Chiến thắng mùa Xuân năm 1975 đã đưa Bình Định bước vào thời kỳ phát triển mới, mở ra nhiều cơ hội, thời cơ nhưng cũng có không ít khó khăn, thách thức. Nhìn lại quá trình 40 năm xây dựng và phát triển, cùng cả nước thực hiện đổi mới, để thấy được những thành tựu to lớn mà nhân dân Bình Định đã đạt được trong công cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc, cũng như trong xây dựng và phát triển quê hương.

Một góc TP Quy Nhơn về đêm ( Ảnh Hồ Bắc)

Những thành tựu đáng khích lệ

Ngay khi đất nước thống nhất, dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ, quân và dân trong tỉnh dồn sức khắc phục hậu quả chiến tranh, tích cực khai hoang vỡ hóa, làm thủy lợi, khôi phục và phát triển sản xuất nông nghiệp, công nghiệp; thiết lập quan hệ sản xuất mới, xây dựng tổ chức bộ máy Đảng, chính quyền và các tổ chức đoàn thể; đào tạo cán bộ khoa học - kỹ thuật, công nhân lao động để đáp ứng các chủ trương, mục tiêu, nhiệm vụ do Trung ương Đảng đề ra. Nhờ đó, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân trong tỉnh từng bước được ổn định.

Thực hiện phương châm của Đảng ta: Phát triển kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt, phát triển văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, sau 20 năm tái lập tỉnh đến nay, từ một tỉnh nền kinh tế có điểm xuất phát thấp, Bình Định đã có bước chuyển mình quan trọng. Cơ sở vật chất, kỹ thuật, kinh tế và xã hội đạt được những thành tựu quan trọng và khá toàn diện, đời sống của nhân dân được cải thiện, số hộ nghèo được giảm đáng kể. Trong đó, diện mạo kinh tế - xã hội ở miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số có những đổi thay cơ bản.

Điều có thể thấy rõ là kinh tế phát triển toàn diện về mọi mặt, tốc độ tăng trưởng ngày càng cao hơn. Giá trị tổng sản phẩm địa phương giai đoạn 1976 - 1980 tăng 5,6%; giai đoạn 1981 -1985 tăng 8,3%; giai đoạn 1991 - 2000 tăng 8,6%; giai đoạn 2001 - 2005 tăng 9,08%; giai đoạn 2006 - 2010 tăng 10% và dự kiến giai đoạn 2011 - 2015 tăng 9,5%, cao hơn mức tăng trung bình của cả nước. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh mẽ. Nếu năm 1990, tỷ trọng nông lâm ngư nghiệp chiếm 60%, công nghiệp - xây dựng chiếm 6,6% và dịch vụ 33,4% thì đến năm 2014, tỷ lệ tăng tương ứng là 29,01% - 29,38% - 41,61%; thu nhập bình quân đầu người đạt 14 triệu đồng năm 2005, bằng 70% mức bình quân của cả nước thì đến năm 2014, tăng lên hơn 35 triệu đồng, gấp hơn 2 lần so với năm 2005.

Kim ngạch xuất khẩu của tỉnh trong những năm gần đây tăng nhanh, bình quân tăng 17,23% trong thời kỳ 2006 - 2010 và năm 2009 đạt 350 triệu USD thì đến năm 2014, đạt hơn 618 triệu USD. Kinh tế tăng trưởng khá nên thu ngân sách của tỉnh cũng tăng nhanh. Nếu năm 2009 đạt 2.661,5 tỷ đồng thì đến năm 2014, đạt 4.941,7 tỷ đồng, tăng gần 2 lần so với năm 2009…

Điểm sáng thu hút đầu tư

Để tạo động lực thúc đẩy sự phát triển của tỉnh, trong những năm qua, bằng nỗ lực và quyết tâm lớn, tỉnh Bình Định đã quy hoạch và xây dựng KKT Nhơn Hội với tổng diện tích trên 12.000 ha (hiện đã có 34 dự án với tổng vốn đầu tư trên 23 tỷ USD). Trong đó, Dự án NM Lọc - Hóa dầu Nhơn Hội được đổi tên thành Dự án Lọc hóa dầu Victory - do Tập đoàn Dầu khí Thái Lan (PTT) làm chủ đầu tư, có tổng vốn đầu tư 22 tỷ USD, công suất 400.000 thùng dầu/ngày vừa được Chính phủ đưa vào Quy hoạch phát triển ngành dầu khí Việt Nam đến 2015 và định hướng đến 2025. Theo đó, dự án sẽ được khởi công xây dựng vào quý I/2017 và có sản phẩm đầu tiên vào quý I/2021, góp phần quyết định tăng nhanh tỷ trọng công nghiệp trong cơ cấu kinh tế của tỉnh.

Bình Định trở thành một điểm sáng về thu hút đầu tư của cả nước. Tính đến hết năm 2014, toàn tỉnh có 3.859 DN trong nước và 57 DN có vốn FDI với tổng vốn 1.746,47 triệu USD. Nhà đầu tư đến từ hầu hết các nước có tiềm lực kinh tế trên thế giới như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Nga, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore, Thái Lan, Pháp… Một số tập đoàn nổi tiếng như Công ty liên doanh TNHH KCN Việt Nam - Singapore (VSIP), Tập đoàn Amata… đang xúc tiến triển khai dự án tại Bình Định. Chính vì những yếu tố này, trong những năm qua, Bình Định luôn đứng trong top đầu về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) - do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tổ chức.

Đến nay, kinh tế của tỉnh đã có bước phát triển khá cao; cơ cấu kinh tế tiếp tục được chuyển dịch theo hướng công nghiệp và hiện đại hóa; văn hóa - xã hội ngày càng phát triển; thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân luôn được giữ vững; các lĩnh vực quan trọng khác đều có bước phát triển vượt bậc… Nhờ đó, đời sống vật chất và tinh thần của đại bộ phận nhân dân ngày càng được nâng cao.

Xây dựng quê hương giàu đẹp

Bên cạnh những thành tựu đáng khích lệ, Bình Định vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Kinh tế tăng trưởng, nhưng chưa thật sự bền vững. Sản xuất công nghiệp tuy có tăng trưởng, nhưng chưa cao, một số ngành công nghiệp chế biến vẫn còn khó khăn, nhất là thiếu nguyên liệu...

Do sự hạn chế về tài chính nên việc tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng của một số DN gặp khó khăn, ảnh hưởng đến phát triển sản xuất, kinh doanh. Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư thực hiện chậm khiến việc triển khai một số dự án chưa đáp ứng so với tiến độ đã đề ra...

Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Quốc Dũng cho biết, trong định hướng tới năm 2020 sẽ xây dựng, phát triển Bình Định căn bản trở thành một tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại. Sẽ tập trung các nguồn lực đẩy nhanh tốc độ đầu tư xây dựng KKT Nhơn Hội; xây dựng TP. Quy Nhơn trở thành trung tâm công nghiệp, thương mại và giao dịch quốc tế của khu vực miền Trung - Tây Nguyên; xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng lớn để gắn kết với các khu vực lân cận theo trục Bắc - Nam và Đông - Tây; phát triển các ngành kinh tế trọng điểm mà tỉnh có lợi thế là công nghiệp chế biến lâm - nông - thủy sản, sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ, vật liệu xây dựng, giày da, may mặc, cơ khí, cảng biển nước sâu, lọc hóa dầu, sản xuất và lắp ráp đồ điện, điện tử, sản xuất điện, phát triển du lịch, dịch vụ hàng hải, thương mại, dịch vụ tài chính, ngân hàng, bưu chính, viễn thông...

Tự hào với những thành quả to lớn đã đạt được trong đấu tranh, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong 40 năm qua, những người con Bình Định trên khắp mọi miền đất nước đang hướng về quê hương, không ngừng đóng góp sức lực và trí tuệ, đưa quê hương từng bước vượt qua thử thách, đẩy mạnh sự nghiệp CNH, HĐH và hội nhập quốc tế của Bình Định.

Đặng Long