Theo quy định pháp luật, tạm nhập tái xuất là một loại hình kinh doanh hợp pháp nhằm thúc đẩy thương mại quốc tế. Tuy nhiên, hoạt động thanh toán của hình thức này bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt Luật Quản lý ngoại hối và Luật Phòng, chống rửa tiền. Việc lợi dụng kẽ hở để chuyển tiền trái phép sẽ phải đối mặt với các chế tài hình sự nghiêm khắc về tội vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới và tội rửa tiền.

Thông qua công tác điều tra, lực lượng công an đã nhận diện quy trình phạm tội khép kín của các đối tượng. Ban đầu, tội phạm người nước ngoài cấu kết với các đối tượng trong nước thuê cá nhân đứng tên thành lập một chuỗi các công ty "bình phong" tại Việt Nam và nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ như Singapore, Trung Quốc, Hong Kong. Tiếp đó, các đối tượng thu gom dòng tiền bất hợp pháp từ các cá nhân, doanh nghiệp có nhu cầu chuyển tiền xuyên biên giới để né kênh chính thức. Số tiền này được chia nhỏ dưới mức 500 triệu đồng, chuyển lòng vòng qua nhiều tài khoản cá nhân với các nội dung giao dịch mập mờ nhằm lách hệ thống giám sát của Ngân hàng Nhà nước, trước khi được nộp vào tài khoản của công ty bình phong.

Lực lượng chức năng triệt phá các nhóm đối tượng vận chuyển ngoại tệ trái phép
Lực lượng chức năng triệt phá các nhóm đối tượng vận chuyển ngoại tệ trái phép qua biên giới

Để hợp thức hóa việc chuyển ngoại tệ, các đối tượng làm giả hồ sơ ngoại thương bằng cách lập hợp đồng mua bán chip điện tử với giá trị cao bất thường. Hồ sơ được thiết kế sơ sài, thiếu vắng các chứng nhận xuất xứ, chất lượng nhưng lại cài cắm điều khoản thanh toán bất đối xứng: bên bán được nhận tiền ngay trong khi bên mua được trả chậm đến 12 tháng. Tội phạm lợi dụng cơ chế phân luồng hải quan để thông quan nhanh, sau đó tận dụng sơ hở trong khâu thẩm định của ngân hàng thương mại để phát hành thư tín dụng hoặc mua ngoại tệ thanh toán trực tiếp. Bước cuối cùng, các đối tượng không chuyển tiền tái xuất về nước hoặc chuyển về với giá trị rất nhỏ để tạo dòng tiền chênh lệch bất chính.

Nhằm bảo vệ môi trường kinh doanh minh bạch, Công an thành phố Hà Nội khuyến cáo các doanh nghiệp tuyệt đối không cho thuê, mượn tư cách pháp nhân và tài khoản công ty để thực hiện các giao dịch thanh toán hộ. Các đơn vị xuất nhập khẩu cần thẩm định kỹ tư cách pháp lý của đối tác nước ngoài và nâng cao cảnh giác trước những hợp đồng có giá trị lớn bất thường. Đối với các tổ chức tín dụng, cơ quan công an yêu cầu tăng cường rà soát tính xác thực của bộ chứng từ thanh toán quốc tế, kịp thời báo cáo các giao dịch đáng ngờ để cơ quan chức năng có biện pháp phối hợp ngăn chặn.

Thành Nam