Hiện nay, sản lượng hàng hóa qua cảng Hải Phòng đã vượt mốc 114 triệu tấn, lượng container đạt trên 8,2 triệu TEUs, đứng thứ 13 toàn cầu. Tuy nhiên, ngành logistics tại đây đang đối mặt với nhiều áp lực lớn: chi phí vận hành cao, giá trị gia tăng thấp, cùng thách thức từ xu hướng “Xanh hóa” và “Số hóa”. Tại diễn đàn, ThS. Đàm Xuân Lũy khẳng định đây là những rào cản hệ thống, đe dọa trực tiếp đến năng lực cạnh tranh. Nếu không nhanh chóng chuyển đổi, vị thế cửa ngõ trung chuyển quốc tế của Hải Phòng sẽ có nguy cơ suy giảm trước các đối thủ trong khu vực.
Trước bối cảnh đó, Trí tuệ nhân tạo (AI) và các giải pháp công nghệ dữ liệu lớn chính là lời giải tối ưu. Mô hình hợp tác “Ba nhà” tại hội thảo đã thống nhất lộ trình đưa AI vào chiều sâu chuỗi vận hành, trọng tâm là ứng dụng công nghệ Bản sao số (Digital Twin) nhằm quản lý cảng biển thông minh và bền vững.
Ở góc độ doanh nghiệp, TS. Trịnh Đức Hiếu, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Quản lý Tàu biển Phú Tài phát biểu nhấn mạnh: "Trong bối cảnh chuyển đổi số và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, AI ngày càng đóng vai trò quan trọng trong quản trị logistics, vận tải và khai thác cảng biển. Hệ thống cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng đứng trước yêu cầu cấp thiết phải nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu hóa chuỗi dịch vụ và hội nhập sâu rộng với chuỗi cung ứng toàn cầu".
Cũng theo TS. Trịnh Đức Hiếu, logistics không còn là hoạt động vận chuyển đơn thuần mà đã trở thành mắt xích chiến lược quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia và doanh nghiệp. Để hiện đại hóa hệ thống, việc chuyển đổi sang mô hình logistics thông minh (Smart Logistics) lấy dữ liệu làm trung tâm là xu thế tất yếu. Ông khẳng định: "Ứng dụng AI kết hợp robot và IoT sẽ cho phép quản lý container tự động, kiểm kê bằng hình ảnh, theo dõi vị trí theo thời gian thực và dự báo chính xác nhu cầu lưu kho, từ đó giúp giảm chi phí vận hành và tối ưu hóa lộ trình vận tải".
Bên cạnh tốc độ bốc dỡ, năng lực cạnh tranh của cảng hiện đại còn được thử thách bằng khả năng phục hồi trước các biến động chuỗi cung ứng toàn cầu. Sự đồng thuận cao giữa các nhà quản lý, học giả và doanh nghiệp tại hội thảo cho thấy quyết tâm mạnh mẽ trong việc đưa các giải pháp nghiên cứu vào ứng dụng thực tiễn.
Phát biểu bế mạc, ThS. Nguyễn Văn Kính, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội KH&KT TP. Hải Phòng khẳng định, các bài hiến kế tại hội thảo là cơ sở khoa học vững chắc để thành phố hoạch định chính sách đột phá. Đầu tư hạ tầng số và công nghệ AI cho logistics hiện nay là bước đi chiến lược để giảm chi phí, tăng giá trị gia tăng và đưa cảng cửa ngõ Hải Phòng vươn tầm quốc tế.
Quỳnh Nga
