Trong bối cảnh đó, đầu tư y tế tại chỗ được xác định là giải pháp căn cơ, lâu dài nhằm bảo đảm “thời gian vàng” cho người bệnh, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của địa phương. Trên hành trình này, Bệnh viện Bạch Mai đã và đang đồng hành cùng ngành Y tế Đặc khu Phú Quý bằng những hỗ trợ thiết thực, bài bản và lâu dài.
Gánh nặng từ chi phí chuyển viện
Đặc khu Phú Quý nằm cách đất liền hơn 120 km (56 hải lý) về phía Đông Nam, giao thông chủ yếu phụ thuộc vào đường biển và chịu tác động lớn từ điều kiện thời tiết. Mùa gió bấc kéo dài từ tháng 11 đến tháng 2–3 năm sau thường khiến biển động mạnh, tàu thuyền không thể hoạt động, gây gián đoạn việc vận chuyển hành khách và bệnh nhân.
Trong những thời điểm này, nếu xảy ra các ca bệnh nặng như đột quỵ, chấn thương nghiêm trọng hay bệnh lý tim mạch cấp, người dân trên đảo hầu như không còn lựa chọn nào khác ngoài việc thuê trực thăng chuyển viện khẩn cấp vào đất liền.
Chi phí cho mỗi chuyến bay hiện dao động từ 350 đến 450 triệu đồng – con số vượt quá khả năng chi trả của đa số người dân Phú Quý, nơi sinh kế chủ yếu dựa vào nghề biển, thu nhập bấp bênh theo mùa vụ và thời tiết.
Ngay cả khi điều kiện đường biển cho phép, nếu ca bệnh không trùng với lịch chạy của tàu cao tốc, gia đình người bệnh vẫn phải thuê tàu dịch vụ riêng với chi phí khoảng 150 triệu đồng mỗi chuyến. Đây là gánh nặng tài chính rất lớn đối với người dân địa phương.
Đáng lo ngại hơn, những trường hợp buộc phải chuyển viện khẩn cấp đều là các ca bệnh đòi hỏi can thiệp trong “thời gian vàng”. Chỉ cần chậm trễ vài giờ cũng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sống còn hoặc để lại di chứng nặng nề cho người bệnh.
Mới đây, một giáo viên tiểu học đang công tác tại Phú Quý bị đột quỵ nặng đúng thời điểm biển động, tàu cao tốc ngừng hoạt động. Gia đình buộc phải thuê trực thăng đưa bệnh nhân vào Bệnh viện Quân y 175 (TP. Hồ Chí Minh) để cấp cứu.
Ông N.V.K., người từng phải thuê máy bay chuyển viện cho người thân vào năm 2024 với chi phí hơn 275 triệu đồng, chia sẻ: “Trong hoàn cảnh cấp bách chỉ nghĩ đến việc cứu người. Chi phí lớn khiến gia đình phải vay mượn khắp nơi, nhưng không còn lựa chọn nào khác”.
Tháo gỡ “nút thắt” bằng đầu tư y tế tại chỗ
Phú Quý là địa bàn có vị trí chiến lược về kinh tế biển, quốc phòng – an ninh và đang được định hướng trở thành điểm đến du lịch biển đảo hấp dẫn. Những năm gần đây, lượng du khách đến tham quan, nghỉ dưỡng tại đảo ngày càng tăng, kéo theo yêu cầu cấp thiết về năng lực y tế tại chỗ, đặc biệt là khả năng cấp cứu và xử trí các tình huống y khoa khẩn cấp.
Thực tiễn công tác cấp cứu và chuyển tuyến y tế tại Phú Quý cho thấy, đã đến lúc cần những giải pháp mang tính lâu dài, bền vững, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào việc chuyển viện tốn kém và nhiều rủi ro. 
Tại buổi làm việc với Đặc khu Phú Quý, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng Y Thanh Hà Niê Kđăm nhấn mạnh: “Đầu tư y tế tại chỗ là giải pháp lâu dài, bảo đảm ‘thời gian vàng’ cho người bệnh và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của Đặc khu Phú Quý”.
Thực hiện chỉ đạo của Thường trực Tỉnh ủy, Đặc khu Phú Quý đã kết nối với Bệnh viện Bạch Mai – bệnh viện tuyến cuối hàng đầu cả nước – để được hỗ trợ nâng cao năng lực y tế địa phương.
Bệnh viện Bạch Mai hỗ trợ toàn diện về chuyên môn
Theo đề xuất của Trung tâm Y tế Quân Dân Y Đặc khu Phú Quý, đơn vị mong muốn được Bệnh viện Bạch Mai hỗ trợ đào tạo, tập huấn quy trình xử trí đột quỵ; triển khai hội chẩn từ xa (Telehealth) và xây dựng quy trình phối hợp chuyên môn.
TS. BS Đào Việt Phương, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ Bạch Mai cho biết, trên cơ sở đề xuất của địa phương và sự kết nối của lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng, Giáo sư Đào Xuân Cơ – Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cùng PGS. TS Mai Duy Tôn – Giám đốc Trung tâm Đột quỵ Bạch Mai đã thống nhất hỗ trợ toàn diện về chuyên môn y tế cho Phú Quý.
Theo đó, trong giai đoạn 2026–2028, Bệnh viện Bạch Mai sẽ miễn học phí đào tạo, chuyển giao kỹ thuật cho cán bộ y tế Phú Quý; cử đoàn công tác khảo sát thực tế, xây dựng kế hoạch hỗ trợ y tế tại chỗ; đồng thời hỗ trợ chỗ ở và vé tàu cho 1 bác sĩ và 1 điều dưỡng ra Hà Nội đào tạo chuyên sâu.
Sau khi hoàn thành đào tạo, Trung tâm Y tế Quân Dân Y Đặc khu Phú Quý sẽ được cấp phép triển khai kỹ thuật tiêu huyết khối trong điều trị đột quỵ. Bệnh viện Bạch Mai cũng sẽ tài trợ một hệ thống Telemedicine, lắp đặt tại đơn vị đột quỵ thuộc Khoa Cấp cứu của Trung tâm, kết nối trực tiếp với Trung tâm Đột quỵ Bạch Mai để hỗ trợ chuyên môn 24/7.
Song song với đào tạo nhân lực, địa phương cũng đang tập trung đầu tư trang thiết bị. Hiện Trung tâm Y tế Quân Dân Y Đặc khu Phú Quý rất cần được trang bị máy chụp CT – thiết bị thiết yếu trong chẩn đoán và xử trí đột quỵ. Nội dung này đã được UBND tỉnh đưa vào danh mục đầu tư và giao Sở Y tế triển khai thực hiện.
Bác sĩ Bùi Thị Thảo, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế Quân Dân Y Đặc khu Phú Quý cho biết: “Việc đào tạo nhân lực và đầu tư trang thiết bị sẽ từng bước hoàn thiện hệ thống y tế biển đảo, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân, cán bộ, chiến sĩ và du khách”.
Phú Quý đang hướng tới mục tiêu phát triển bền vững cả về kinh tế, xã hội và quốc phòng – an ninh. Việc được hỗ trợ nâng cao năng lực chuyên môn và đầu tư y tế tại chỗ, đặc biệt là trong xử trí đột quỵ và cấp cứu chuyên sâu, không chỉ giúp giảm gánh nặng chi phí cho người dân mà còn bảo vệ “thời gian vàng” của sự sống – yếu tố then chốt cho tương lai của đặc khu nơi đầu sóng ngọn gió.
Hoàng Phương (t/h)
