Việc tạo lập, khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ được xác định là giải pháp then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo động lực tăng trưởng bền vững và bảo vệ tương lai phát triển của đất nước.
Nhằm hiện thực hóa các mục tiêu trên, Bộ Chính trị yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang kiến tạo hệ sinh thái sở hữu trí tuệ, đưa nội dung này thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược phát triển quốc gia. Cùng với việc xây dựng văn hóa tôn trọng sáng tạo và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong toàn xã hội, tinh thần chỉ đạo đặt ra là phải kiên quyết phê phán, xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm như sử dụng phần mềm vi phạm bản quyền, sao chép, đạo văn trong học thuật, cùng các vi phạm về quyền tác giả, sáng chế và kiểu dáng công nghiệp.
Hệ thống thể chế về sở hữu trí tuệ cần được hoàn thiện theo hướng hiện đại, đồng bộ và thích ứng hiệu quả với nền kinh tế số. Các cơ quan chức năng có nhiệm vụ khẩn trương rà soát, sửa đổi, bổ sung hệ thống pháp luật hiện hành và nâng cao hiệu quả cơ chế bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong môi trường số, đặc biệt trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang phát triển mạnh mẽ và tiềm ẩn nhiều nguy cơ khó kiểm soát. Song song với đó, Nhà nước sẽ tăng cường các chế tài xử lý vi phạm và nghiên cứu hình thành cơ chế tài phán chuyên sâu về sở hữu trí tuệ để giải quyết triệt để các tranh chấp phát sinh.
Trên khía cạnh kinh tế, Bộ Chính trị định hướng phát triển mạnh mẽ thị trường quyền sở hữu trí tuệ và thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học. Các biện pháp mới phải bảo đảm phát huy hiệu quả, nâng cao khả năng ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tế sản xuất, kinh doanh cũng như đời sống xã hội. Quyền sở hữu trí tuệ cần được đẩy mạnh khai thác như một loại tài sản có giá trị cao trong hoạt động huy động vốn, đầu tư, góp vốn và phát triển doanh nghiệp, đi kèm với việc ban hành Chương trình quốc gia về phát triển sở hữu trí tuệ.
Để nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật, Bộ Chính trị yêu cầu đẩy mạnh cơ chế phối hợp liên ngành giữa các cơ quan công an, hải quan, quản lý thị trường, viện kiểm sát, tòa án và các đơn vị liên quan. Sự phối hợp này nhằm tối ưu hóa công tác đấu tranh phòng, chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trên môi trường số và kiên quyết chấm dứt tình trạng sử dụng trái phép các tài sản trí tuệ.
Trong quá trình hội nhập, các cơ quan quản lý phải bảo đảm tuyệt đối an ninh quốc gia về công nghệ, dữ liệu và bí mật kinh doanh, bảo đảm phù hợp với thông lệ quốc tế và yêu cầu bảo vệ lợi ích quốc gia, đồng thời chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái trong lĩnh vực này. Việc đẩy mạnh hội nhập quốc tế về sở hữu trí tuệ sẽ được thực hiện theo hướng sâu, rộng và có chọn lọc nhằm thúc đẩy phát triển nền kinh tế tự chủ, tự cường. Việt Nam sẽ tích cực, chủ động và bảo đảm đầy đủ nguồn lực để thực hiện nghiêm túc các cam kết theo các điều ước quốc tế cũng như các nghĩa vụ về sở hữu trí tuệ đã ký kết.
Tâm An
