Nữ tù binh Trại giam Phú Tài nhận Danh hiệu "Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”

Tham dự buổi lễ có các ông, bà: Nguyễn Phi Long, Ủy viên dự khuyết BCH Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định; Lê Kim Toàn, Phó bí thư Thường trực Tỉnh ủy Bình Định, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh; Nguyễn Thị Phong Vũ - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Dân vận Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh; Nguyễn Như Kế, Trưởng Ban liên lạc toàn quốc Chiến sĩ cách mạng Việt Nam bị địch bắt tù đày…

Theo Ban tổ chức, Trại giam Phú Tài là một nhà tù của Mỹ - ngụy dựng lên tại thôn Phú Tài, xã Phước Long, huyện Tuy Phước (nay thuộc phường Bùi Thị Xuân, TP. Quy Nhơn). Đây là trại giam có một không hai trong lịch sử chiến tranh thế giới. Đây cũng là trại giam nữ  tù binh duy nhất ở Việt Nam. Trong khoảng thời gian từ tháng 06/1967 đến tháng 05/1972, gần 1.000 nữ tù binh bị địch bắt được trên 4 vùng chiến thuật từ sông Bến Hải trở vào Cà Mau. Nữ tù binh ở đây có tuổi đời  từ 14-60, trong đó chủ yếu là độ tuổi trẻ (chiếm 70%) và đa số chưa lập gia đình.

Đáng lưu ý, việc phân loại giới nữ để giam giữ riêng cho thấy âm mưu thâm độc của địch, nhằm áp dụng chế độ cai trị với hình thức tra tấn riêng đối với nữ giới. Theo đó, các nữ tù binh ở Trại giam Phú Tài phải chịu đựng một chế độ giam giữ khắc nghiệt, dẫn đế suy kiệt thể xác và chết dần chết mòn… Cụ thể, mỗi phòng có diện tích khoảng 120m2, địch giam 70-80 người, có lúc lên đến 100-150 người. Phòng giam như một hộp sắt, ban ngày nóng nực, ban đêm lạnh buốt. Chế độ ăn uống, nước sinh hoạt rất thiếu thốn… Không chỉ có vậy, địch còn áp dụng nhiều hình  thức tra tấn nữ tù binh, như: Đánh bằng các loại gậy ba trắc, roi điện, bẻ rang, đánh vào chỗ kín của phụ nữ, thậm chí làm nhục, hãm hiếp…

Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nữ tù binh Trại giam Phú Tài đã  tổ chức nhiều cuộc đấu tranh đòi quyền dân sinh, dân chủ, đòi quyền lợi cơ bản của tù binh, đấu tranh buộc địch không được vô cớ đánh đập; tù binh bị bệnh phải được điều trị, cấp thuốc… Theo thống kê, từ năm 1968 đến 1972, tại Trại giam Phú Tài diễn ra gần 20 cuộc đấu tranh của nữ tù binh chống lại sự đàn áp, đánh đập, bắn giết tù binh và đòi cải thiện cuộc sống. Trong đó, năm 1968 có 6 cuộc; năm 1969 có 4 cuộc; năm 1970 có 6 cuộc; năm 1971 có 5 cuộc và năm 1972 có 2 cuộc… Bên cạnh đó, với phương châm “biến trại giam thành trường học”, Đảng ủy Trại giam còn tổ chức dạy học văn hóa cho chị em  từ cấp 1 đến cấp 2 và cao hơn. Ngoài ra, chị em còn được dạy học hát, học múa, đọc thơ và  tổ chức văn nghệ trong trại…

Kết quả, với tinh thần bất khuất của chị em nữ tù Trại giam Phú Tài đã góp phần buộc địch phải ký Hiệp định Paris (ngày 27/01/1973) về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam, đồng thời phải tiến hành việc trao trả tù binh theo các điều khoản trong Hiệp định. Thế rồi, ngày 15/02/1973, toàn bộ 908 nữ tù binh Trại giam Phú Tài đã được phía Mỹ trao trả về với Mặt trận giải phóng và Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam…

Điều đáng ghi nhận, với ý chí kiên cường và những cống hiến xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nhiều nữ tù binh Trại giam Phú Tài đã được Đảng, Nhà nước twangj nhiều phần  thưởng cao quý: 01 chị được phong danh hiệu “Anh hung lực lượng vũ trang (LLVT) nhân dân; 01 chị được tặng danh hiệu “Bà mẹ Việt nam anh hung”; 06 chị được thưởng Huân chương Độc lập các hạng; 13 chị được thưởng Huân chương Chiến công các hạng; 592 chị được thưởng Huân, Huy chương Kháng chiến chống Mỹ các hạng; 79 chị được thưởng Huân, Huy chương Quyết thắng các hạng; 65 chị được thưởng Huân, Huy chương Giải phóng các hạng; 57 chị được thưởng Huân, Huy chương Chiến sĩ vẻ vang các hạng… Đặc biệt, ngày 01/9/2020, tập thể nữ tù binh Trại giam Phú Tài đã được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.

Tại buổi lễ, sau khi Ban tổ chức công bố quyết định của Chủ tịch nước về việc phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân, các ông Nguyễn Phi Long và Lê Kim Toàn đã trao tặng cờ và bằng Anh hùng LLVT nhân dân cho Tập thể Nữ tù binh Trại giam Phú Tài.

Viết Hiền