Động thái này được đưa ra trong bối cảnh cơ quan thuế nhận định tình trạng doanh nghiệp kê khai thua lỗ nhiều năm, lãi mỏng vẫn diễn ra khá phổ biến, tiềm ẩn nguy cơ thất thu ngân sách nhà nước, đặc biệt ở các doanh nghiệp có quy mô lớn, giao dịch phức tạp và phát sinh nhiều quan hệ liên kết.
Tập trung vào doanh nghiệp doanh thu lớn nhưng lỗ kéo dài
Theo công văn mới ban hành, Cục Thuế yêu cầu các đơn vị trực thuộc như Thuế các tỉnh, thành phố, Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn, Chi cục Thuế Thương mại điện tử đẩy mạnh công tác rà soát, kiểm tra việc kê khai, nộp thuế của doanh nghiệp.
Trọng tâm là nhóm doanh nghiệp có doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ từ 1.000 tỷ đồng trở lên nhưng phát sinh lỗ liên tiếp trong hai năm 2023 và 2024. Cục Thuế cho biết đã rà soát, tổng hợp danh sách một số doanh nghiệp thuộc diện này để các đơn vị tiếp tục cập nhật số liệu quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025, từ đó đánh giá mức độ rủi ro và đưa vào kế hoạch kiểm tra.
Cơ quan quản lý yêu cầu các đơn vị phải xây dựng chuyên đề kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế đối với doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm, lãi mỏng. Việc kiểm tra phải được triển khai ngay trong tháng 4/2026 và hoàn thành chậm nhất trong tháng 12/2026.
Theo Cục Thuế, trong năm 2025, cơ quan này đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng cường quản lý thuế đối với nhóm doanh nghiệp báo lỗ kéo dài và đạt được một số kết quả tích cực. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn nhiều doanh nghiệp liên tục kê khai lỗ hoặc duy trì mức lợi nhuận rất thấp trong khi doanh thu lớn, mở rộng đầu tư hoặc vẫn duy trì hoạt động kinh doanh ổn định.
Rà soát kỹ doanh thu, chi phí và giao dịch liên kết
Cục Thuế yêu cầu các đơn vị khi kiểm tra doanh nghiệp phải tập trung rà soát tính hợp lý giữa doanh thu, chi phí và lợi nhuận, đặc biệt đối với các khoản chi phí lớn hoặc có biến động bất thường.
Các cơ quan thuế sẽ so sánh tỷ lệ tăng, giảm doanh thu với tỷ lệ tăng, giảm chi phí đầu vào tương ứng; đối chiếu với hóa đơn, chứng từ, hợp đồng và các hồ sơ liên quan để xác định việc ghi nhận doanh thu, chi phí có đúng thực tế hay không.
Ngoài ra, cơ quan thuế sẽ kiểm tra thời điểm ghi nhận doanh thu và thuế giá trị gia tăng đầu ra để bảo đảm doanh nghiệp kê khai đúng kỳ hạch toán, tránh tình trạng ghi nhận thiếu doanh thu hoặc kê khai khống nhằm làm giảm nghĩa vụ thuế.
Việc kê khai thuế giá trị gia tăng đầu vào - đầu ra, hóa đơn, chứng từ cũng sẽ được rà soát kỹ nhằm phát hiện các trường hợp sử dụng chứng từ không hợp lệ hoặc kê khai sai kỳ.
Đáng chú ý, Cục Thuế nhấn mạnh, việc kiểm tra các khoản chi phí nội bộ trong tập đoàn, đặc biệt là chi phí lãi vay, chi phí dịch vụ kỹ thuật, chi phí hỗ trợ quản lý, chi phí bản quyền, nhượng quyền thương mại hoặc các khoản chi dịch vụ trung tâm. Đây là những khoản mục thường được sử dụng trong các giao dịch liên kết và có thể làm giảm lợi nhuận chịu thuế tại Việt Nam nếu không được xác định theo nguyên tắc giao dịch độc lập.
Cơ quan thuế cũng sẽ rà soát kỹ các hợp đồng mua bán hàng hóa, dịch vụ với các bên có quan hệ liên kết nhằm bảo đảm giá mua, giá bán phù hợp với giá thị trường, tránh tình trạng chuyển giá, làm sai lệch kết quả kinh doanh để giảm nghĩa vụ thuế.
Động thái tổng kiểm tra lần này cho thấy cơ quan thuế đang tăng cường giám sát đối với nhóm doanh nghiệp có quy mô lớn nhưng liên tục báo lỗ, qua đó ngăn chặn tình trạng gian lận, trốn thuế, đồng thời bảo đảm thu đúng, thu đủ và kịp thời cho ngân sách nhà nước.
Thiên Trường
