Lễ truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ do Tỉnh ủy, UBND tỉnh Bình Định tổ chức nhân kỷ niệm 47 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/04/1975-30/04/2022) và kỷ niệm 50 năm ngày giải phóng huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định (19/04/1972-19/04/2022).
Tham dự Lễ truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ có các đồng chí: Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Ban Tuyên giáo Trung ương; Võ Thị Ánh Xuân, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó chủ tịch nước; Thượng tướng Phạm Hoài Nam, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; Hồ Quốc Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Bình Định; Nguyễn Phi Long, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định. Tham dự buổi lễ còn có đại diện lãnh đạo các bộ, ngành của Trung ương, cùng hàng trăm cựu chiến binh (CCB) Sư đoàn 3 Sao vàng, đông đảo gia đình thân nhân của các liệt sĩ và người dân huyện Hoài Ân.
Theo Ban tổ chức, đầu năm 2022, từ thông tin của một CCB ở phường Hoài Thanh Tây, TX Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định và thông tin của một cựu binh Mỹ, trong 2 ngày 10 và 11/03/2022, Bộ CHQS tỉnh Bình Định đã huy động lực lượng, phương tiên cơ giới tổ chức khảo sát, thăm dò tại vị trí khoanh vùng thực địa. Đến chiều 11/03/2022, Đội công tác quy tập đã phát hiện hố chôn tập thể các liệt sĩ. Qua các nhân chứng cùng với việc nhận dạng các di vật, mẫu xương, cơ quan chwucs năng xác định đây chính là hài cốt của các liệt sĩ hi sinh trong trận tập kích cứ điểm Xuân Sơn đêm ngày 26/12/1966.
Tiếp đó, từ ngày 11/03 đến 15/04/2022, Bộ CHQS tỉnh Bình Định phối hợp với cơ quan chức năng đã tìm kiếm, khai quật trên diện tích rộng hơn 1.200m2, qua đó phát hiện khá nhiều sinh phẩm (răng, xương), cùng nhiều di vật (dép cao su, túi cơm, túi đựng gạo, võng dù, bọc ni lông, tấm tăng che võng, viết, ví, dây buột, lọ thuốc, lược chải tóc, dây thắt lưng, bật lửa…). Tuy nhiên, do thời gian 56 năm nên hiện mới chỉ xác định được danh tính của 60 liệt sĩ hi sinh vào cuối tháng 12/1966 tại đồi Xuân Sơn.
Được biết, cách đây 56 năm, vào đêm 26, rạng sáng 27/12/1966, Trung đoàn 22 thuộc Sư đoàn 3 Sao Vàng cùng với quân, dân huyện Hoài Ân đã tổ chức tập kích cứ điểm Đồi Xuân Sơn. Sau khoảng 05 phút bị tấn công bất ngờ, Mỹ - ngụy đã phản công. Tiếp đó, chúng điều Lữ đoàn 3, Sư đoàn 25 "Tia chớp nhiệt đới" Mỹ phối hợp với Sư đoàn không vận số 1 đến giải cứu đồng bọn. Vì vậy, suốt 5 ngày đêm trận đánh đã diễn ra hết sức khốc liệt. Trung đoàn 22 đã tiêu diệt và làm bị thương khoảng 600 lính Mỹ, phá hủy 11 khẩu pháo 105mm và 155mm, bắn rơi 05 máy bay trực thăng, thu 34 súng các loại. Trên đường rút quân, ta diệt thêm 120 lính Mỹ và 01 trực thăng.
Tuy nhiên, địch đã tập trung hơn 20.000 quân Mỹ và chư hầu với 500 máy bay phản lực các loại hàng chục tiểu đoàn thiết giáp, pháo binh nhằm thực hiện mục đích "tìm diệt" và "bình định". Dưới làn mưa bom, bão đạn của kẻ địch, nhiều chiến sĩ đã anh dũng hi sinh. Kết thúc trận đánh, địch đã dùng phương tiện xe cơ giới kéo thi thể của các liệt sĩ vùi lấp vào hố chôn tập thể…
Tại Lễ truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân đội, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Bình Định, cùng gia đình thân nhân liệt sĩ và nhân dân địa phương đã bày tỏ long thành kính, tiếc thương đối với các liệu sĩ đã anh dung chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân. Nhân dịp này, đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa đã trao tặng 200 triệu đồng cho Huyện ủy, UBND, UBMT Tổ quốc Việt Nam huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định để xây dựng bia tưởng niệm, mộ các anh hùng liệt sĩ…/.
Viết Hiền
