Cổng vào trung tâm đồi Lim.
Cổng vào trung tâm đồi Lim.

Năm 2026, Hội Lim diễn ra trong 2 ngày 28/2 đến 1/3 (tức 12-13 tháng giêng Bính Ngọ) được bắt đầu bằng phần Lễ, diễn ra sáng 28/2, với Lễ khai hội, dâng hương tại chùa Hòng Ân trên núi Lim).

Đây là một trong những nghi thức mở đầu và mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc tại Hội Lim, diễn ra trong không khí trang nghiêm và thành kính. Nghi lễ này thể hiện lòng tri ân của cộng đồng đối với các vị thần linh, tổ tiên, đặc biệt là Hiếu Trung Hầu Nguyễn Đình Diễn, người có công lớn trong việc phát triển và lưu giữ làn điệu dân ca Quan họ.

Chị hai quan họ mời trầu du khách.
Chị hai quan họ mời trầu du khách.

Phần Lễ tiếp tục được tổ chức vào sáng 13 tháng Giêng với Lễ rước sắc từ làng Đình Cả (hoặc Lộ Bao) lên Lăng thờ Tướng công Nguyễn Đình Diễn trên đồi Lim. Đây là một trong những nghi lễ trung tâm, trọng thể và lớn nhất tại Hội Lim.

Lễ rước sắc không chỉ là một hành trình tâm linh mà còn là sự tái hiện sống động của tín ngưỡng, lòng tôn kính đối với các vị thần linh đã có công với vùng đất và đặc biệt là với làn điệu dân ca Quan họ. Đây là biểu hiện sâu sắc của truyền thống "uống nước nhớ nguồn" trong văn hóa Việt Nam.

Các du khách giao lưu quan họ cùng các chị hai.
Các du khách giao lưu quan họ cùng các chị hai.

Trong phần Hội diễn ra đa dạng các hoạt động văn hóa cộng đồng, các trò chơi dân gian và đặc sắc nhất là hoạt động hát diễn dân ca Quan họ. Các lán Quan họ để hát đối đáp, giao lưu, mời trầu, mời nước được dựng quanh đồi Lim và hồ điều hòa Vân Tương.

Thuyền hát được chuẩn bị, trang trí rực rỡ và neo đậu trên hồ của các làng. Các gia đình nghệ nhân có điều kiện sẽ chuẩn bị “nhà chứa” để đón tiếp các "bọn" Quan họ khách và tổ chức hát canh, bố trí khu vực sân bãi cho trò chơi dân gian.

Anh hai, chị hai măng non biểu diễn trên đồi Lim.
Anh hai, chị hai măng non biểu diễn trên đồi Lim.

Tại sân khấu chính là nơi tổ chức các buổi biểu diễn lớn, mang tính trình diễn và giới thiệu rộng rãi làn điệu dân ca Quan họ đến đông đảo công chúng và du khách thập phương.

Hát Canh (đêm 12 tháng Giêng) là một nghi thức đặc biệt, mang tính "nội bộ" và sâu sắc hơn của hát Quan họ. Đây là nghi thức nhất mực trang trọng và là đỉnh cao của nghệ thuật Quan họ.

Hát quan họ trên thuyền ở Hồ điều hòa Vân Tương.
Hát quan họ trên thuyền ở Hồ điều hòa Vân Tương.

Địa điểm tổ chức các canh hát thâu đêm là tại các "nhà chứa", nhà của các gia đình nghệ nhân Quan họ trong các làng Quan họ gốc như Lũng Giang, Duệ Đông, Lộ Bao... với tục hát mời trầu, mời nước, và kết thúc khi trời gần sáng với những bài hát giã bạn đầy lưu luyến.

Bên cạnh tục hát Quan họ, hội Lim còn có các trò chơi dân gian: đấu vật, tổ tôm điếm, đánh đu, thơ, thư pháp… Đặc biệt là môn cờ người được giao cho các thôn để chọn những nam thanh nữ tú chưa vợ chưa chồng (gọi là kim đồng ngọc nữ) để đóng vai các quân cờ… góp phần làm cho hội Lim thêm sinh động và phong phú hơn…

Bá Đoàn