Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Cục Xuất nhập khẩu, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu cho biết, cùng với việc hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật, Bộ Công Thương đặc biệt chú trọng cải cách thủ tục hành chính và phân cấp mạnh mẽ cho địa phương. Trên cơ sở đó, Nghị định số 146/2025/NĐ-CP của Chính phủ cùng các Thông tư số 38 và 40/2025/TT-BCT đã được ban hành, tạo hành lang pháp lý để các địa phương trực tiếp thực hiện nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc thẩm quyền Trung ương.
Một trong những kết quả đáng chú ý là, trong tổng số 87 nhiệm vụ quản lý nhà nước về xuất nhập khẩu của Bộ Công Thương, đã có 47 nhiệm vụ được phân cấp, chiếm hơn một nửa. Song song với đó, 44/85 thủ tục hành chính được rà soát, đơn giản hóa về hồ sơ và thời gian giải quyết, góp phần giảm đáng kể chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
Theo tính toán, chi phí tuân thủ của các thủ tục này đã giảm hơn 32%, từ 1.306 tỷ đồng xuống còn khoảng 882 tỷ đồng. Đây được xem là “khoản tiết kiệm” lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong bối cảnh chi phí sản xuất, logistics còn nhiều áp lực.
Đặc biệt, từ ngày 1/7/2025, khi các văn bản mới chính thức có hiệu lực, việc phân cấp trong lĩnh vực xuất xứ hàng hóa đã được triển khai thực chất tại nhiều địa phương. Đến nay, 22/34 Sở Công Thương tỉnh, thành phố đã thực hiện phân quyền, đảm nhận đầy đủ các thủ tục cấp giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) và văn bản liên quan, tập trung ở cả địa bàn biên giới lẫn các trung tâm kinh tế lớn.
Bên cạnh những kết quả tích cực, vẫn còn một số địa phương đang trong quá trình hoàn thiện điều kiện để triển khai phân cấp. Nhận thức rõ tính chất chuyên môn sâu của lĩnh vực xuất xứ hàng hóa, Cục Xuất nhập khẩu đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, đồng thời tổ chức các hội nghị, khóa đào tạo và làm việc trực tiếp với địa phương nhằm thống nhất cách hiểu, cách làm và nâng cao năng lực thực thi.
Theo các chuyên gia kinh tế, việc giao nhiều thẩm quyền hơn cho địa phương không chỉ giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian, giảm chi phí đi lại, mà còn nâng cao vai trò, trách nhiệm của chính quyền cơ sở. Khi cán bộ địa phương “gần doanh nghiệp hơn”, việc nắm bắt thực tế sản xuất, phát hiện rủi ro gian lận xuất xứ cũng trở nên hiệu quả hơn.
Bước sang năm 2026, Bộ Công Thương xác định tiếp tục lấy tổ chức thực thi quy tắc xuất xứ làm trọng tâm trong phân cấp, phân quyền lĩnh vực xuất nhập khẩu. Mục tiêu không chỉ là trao quyền, mà còn nâng cao chất lượng thực thi, tăng tỷ lệ tận dụng C/O ưu đãi, qua đó gia tăng giá trị và sức cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Nam Sơn (t/h)
