Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, thời gian lấy ý kiến kéo dài đến ngày 24/6.
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là đề xuất bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC của cơ quan quản lý chuyên ngành.
Theo quy định hiện hành, các công trình và phương tiện giao thông thuộc diện quản lý về PCCC phải trải qua hai thủ tục hành chính trước khi được đưa vào khai thác, sử dụng, gồm thẩm định thiết kế về PCCC và kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC.
Tuy nhiên, Bộ Công an cho rằng, cả hai thủ tục này đều hướng đến cùng một mục tiêu là đánh giá việc tuân thủ các quy định pháp luật, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật về PCCC trong quá trình thiết kế, thi công và hoàn thiện công trình, phương tiện giao thông.
Qua thực tiễn triển khai, cơ quan soạn thảo nhận định việc duy trì đồng thời hai thủ tục trước khi công trình đi vào hoạt động là chưa thực sự cần thiết. Việc này không chỉ làm phát sinh thêm thời gian, chi phí và nguồn lực cho doanh nghiệp mà còn tạo áp lực cho các cơ quan quản lý trong quá trình tổ chức thực hiện.
Bộ Công an đánh giá, nếu công tác thẩm định thiết kế được thực hiện chặt chẽ, đồng thời quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư trong quá trình thi công và nghiệm thu thì vẫn bảo đảm được mục tiêu quản lý nhà nước về PCCC.
Trên cơ sở đó, dự thảo luật đề xuất chỉ duy trì một thủ tục hành chính trước khi đưa công trình, phương tiện giao thông vào sử dụng là thẩm định thiết kế về PCCC. Sau khi công trình hoặc phương tiện được đưa vào khai thác, cơ quan chức năng sẽ chuyển sang thực hiện hậu kiểm kết hợp với kiểm tra an toàn PCCC trong điều kiện vận hành thực tế.
Theo Bộ Công an, cách tiếp cận này sẽ giúp việc kiểm tra sát với thực tiễn hơn, bởi quá trình đánh giá được thực hiện khi công trình đã có đầy đủ hệ thống thiết bị, con người, hàng hóa và các điều kiện vận hành thực tế, thay vì chủ yếu dựa trên hồ sơ nghiệm thu.
Dự thảo cũng xác định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình hoặc chủ phương tiện giao thông trong việc bảo đảm các yêu cầu về PCCC. Các chủ thể này phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật đối với việc áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, tổ chức thi công, giám sát thi công và nghiệm thu công trình theo đúng thiết kế đã được thẩm định.
Bộ Công an cho rằng, cơ chế hậu kiểm sẽ góp phần nâng cao ý thức tự giác của doanh nghiệp và chủ đầu tư, hạn chế tình trạng trông chờ hoặc phụ thuộc vào việc kiểm tra của cơ quan quản lý nhà nước.
Trường hợp cơ quan chức năng phát hiện sai phạm trong quá trình hậu kiểm hoặc xảy ra sự cố cháy, nổ do không bảo đảm các điều kiện an toàn theo quy định, tổ chức, cá nhân liên quan sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc xem xét trách nhiệm hình sự.
Theo đánh giá của cơ quan soạn thảo, việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC sẽ mang lại lợi ích cho cả Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội. Doanh nghiệp có thể giảm bớt chi phí tuân thủ, rút ngắn thời gian hoàn thành thủ tục để sớm đưa dự án vào hoạt động, qua đó nâng cao hiệu quả đầu tư và sản xuất kinh doanh.
Trong khi đó, cơ quan quản lý nhà nước có điều kiện tập trung nguồn lực cho công tác giám sát, kiểm tra trong quá trình vận hành thực tế, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý và bảo đảm an toàn PCCC theo hướng thực chất hơn.
Dự thảo luật hiện đang được Bộ Công an tiếp tục lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và người dân trước khi hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền xem xét.
Thiên Trường
