Sau quá trình hợp nhất, Cà Mau sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển các mô hình hợp tác xã gắn với thủy sản, lúa - tôm, kinh tế biển, lâm nghiệp và sản phẩm OCOP. Đây được xác định là một trong những khu vực có vai trò quan trọng trong tổ chức sản xuất, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.
Theo UBND tỉnh Cà Mau, toàn tỉnh hiện có 583 hợp tác xã với hơn 34.400 thành viên, 5 liên hiệp hợp tác xã và 862 tổ hợp tác. Doanh thu bình quân của mỗi hợp tác xã đạt khoảng 1,425 tỷ đồng/năm, lợi nhuận bình quân khoảng 305 triệu đồng/năm. Thu nhập bình quân của người lao động đạt 110,4 triệu đồng/năm.
Nhiều hợp tác xã đã từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết theo chuỗi giá trị, xây dựng thương hiệu, tham gia Chương trình OCOP và mở rộng thị trường tiêu thụ. Một số mô hình ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, truy xuất nguồn gốc và quảng bá sản phẩm, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh.
Tuy nhiên, chất lượng hoạt động giữa các hợp tác xã chưa đồng đều. Khả năng tiếp cận tín dụng còn hạn chế, trong khi năng lực tài chính, quản trị, xây dựng phương án sản xuất và kết nối thị trường của nhiều đơn vị chưa đáp ứng yêu cầu phát triển.
Toàn tỉnh hiện còn 111 hợp tác xã đã ngừng hoạt động nhưng chưa thể hoàn tất thủ tục giải thể. Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến nghĩa vụ tài chính, các khoản nợ tồn đọng và hồ sơ pháp lý chưa đầy đủ. Tình trạng này gây khó khăn cho công tác quản lý, cập nhật dữ liệu và đánh giá chính xác hiệu quả khu vực kinh tế tập thể.
Để khắc phục những hạn chế trên, Cà Mau ưu tiên nâng cao năng lực điều hành của đội ngũ quản lý hợp tác xã; thúc đẩy liên kết giữa hợp tác xã với doanh nghiệp; mở rộng khả năng tiếp cận vốn; hỗ trợ xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và tiêu thụ sản phẩm.
Tỉnh cũng kiến nghị Bộ Tài chính sớm ban hành hướng dẫn cụ thể về cơ chế tài chính thực hiện các chính sách hỗ trợ kinh tế tập thể; xây dựng bộ tiêu chí thống nhất để đánh giá hiệu quả hoạt động của hợp tác xã; đồng thời nghiên cứu phương án xử lý các khoản nợ của những đơn vị đã ngừng hoạt động.
Việc hoàn thiện cơ chế xử lý hợp tác xã yếu kém, ngừng hoạt động được xem là yêu cầu cấp thiết nhằm chuẩn hóa cơ sở dữ liệu, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tập trung nguồn lực hỗ trợ các mô hình có khả năng phát triển.
Cà Mau tiếp tục khuyến khích hợp tác xã đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường ứng dụng công nghệ và gắn sản xuất với nhu cầu thị trường. Mục tiêu là hình thành các mô hình kinh tế tập thể có năng lực quản trị tốt, hoạt động minh bạch, liên kết bền vững và phát huy hiệu quả lợi thế của từng ngành hàng chủ lực.
L.T
