Cục Thuế vừa ban hành Công văn số 1927/CT-KTr yêu cầu các đơn vị trực thuộc tăng cường công tác quản lý, triển khai kiểm tra chuyên đề năm 2026 đối với nhóm doanh nghiệp thua lỗ kéo dài, lãi mỏng. Trọng tâm của chỉ đạo lần này là làm rõ các dấu hiệu bất thường trong kê khai tài chính, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi gian lận, trốn thuế, bảo đảm nguyên tắc thu đúng, thu đủ cho ngân sách nhà nước.
Theo đánh giá của cơ quan thuế, mặc dù trong năm 2025 ngành Thuế đã triển khai nhiều giải pháp quản lý đối với nhóm doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro, trong đó có các trường hợp kê khai lỗ nhiều năm, song tình trạng này vẫn còn phổ biến và chưa được xử lý triệt để. Việc tiếp tục đưa nội dung này vào chuyên đề kiểm tra năm 2026 cho thấy cách tiếp cận không mang tính ngắn hạn, mà hướng tới kiểm soát bền vững các hành vi tiềm ẩn rủi ro trong hệ thống doanh nghiệp.
Một trong những điểm đáng chú ý là việc xác định rõ tiêu chí rủi ro. Theo đó, các doanh nghiệp có doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ trên 1.000 tỷ đồng nhưng phát sinh lỗ liên tiếp trong hai năm 2023 và 2024 được đưa vào diện rà soát trọng điểm. Với quy mô doanh thu lớn, việc kéo dài tình trạng thua lỗ đặt ra yêu cầu phải đánh giá lại toàn bộ cấu trúc tài chính và phương thức hạch toán, đặc biệt trong các trường hợp vẫn mở rộng đầu tư hoặc tăng vốn.
Cục Thuế nhấn mạnh, đây là nhóm đối tượng có rủi ro cao về thuế, cần được đưa vào kế hoạch kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm. Việc kiểm tra không chỉ dừng ở đối chiếu số liệu kê khai mà phải đi sâu vào bản chất giao dịch, phân tích các yếu tố như chi phí, giá vốn, giao dịch liên kết, phân bổ lợi nhuận… nhằm xác định có hay không hành vi chuyển giá hoặc điều chỉnh lợi nhuận để giảm nghĩa vụ thuế.
Song song với hoạt động kiểm tra, cơ quan thuế yêu cầu đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn người nộp thuế kê khai trung thực, chính xác, đầy đủ nghĩa vụ theo quy định. Đồng thời, cảnh báo rõ các hậu quả pháp lý và chế tài xử lý đối với các trường hợp doanh nghiệp liên tục báo lỗ, không phát sinh nghĩa vụ thuế nhưng vẫn mở rộng sản xuất kinh doanh. Đây là bước đi nhằm nâng cao ý thức tuân thủ, hạn chế vi phạm ngay từ khâu kê khai.
Đối với 19 doanh nghiệp đã được nêu cụ thể trong danh sách kèm theo công văn, Cục Thuế yêu cầu các đơn vị quản lý trực tiếp xây dựng chuyên đề kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế. Trường hợp không thực hiện được kiểm tra, phải báo cáo rõ nguyên nhân, tránh tình trạng né tránh hoặc kéo dài thời gian xử lý.
Danh sách 302 doanh nghiệp được rà soát trải rộng trên nhiều địa phương và lĩnh vực. Tại Hà Nội, một số doanh nghiệp được nêu tên như Công ty liên doanh trách nhiệm hữu hạn KFC Việt Nam, Công ty trách nhiệm hữu hạn ToTo Việt Nam, Công ty cổ phần Ô tô Thành An, Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Aon Vina, Công ty trách nhiệm hữu hạn Bất động sản Phương Đông Hà Nội.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, nhiều doanh nghiệp lớn cũng nằm trong danh sách như Công ty cổ phần Be Group, Công ty trách nhiệm hữu hạn Lotteria Việt Nam, Công ty trách nhiệm hữu hạn Mercedes-Benz Việt Nam, Công ty cổ phần Thương mại Nguyễn Kim, Công ty cổ phần Tập đoàn VNG, Công ty trách nhiệm hữu hạn Petro-SG, Công ty trách nhiệm hữu hạn Thép Tung Ho Việt Nam, Công ty trách nhiệm hữu hạn Bia Anheuser-Busch InBev Việt Nam.
Tương tự, tại Hải Phòng, Đồng Nai, Ninh Bình… cơ quan thuế cũng nêu tên nhiều doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực sản xuất, thương mại, công nghiệp và dịch vụ.
Việc công khai danh sách doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro không chỉ nhằm phục vụ công tác quản lý, mà còn tạo sức ép minh bạch đối với thị trường. Khi các doanh nghiệp có quy mô lớn nhưng báo lỗ kéo dài được đưa vào diện giám sát, yêu cầu về giải trình sẽ trở nên rõ ràng hơn, qua đó góp phần thiết lập lại kỷ luật tài chính.
Cục Thuế đồng thời yêu cầu các đơn vị tiếp tục rà soát, cập nhật số liệu hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp theo kết quả quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025. Trên cơ sở đó, phân tích, đánh giá mức độ rủi ro và đưa vào kế hoạch kiểm tra phù hợp, bảo đảm việc giám sát được thực hiện liên tục, không gián đoạn.
Có thể thấy, việc rà soát 302 doanh nghiệp doanh thu lớn nhưng báo lỗ không chỉ nhằm xử lý các trường hợp cụ thể, mà còn phản ánh rõ định hướng siết chặt kỷ cương trong quản lý thuế. Khi các hành vi gian lận, chuyển giá hoặc kê khai không trung thực bị kiểm soát chặt, môi trường kinh doanh sẽ trở nên minh bạch hơn, đồng thời tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định phát triển bền vững.
Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng mở rộng, giao dịch tài chính phức tạp và đa tầng, việc nâng cao hiệu quả quản lý thuế không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc. Những động thái như rà soát, kiểm tra chuyên đề và công khai thông tin là bước đi cần thiết để bảo đảm nguồn thu ngân sách, đồng thời củng cố niềm tin của thị trường đối với hệ thống quản lý tài chính quốc gia.
Minh Thắm
