Báo chí trên mặt trận kinh tế

THCL Trong thời đại ngày nay, báo chí ngày càng bám sát “hơi thở”của DN, cũng như các chính sách kinh tế của Nhà nước - trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế.

Phóng viên tác nghiệp

Báo chí hội nhập

Sau những năm 1990, một làn sóng báo chí - dồn dập tuyên truyền về những mô hình mới, cũng như các mặt hạn chế cho thấy một sự đổi mới rất mạnh mẽ, sôi nổi của báo chí. Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay, khi kinh tế Việt Nam đang hội nhập mạnh mẽ vào nền kinh tế thế giới, báo chí ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trên mặt trận kinh tế.

Thực tế cho thấy, thời gian qua, hàng ngày hàng giờ những thông tin kinh tế, thị trường trong nước, cũng như quốc tế đã được các tờ báo, đặc biệt là báo chí kinh tế phản ánh kịp thời, nhanh nhạy và chính xác góp phần định hướng chiến lược kinh doanh cho đội ngũ doanh nhân. Có thể kể đến những tên tuổi của các tờ báo kinh tế hàng đầu hiện nay như Thời báo Kinh tế Việt Nam, báo Đầu tư, Thời báo kinh tế Sài Gòn, báo điện tử CafeF, báo Diễn đàn Doanh nghiệp... Hàng loạt các bài viết về TPP, về các thị trường mới theo hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã tham gia ký kết, về tình hình giá dầu mỏ, thị trường chứng khoán, các dự án đầu tư lãng phí... đã được các báo liên tục đăng tải.

Theo nhà báo Hà Minh Huệ, nguyên Phó chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, trong giai đoạn hội nhập quốc tế hiện nay, vai trò, nhiệm vụ của báo chí đối với sự phát triển kinh tế của đất nước được thể hiện ở cấp độ mới, cao hơn, vì “trận chiến” không chỉ trên sân nhà mà ra quốc tế, báo chí lâu nay vẫn nói là ra biển lớn. Cùng với chủ trương hội nhập toàn diện với khu vực và quốc tế, chúng ta đã tham gia nhiều tổ chức quốc tế, ký kết nhiều hiệp định thương mại đa phương như gia nhập ASEAN, WTO, APEC và gần đây đã ký kết Hiệp định TPP. Đó là sân chơi lớn, đối tác làm ăn của chúng ta không chỉ là các nước khu vực ASEAN mà còn cả những nước phát triển cao như Mỹ, Nhật Bản, Liên minh châu Âu…

Trong bối cảnh đó, báo chí cũng phải hội nhập, vấn đề cơ bản là phải vượt qua chính mình để thực hiện tốt hơn chức năng, nhiệm vụ của nền báo chí cách mạng có truyền thống hơn 90 năm qua.

Theo ông Nguyễn Cao Cường, Phó giám đốc Trung tâm Nghiệp vụ báo chí truyền thông (Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn), trước đây chúng ta có rất ít tờ báo kinh tế, tin bài viết về kinh tế cũng rất khô khan, hầu như các trang kinh tế của các tờ báo lớn nội dung chỉ ghi nhận những điển hình. Hiện nay, ngoài việc đa dạng hóa các loại hình báo chí thì nội dung truyền tải thông tin kinh tế cũng đa dạng hơn bao giờ hết. Không chỉ là các bài phản ánh với nhưng con số khô khan, mà các thế hệ nhà báo kinh tế trưởng thành trong suốt những năm vừa qua đã có những cách thể hiện, cách viết nhuần nhuyễn hơn, khiến cho công chúng hứng thú hơn trong tiếp cận các thông tin về kinh tế vốn là một lĩnh vực rất mới mẻ ở Việt Nam.

“Uốn nắn” chính sách

Thời gian qua, cùng với việc phản ánh kịp thời các thông tin kinh tế, báo chí đã thể hiện vai trò là người bạn đồng hành tin cậy của DN, những ý kiến, tâm tư nguyện vọng, những khó khăn của DN đã được báo chí đăng tải, qua đó góp phần thúc đẩy sản xuất, kinh doanh của DN thuận lợi hơn.

Ông Nguyễn Ngọc Thành, Phó chủ tịch Hiệp hội BĐS Việt Nam cho biết: “Dưới góc độ DN, chúng tôi đánh giá rất cao vai trò của báo chí. Không những là diễn đàn, báo chí còn là người bạn đồng hành gắn bó với từng bước đi của DN, vì ở đó các DN có được sự chia sẻ về thông tin, về quan điểm riêng của DN và được truyền tải đến người đọc, thông qua đó tác động đến các cơ quan quản lý nhà nước để điều chỉnh chính sách kinh tế”.

Theo ông Nguyễn Ngọc Thành, rõ ràng, những thông tin từ các DN được báo chí tuyên truyền đã có tác động trực tiếp đến hình thành những cơ chế chính sách của Nhà nước. Như vậy, ngoài việc phản ánh hoạt động DN, báo chí còn tham gia phản biện các chính sách kinh tế, qua đó tác động góp phần “uốn nắn”, điều chỉnh những chính sách ấy phù hợp với thực tế cuộc sống. Quá trình sửa đổi Luật DN vừa qua là một ví dụ điển hình.

Trong một thời gian dài, các cơ quan nhà nước đã tổ chức các hội thảo, diễn đàn để “mổ xẻ” những bất cập trong luật cũ, những ý kiến đóng góp của DN, của các chuyên gia, đại biểu quốc hội, nhà quản lý, cơ quan soạn thảo luật đã được báo chí phản ảnh đầy đủ, thậm chí có lúc rất gay gắt để cho ra đời Luật DN sửa đổi hoàn thiện hơn.

Về vấn đề này, chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, báo chí Việt Nam có sự tiến bộ đáng kể trong 20 năm qua, không chỉ cập nhật thông tin liên tục, dồi dào, đi sâu vào khía cạnh kinh tế của đất nước mà những trao đổi trên báo chí đã mở rộng ra nhiều hơn, đã có những ý kiến trái chiều.

Tuy nhiên, trong nền kinh tế thị trường, báo chí nói chung, các nhà báo, phóng viên nói riêng đang có những sức ép, áp lực nhất định về kinh tế, thậm chí phải đối mặt với những cám dỗ khiến đâu đó đã có những bài báo phản ánh không đúng sự thật hoặc sách nhiễu DN.

“Theo tôi được biết, nhiều cơ quan báo chí in của chúng ta thời gian qua rất khó khăn, số phát hành sụt giảm, nên đã xuất hiện những biểu hiện tiêu cực trong tác nghiệp của phóng viên, nhà báo, đôi khi sách nhiễu DN để có được quảng cáo, để khen hay chê DN với mục đích làm tiền. Tuy đó là những con sâu, không nhiều, nhưng cũng làm ảnh hưởng đến bản chất báo chí cách mạng”, nhà báo Hà Minh Huệ chia sẻ.

Theo nhà báo Hà Minh Huệ, để chặn đứng được những tiêu cực đó, không có phép màu nào ngoài việc người làm báo phải vượt qua chính mình, luôn tự quý trọng danh hiệu nhà báo cao quý, nhận thức rõ, hành động đúng về trách nhiệm đối với xã hội, nghĩa vụ của một công dân nhà báo.

Trong điều kiện hội nhập kinh tế sâu rộng hiện nay, để kinh tế phát triển, báo chí có trọng trách đồng hành với cơ quan quản lý, DN góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh lành mạnh, đồng thời lắng nghe, thấu hiểu, tạo áp lực cũng như động lực thúc đẩy cộng đồng DN phát triển. Theo nhà báo Hà Minh Huệ, để tuyên truyền, cổ vũ thực hiện chiến lược phát triển kinh tế của đất nước, báo chí phải nắm vững thực tiễn, có kiến thức sâu rộng về quy luật phát triển cũng như các mánh khóe làm ăn của những thể chế kinh tế còn xa lạ đối với chúng ta. Cộng đồng DN, bà con nông dân vẫn cần ở nhà báo những thông tin nhanh nhạy, kịp thời, chính xác, trung thực, nhưng mang tính định hướng lành mạnh. Bằng đóng góp nghiệp vụ thông tin của mình, báo chí cũng sẽ góp phần tạo ra sự phát triển mang tính đột phá, đưa đất nước ta trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại.

Kiều Tuyết