026 hoàn toàn khả thi. Những tín hiệu tích cực ngay từ đầu năm mới vì thế mang tính bền vững, không chỉ là kết quả nhất thời.
Tăng trưởng năm 2025 được dẫn dắt bởi ba trụ cột chính: xuất khẩu, đầu tư công và du lịch. Xuất khẩu giữ vị trí đầu tàu nhờ cơ cấu hàng hóa nghiêng về điện tử và các ngành công nghiệp hướng xuất khẩu. Đầu tư công giải ngân mạnh, đặc biệt ở hạ tầng giao thông và kỹ thuật, tạo hiệu ứng lan tỏa rộng. Du lịch phục hồi vượt bậc, lượng khách quốc tế vượt mức trước đại dịch, kéo theo sự sôi động của dịch vụ, vận tải, lưu trú và thương mại.
Ở cấp địa phương, nhiều điểm sáng nổi bật. Lạng Sơn – cửa khẩu chiến lược – kết thúc năm 2025 với kim ngạch xuất nhập khẩu kỷ lục trên 95 tỷ USD, tăng 44,6% so với năm trước và chiếm hơn 10% tổng kim ngạch cả nước. Việc áp dụng mô hình cửa khẩu thông minh và đầu tư mạnh vào logistics đã đảm bảo thông quan thông suốt, tạo đà thuận lợi cho năm 2026.
Trong lĩnh vực nông lâm thủy sản, dù đối mặt nhiều thách thức, các mục tiêu năm 2026 vẫn đầy tham vọng. Ngành thủy sản đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu 11,5 tỷ USD. Toàn ngành nông lâm thủy sản phấn đấu tăng trưởng 6–8%, hướng tới 95–100 tỷ USD trong giai đoạn 2026–2030, thể hiện niềm tin vào khả năng thích ứng và nâng cấp chuỗi giá trị.
Tuy nhiên, phía trước vẫn còn nhiều thử thách lớn. Từ năm 2026, thương mại toàn cầu thay đổi nhanh chóng với trọng tâm chuyển sang các tiêu chuẩn môi trường, phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc và minh bạch chuỗi cung ứng. Cơ chế điều chỉnh carbon biên giới (CBAM) của EU, quy định chống phá rừng nghiêm ngặt hơn, cùng việc Mỹ tăng cường giám sát xuất xứ và chuỗi cung ứng công nghệ sẽ làm tăng chi phí tuân thủ, buộc doanh nghiệp Việt Nam phải tái cấu trúc chiến lược theo hướng bền vững và dài hạn.
Sau hơn một thập kỷ hội nhập sâu rộng, đặc biệt giai đoạn 2021–2025 đầy biến động, xuất nhập khẩu Việt Nam đã tích lũy nền tảng vững chắc để bước vào chu kỳ phát triển mới. Giai đoạn 2026–2030 không chỉ tiếp tục tăng trưởng quy mô mà còn định vị lại vai trò của Việt Nam trong mạng lưới thương mại toàn cầu, với xuất nhập khẩu vẫn là động lực quan trọng của nền kinh tế.
L.T(t/h)
