Theo dự thảo, cá nhân sản xuất nông nghiệp thuộc hộ nghèo sẽ được hỗ trợ tối đa 95% phí bảo hiểm, tăng 5% so với hiện hành. Nhóm cá nhân không thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo – trước đây chỉ được hỗ trợ 20% – được đề xuất nâng lên 50%. Các tổ chức sản xuất nông nghiệp được nâng mức hỗ trợ lên 30%.
Việc điều chỉnh này nhằm mở rộng độ bao phủ của chính sách, khuyến khích nhiều nông dân và doanh nghiệp tham gia BHNN trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp đối mặt rủi ro ngày càng lớn do thiên tai, dịch bệnh và biến đổi khí hậu. Theo tính toán trên cơ sở đề xuất của các địa phương, tổng kinh phí hỗ trợ từ ngân sách nhà nước ước khoảng 151,8 tỷ đồng mỗi năm.
Dự thảo cũng bổ sung cơ chế linh hoạt về đối tượng bảo hiểm. Ngoài các nhóm cây trồng, vật nuôi và thủy sản đang áp dụng, chính sách sẽ mở rộng sang các sản phẩm nông nghiệp chủ lực của từng địa phương, phù hợp đặc thù vùng miền.
Đáng chú ý, Bộ Tài chính đề xuất cho phép tổ chức tín dụng cho vay để tổ chức, cá nhân sản xuất nông nghiệp đóng phần phí bảo hiểm ngoài mức được ngân sách hỗ trợ. Hợp đồng bảo hiểm có thể được xem xét là một phần tài sản bảo đảm cho khoản vay. Cơ chế này được kỳ vọng tháo gỡ rào cản tài chính, tạo điều kiện để người dân chủ động tham gia bảo hiểm thay vì phụ thuộc vào hỗ trợ sau thiên tai.
Đánh giá thực tiễn triển khai, cơ quan quản lý cho rằng BHNN vẫn là sản phẩm phức tạp, đòi hỏi năng lực quản trị rủi ro cao từ doanh nghiệp bảo hiểm và sự phối hợp chặt chẽ của chính quyền địa phương. Tỷ lệ tham gia còn hạn chế, chủ yếu tập trung ở nhóm hộ nghèo, cận nghèo – những đối tượng được hỗ trợ cao.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy nhiều quốc gia có mức hỗ trợ tương đương hoặc cao hơn Việt Nam. Việc nâng trần hỗ trợ và bổ sung cơ chế vay đóng phí vì vậy được xem là bước điều chỉnh cần thiết, nhằm tạo “lá chắn” tài chính cho khu vực nông nghiệp, góp phần ổn định sinh kế và thúc đẩy phát triển bền vững nông thôn.
Hậu Thạch (t/h)
