Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao, nhận lời mời của Toàn quyền Australia Sam Mostyn và Toàn quyền New Zealand Cindy Kiro, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước tới Australia và New Zealand từ ngày 9 đến 14/8/2026.
Chuyến thăm diễn ra trong thời điểm quan hệ giữa Việt Nam với Australia và New Zealand đang được nâng lên tầm cao mới. Australia đã trở thành Đối tác Chiến lược toàn diện của Việt Nam từ tháng 3/2024, trong khi Việt Nam và New Zealand nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện vào tháng 2/2025.
Không chỉ tạo nền tảng thuận lợi về chính trị và ngoại giao, những bước phát triển này còn mở thêm không gian cho hợp tác thương mại, đầu tư và kết nối doanh nghiệp.
Thương mại mở rộng, doanh nghiệp có thêm không gian
Với Australia, thương mại hai chiều tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Sáu tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam - Australia đạt 8,2 tỷ USD, tăng 21,9% so với cùng kỳ năm trước.
Trước đó, năm 2025, thương mại hai nước đạt khoảng 14 tỷ USD. Xuất khẩu của Việt Nam sang Australia đạt 6,8 tỷ USD, tăng 5,6%, trong khi nhập khẩu đạt 7,2 tỷ USD, giảm 5,3%.
Đáng chú ý, quan hệ thương mại đang ngày càng đa dạng về nhóm hàng. Australia đã mở cửa thị trường cho nhiều sản phẩm nông nghiệp của Việt Nam như vải, xoài, thanh long, nhãn, chanh leo, bưởi và tôm đông lạnh.
Việc tiếp cận một thị trường phát triển với yêu cầu cao cũng tạo sức ép để doanh nghiệp Việt Nam nâng chất lượng sản phẩm, hoàn thiện truy xuất nguồn gốc, kiểm soát quy trình sản xuất và xây dựng thương hiệu.
Ở chiều ngược lại, Việt Nam mở cửa cho nhiều loại trái cây Australia như cam, quýt, cherry, nho, đào, xuân đào, mận và việt quất. Dòng thương mại hai chiều vì thế ngày càng mang tính bổ trợ, tạo nền tảng để doanh nghiệp hai nước mở rộng hợp tác.
Với New Zealand, quy mô thương mại nhỏ hơn nhưng tốc độ tăng trưởng khá tích cực. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam - New Zealand đạt 1,5 tỷ USD, tăng 15,8% so với năm 2024.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, thương mại hai chiều đạt 844,4 triệu USD, tăng 14,6%. Xuất khẩu của Việt Nam sang New Zealand đạt 399,6 triệu USD, tăng 18,8%, trong khi nhập khẩu đạt 444,8 triệu USD, tăng 11,1%.
Các sản phẩm xuất khẩu chủ lực của Việt Nam gồm điện thoại và linh kiện, máy vi tính, sản phẩm điện tử, thủy sản, hạt điều và giày dép. Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ New Zealand nhiều sản phẩm sữa, hoa quả, gỗ, nguyên phụ liệu dệt may, da giày cùng máy móc, thiết bị.
Những con số trên cho thấy hai thị trường Australia và New Zealand đang có vai trò ngày càng rõ hơn trong chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu của Việt Nam.
Dư địa lớn từ đầu tư và kết nối chuỗi cung ứng
Không gian hợp tác giữa Việt Nam với Australia và New Zealand không chỉ nằm ở hoạt động xuất nhập khẩu mà còn ở đầu tư và liên kết sản xuất.
Tính đến ngày 31/5/2026, các nhà đầu tư Australia có 734 dự án còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký hơn 1,9 tỷ USD. Việt Nam hiện có 101 dự án đầu tư tại Australia với tổng vốn đăng ký 554,7 triệu USD.
Trong khi đó, đến ngày 30/6/2026, New Zealand có 61 dự án tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký 191 triệu USD; Việt Nam có 13 dự án tại New Zealand với tổng vốn đăng ký 44,5 triệu USD.
So với quy mô quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện, dòng vốn đầu tư hai chiều vẫn còn khá khiêm tốn. Đây chính là khoảng trống có thể được khai thác trong thời gian tới, nhất là trong các lĩnh vực có tính bổ trợ như nông nghiệp công nghệ cao, chế biến thực phẩm, logistics, giáo dục, năng lượng, công nghệ và dịch vụ.
Australia cũng là một trong những đối tác cung cấp ODA không hoàn lại lớn cho Việt Nam, với tổng giá trị hỗ trợ hơn 3 tỷ AUD. Nguồn lực này đã được triển khai trong nhiều lĩnh vực, góp phần hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội và tăng cường năng lực của Việt Nam.
Kết nối giữa hai bên cũng ngày càng thuận lợi. Việt Nam và Australia hiện duy trì 56 chuyến bay khứ hồi mỗi tuần. Năm 2025, gần 550.000 lượt khách Australia đến Việt Nam, tăng 12%, trong khi khoảng 200.000 lượt khách Việt Nam đến Australia.
Đây không chỉ là điều kiện thuận lợi cho du lịch mà còn hỗ trợ hoạt động xúc tiến thương mại, giao lưu doanh nghiệp và kết nối đầu tư.
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang có xu hướng tái cấu trúc, việc tăng cường liên kết với Australia và New Zealand có thể giúp Việt Nam đa dạng hóa nguồn cung, mở rộng thị trường đầu ra và nâng cao khả năng tham gia vào các chuỗi giá trị khu vực.
Vấn đề đặt ra là doanh nghiệp Việt Nam cần chuyển từ tư duy khai thác thị trường theo từng đơn hàng sang xây dựng quan hệ hợp tác dài hạn, chú trọng tiêu chuẩn chất lượng, thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và năng lực cung ứng ổn định.
Với nền tảng quan hệ chính trị ngày càng được củng cố, Australia và New Zealand đang có nhiều điều kiện để trở thành những đối tác quan trọng hơn trong chiến lược mở rộng thị trường, thu hút đầu tư và nâng cấp chuỗi giá trị của Việt Nam.
Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vì vậy được kỳ vọng tạo thêm động lực để cụ thể hóa các cơ hội hợp tác, đưa quan hệ kinh tế giữa Việt Nam với hai quốc gia này phát triển theo chiều sâu và thực chất hơn.
Minh Thành (t/h)
