Theo Thương vụ Việt Nam tại Ba Lan, thị trường nông sản EU được dự báo sẽ chịu áp lực cạnh tranh lớn hơn trong thời gian tới, khi EU vừa ký kết Hiệp định Thương mại tự do với khối Mercosur (Nam Mỹ) và tiếp tục đàm phán các FTA với nhiều đối tác khác như Thái Lan, Malaysia. Việc mở rộng các hiệp định thương mại khiến nguồn cung nông sản vào EU gia tăng, đồng thời buộc các quốc gia thành viên, trong đó có Ba Lan, phải siết chặt hàng rào kỹ thuật để bảo vệ người tiêu dùng và thị trường nội khối.

Song song với quá trình tự do hóa thương mại, Ba Lan và các nước EU đang tăng cường kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm ngay tại cửa khẩu. Tại hội nghị tổng kết năm 2025 của Cơ quan Thanh tra chất lượng thương mại các sản phẩm thực phẩm nông nghiệp Ba Lan (IJHARS), bà Dorota Bochenska, Trưởng cơ quan thanh tra, cho biết nhiều lô hàng nhập khẩu từ các nước thứ ba đã bị buộc tái xuất hoặc tiêu hủy do không đáp ứng quy định pháp luật.

Theo IJHARS, mỗi năm cơ quan này thực hiện khoảng 80.000 lượt kiểm tra tại biên giới. Đáng chú ý, Ba Lan đang xem xét đề xuất mở rộng phạm vi kiểm soát, cho phép kiểm tra cả những lô hàng nhỏ có khối lượng dưới 100 kg, thay vì chỉ tập trung vào các lô hàng lớn như trước đây.

Qua công tác kiểm tra, các lỗi vi phạm phổ biến của doanh nghiệp xuất khẩu bao gồm: ghi nhãn không đúng quy định, thiếu thông tin bằng tiếng Ba Lan, danh sách thành phần không đầy đủ hoặc không chính xác, ghi sai hạn sử dụng, sản phẩm bị nhiễm nấm mốc hoặc chứa phụ gia không được phép sử dụng theo quy định của EU.

Đối với hàng hóa xuất xứ từ Việt Nam, trong năm 2025, IJHARS đã phát hiện và xử lý 8 lô nông sản không đạt yêu cầu, gồm các mặt hàng như hạt tiêu, xoài sấy, quế, nước cốt dừa và viên gia vị. Đáng chú ý, ngay trong tháng 1/2026, cơ quan chức năng tại cảng Gdansk đã ban hành quyết định cấm nhập khẩu khẩn cấp đối với hơn 52.000 lon nước dừa vị dứa của Việt Nam do phát hiện sử dụng phụ gia bị cấm và vi phạm nhiều quy định về nhãn mác.

IJHARS nhấn mạnh rằng mọi sản phẩm thực phẩm được đưa vào thị trường Ba Lan từ ngoài EU đều phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về chất lượng, thành phần và ghi nhãn theo luật pháp hiện hành của Ba Lan và EU.

Trước xu hướng kiểm soát ngày càng nghiêm ngặt, Thương vụ Việt Nam tại Ba Lan khuyến cáo doanh nghiệp xuất khẩu cần chủ động rà soát toàn bộ quy trình sản xuất, chế biến và đóng gói, đồng thời cập nhật thường xuyên các quy định pháp lý của thị trường sở tại. Việc tuân thủ không chỉ giúp hạn chế rủi ro bị trả hàng, tiêu hủy, mà còn góp phần bảo vệ uy tín và hình ảnh của nông sản Việt Nam, vốn đang từng bước khẳng định vị thế tại thị trường Ba Lan và EU.

Nam Sơn (t/h)