THCL Đánh giá về các hoạt động bồi đắp, xây dựng quy mô lớn các đảo nhân tạo trên 7 đá thuộc chủ quyền của Việt Nam (VN) là hành động vũ lực chiếm đóng bất hợp pháp của Trung Quốc (TQ), Ban Tổ chức Hội thảo Khoa học quốc tế khẳng định sẽ tổng hợp các nghiên cứu, giải đáp vấn đề thực tiễn pháp lý để có đề xuất giải pháp với Đảng và Nhà nước.

Tại buổi họp báo về Hội thảo quốc tế: “Xây dựng công trình nhân tạo trên biển đông và tác động đối với hòa bình, an ninh, kinh tế và thương mại khu vực” Chiều 24/7, tại TP.HCM, do Hội Luật gia Việt Nam phối hợp với ĐH Luật TP.HCM tổ chức.

Tại buổi họp báo, GS Lê Minh Tâm, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Luật gia Việt Nam cho biết, hội thảo lần này sẽ tập hợp các nghiên cứu về những khía cạnh pháp lý mới, cũng như các giải đáp vấn đề thực tiễn pháp lý để đề xuất giải pháp với Đảng và Nhà nước về vấn đề trên.

Theo đó, tham dự hội thảo có trên 20 nhà khoa học ở trong nước và nước ngoài, là những chuyên gia có sự nghiên cứu sâu, trong đó có những học giả nước ngoài đến từ Nga, Ấn Độ, Indonesia, Nhật Bản và Philippines. Đáng chú ý, hội thảo khoa học quốc tế có sự tham dự của GS.TS Eric Franckx, Trọng tài viên của Tòa trọng tài thường trực La Haye (Hà Lan), Trưởng Khoa luật quốc tế và Luật Châu Âu thuộc ĐH Vrije Universityeit Brussels (Bỉ).

GS Lê Minh Tâm nhấn mạnh: “Năm nay, một vấn đề rất bức xúc là TQ xây đảo nhân tạo trên biển Đông và đây cũng là chủ đề mà các nhà nghiên cứu, nhà khoa học, học giả trên khắp thế giới quan tâm tranh luận. Hội thảo lần này sẽ đặt ra những vấn đề là xét về mặt quốc tế thì nhìn nhận hành động xây dựng đảo nhân tạo của TQ là như thế nào cũng như là tác động của hành động này của TQ đối với các quốc gia Đông Nam Á, cũng như dư luận quốc tế ra sao”

Theo GS Mai Hồng Quỳ, Hiệu trưởng Trường ĐH Luật TP.HCM, hiện nay Việt Nam, Philippines và các quốc gia trên thế giới, đặc biệt là các cường quốc là Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Pháp và các tổ chức quốc tế quan trọng (ASEAN, Liên minh châu Âu,…) đã phản đối mạnh mẽ hành vi của TQ tại biển Đông.

Hội thảo thảo khoa học quốc tế gồm 2 phiên nội dung, với mục đích rõ ràng và các chủ đề như: Khía cạnh pháp lý liên quan đến đảo nhân tạo và thiết bị, công trình nhân tạo theo quy định của UNCLOS 1982; Tác động của hoạt động xây dựng đảo và công trình, thiết bị nhân tạo trên biển Đông đối với hòa bình, an ninh, thương mại của khu vực.

Từ 2014 đến nay, TQ đã tiến hành bồi đắp, xây dựng bất hợp pháp, quy mô lớn trên 7 đá thuộc chủ quyền của VN mà TQ dùng vũ lực chiếm đóng bất hợp pháp, gồm: Gạc Ma, Chữ Thập, Châu Viên, Tư Nghĩa, Xu Bi, Gaven và Vành Khăn. TQ đã dùng vũ lực xâm chiếm các đá này, bồi đắp, xây dựng thành đảo nhân tạo nhằm yêu sách các vùng biển xung quanh các đảo nhân tạo như đất liền và các đảo tự nhiên theo quy định của Công nước Liên Hợp quốc về Luật biển năm 1982. Đồng thời, từng bước thực hiện hóa tham vọng “độc” chiếm biển Đông.

GS.TS Mai Hồng Quỳ, Hiệu trưởng ĐH Luật TP.HCM cho biết, về phương diện pháp luật quốc tế, hành động bồi đắp, xây dựng các đảo nhân tạo trên biển Đông của TQ là hoàn toàn trái với quy định về xây dựng đảo về công trình, thiết bị nhân tạo của UNCLOS. Đồng thời, trái với các cam kết chính trị giữa VN và ASEAN với TQ. Đặc biệt là Tuyên bố về cách ứng xử của các bên trên biển Đông (DOC) năm 2002; xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của VN đối với quần đảo Trường Sa; đe dọa hòa bình, an ninh, kinh tế, thương mại, tự do hàng hải, tự do hàng không, nghiên cứu khoa học và môi trường biển của các quốc gia trong khu vực và thế giới.

GS.TS Eric Franckx trọng tài viên của Tòa trọng tài thường trực La Haye, Hà Lan, Trưởng khoa Luật quốc tế và Luật Châu Âu Đại học Vrije Universiteeit Brussels, Vương quốc bỉ phát biểu: “Tôi nghĩ rằng mục tiêu quan trọng nhất của hội thảo khoa học lần này là xác định một khung pháp lý để giải quyết các vấn đề tranh chấp. Các vấn đề pháp lý phải được giải thích công khai”. Đồng thời thông tin vụ kiện của Philippines cho đến nay cũng còn gặp vấn đề khó khăn khi các nước lớn cố tình không tuân thủ luật pháp quốc tế. “Chúng tôi rất mong chờ là tòa trọng tài về luật biển họ xác định thẩm quyền giải quyết, sau đó thì các tranh chấp sẽ được giải quyết theo luật pháp quốc tế”, GS.TS Eric Franckx nêu quan điểm.

Theo GS.TS Mai Hồng Kỳ, hiện nay về quan điểm quốc tế thì có những nước đồng ý giải quyết ra tòa quốc tế, nhưng có những nước gì không chấp nhận. Nhưng chúng tôi nghĩ rằng, việc công khai ra tòa án quốc tế vẫn rất cần thiết và là chỗ dựa để Việt Nam cũng như các quốc gia Đông Nam Á đấu tranh.

Ngọc Trâm ( Thương hiệu & Công luận)