Nga, Trung Quốc đang trở thành đối thủ ở Mỹ Latinh. Với chiêu bài năng lượng, hai nước đang tìm cách tăng giành ảnh hưởng tại khu vực này.

Trung Quốc vừa rót số tiền khủng vào dự án nhà máy điện hạt nhân tại Argentina. Theo thông tin mới nhất, Trung Quốc sẽ hỗ trợ kỹ thuật và cung cấp dịch vụ và thiết bị trị giá khoảng 2 tỷ USD để xây dựng nhà máy điện hạt nhân thứ tư của Argentina.

Thỏa thuận thương mại khung về việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân Atucha III được ký ngày 3/9 tại Bắc Kinh với sự chứng kiến của Bộ trưởng kế hoạch Julio de Vido và Bộ trưởng kinh tế Axel Kicillof.

Dự kiến, Atucha III có công suất 800 MW và được đặt tại tổ hợp điện hạt nhân Atucha ở tỉnh Buenos Aires. Nhà máy này sử dụng lò phản ứng CANDU. Việc xây dựng sẽ kéo dài 8 năm.

Argentina có 3 nhà máy điện hạt nhân, trong đó nhà máy Atucha I (với công suất 357 MW) được khánh thành năm 1974

và là cơ sở điện hạt nhân đầu tiên tại Mỹ Latinh.

Năm nay Argentina đưa vào vận hành nhà máy điện hạt nhân thứ ba có tên Atucha II. Khi nhà máy này hoạt động hết công suất (745 MW), điện hạt nhân sẽ chiếm khoảng 10% tổng sản lượng điện của quốc gia Nam Mỹ này.

Tổng số tiền Trung Quốc tài trợ cho việc xây dựng Atucha III và hai nhà máy thủy điện lớn ở Argentina lên tới 4,7 tỷ USD.

Argentina đã trở thành nơi Trung Quốc và Nga tranh giành ảnh hưởng với chiêu bài năng lượng khi trong chuyến thăm Mỹ Latinh hồi tháng 7 vừa qua, Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng đã ký kết một thỏa thuận năng lượng hạt nhân với nước này.

Vào thời điểm đó, truyền thông quốc tế dẫn lời Tổng thống Putin cho biết, Tập đoàn năng lượng nguyên tử Rosatom của Nga sẽ tham gia các dự án xây dựng tại nhà máy điện hạt nhân Atucha III của Argentina, cũng chính là nhà máy Trung Quốc vừa rót tiền vào.

Vào tháng 2/2010, Chính phủ Argentina đã ký một thỏa thuận với Rosatom về chia sẻ thông tin kỹ thuật liên quan đến việc xây dựng các nhà máy điện hạt nhân và xem xét khả năng sử dụng công nghệ của Nga. Vào tháng 4 năm đó, một thỏa thuận hợp tác hạt nhân đã được ký kết với Nga, và trong tháng 9/2010, một thoả thuận khác đã được ký với Hàn Quốc.

Tháng 5/ 2011, Rosatom và Bộ trưởng Kế hoạch và đầu tư Argentina cho biết họ đang thảo luận về khả năng hợp tác cùng phát triển và xây dựng một lò phản ứng công suất 640 MW. Tháng 8/2012, chính phủ đã ký một thỏa thuận hợp tác hạt nhân với Trung Quốc, liên quan đến các nghiên cứu cho tổ máy thứ tư, được tài trợ bởi Trung Quốc, và việc chuyển giao chế tạo nhiên liệu và công nghệ khác.

Tại Cuba, quốc gia đang có kế hoạch phát triển ngành năng lượng với quy mô lên tới 10 tỷ USD, Nga đã nhanh chân hơn Trung Quốc khi ký được hợp đồng hợp tác xây dựng 4 nhà máy nhiệt điện của Cuba với trị giá trên 1,6 tỷ USD trong chuyến thăm Mỹ Latinh của Tổng thống Putin hồi tháng 7 vừa qua.

Để thực hiện mục tiêu tăng gần gấp đôi sản lượng điện hiện nay của Cuba từ nay đến năm 2030, trước mắt Cuba đang phải dựa vào Nga. Tuy nhiên, trên phương diện đầu tư, Cuba còn có thể dựa vào một đối tác khác, đó là Trung Quốc. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình từng bày tỏ Bắc Kinh muốn đẩy nhanh hơn "nỗ lực hợp tác trong những lĩnh vực ưu tiên" đối với Cuba, cụ thể là cơ sở hạ tầng và năng lượng. Vậy nên trong tương lai không xa, chắc chắn Nga cũng sẽ phải cạnh tranh với đối tác chiến lược của mình để duy trì ảnh hưởng tại Cuba.

Đối với Brazil, quốc gia có trữ lượng uranium khoảng 350.000 tấn, Nga đang có lợi thế khi từ năm 2008, nước này đã chào bán với Brazil công nghệ hiện đại cho sản xuất urani, nhà máy điện hạt nhân kiểu mới và công nghiệp siêu dẫn. Tổng Giám đốc của Rosatom đã đưa ra lời tuyên bố cực kỳ hấp dẫn rằng: "Chúng tôi tin chắc là nếu áp dụng công nghệ thăm dò sâu hiện đại của Nga thì có thể phát hiện thêm urani ở Brazil, làm tăng trữ lượng này lên 5 - 10 lần nữa”.

Đặc biệt, trong chuyến thăm của Tổng thống Putin đến Brazil cách đây gần 2 tháng, hai bên nhất trí thúc đẩy việc thực hiện bản ghi nhớ (MoU) giữa Rosatom và công ty Camargo Correa của Brazil về việc xây dựng một nhà máy điện hạt nhân và một kho chứa nhiên liệu đã qua sử dụng tại quốc gia Nam Mỹ này.

Giới quan sát nhận định, trong tương lai, Trung Quốc sẽ trở thành quốc gia xuất khẩu nguồn tri thức về lĩnh vực điện hạt nhân và sớm trở thành cường quốc điện hạt nhân số 1 thế giới. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều lo ngại về quản lý an toàn hạt nhân của Trung Quốc, nhất là khi chi phí xây dựng các nhà máy điện hạt nhân của Trung Quốc thường thấp hơn nhiều so với các nước khác.

Trong khi đó cho tới nay, Nga vẫn được xem là một trong ba cường quốc điện hạt nhân nổi bật nhất bên cạnh Mỹ, Pháp, theo Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).

Vẫn chưa thể biết "củ cà rốt năng lượng" của Nga hay Trung Quốc hấp dẫn hơn với Mỹ Latinh. Tuy nhiên, cuộc chiến tranh giành ảnh hưởng tại Mỹ Latinh giữa hai đối tác chiến lược đang có quan hệ hết sức nồng ấm này chưa bao giờ hết gay cấn.

Theo Đất Việt