Sự phát triển mạnh của thương mại điện tử đang mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp mở rộng thị trường. Tuy nhiên, tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng cũng diễn biến ngày càng phức tạp, với nhiều thủ đoạn tinh vi.
Tại TP. Đà Nẵng, nhiều doanh nghiệp đang đối mặt với tình trạng giả mạo thương hiệu, sao chép nội dung quảng bá và cạnh tranh không lành mạnh trên các nền tảng trực tuyến. Các hành vi này không chỉ gây thiệt hại về doanh thu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và niềm tin của người tiêu dùng đối với thương hiệu chính hãng.
Vi phạm sở hữu trí tuệ diễn biến phức tạp
Nếu trước đây các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ chủ yếu xuất hiện tại chợ truyền thống hoặc cửa hàng nhỏ lẻ thì nay đã dịch chuyển mạnh lên các sàn thương mại điện tử và nền tảng mạng xã hội.
Ông Phạm Ngọc Sơn, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường TP. Đà Nẵng cho biết, trong đợt cao điểm kiểm tra từ ngày 15/12/2025 đến 14/3/2026, lực lượng quản lý thị trường thành phố đã kiểm tra 404 vụ, xử lý 298 vụ với tổng số tiền xử phạt gần 3,4 tỷ đồng. Trong đó, có 89 vụ liên quan đến hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Theo ông Sơn, nhiều đối tượng hoạt động theo kiểu “du kích số”, liên tục thay đổi tài khoản bán hàng, sử dụng nhiều số điện thoại, địa chỉ giao nhận khác nhau nhằm che giấu thông tin. Khi một gian hàng bị khóa, tài khoản khác nhanh chóng được lập để tiếp tục hoạt động.
Bà Hoàng Mỹ Tình, đại diện thương hiệu mỹ phẩm Miti Cosmetics tại Đà Nẵng cho biết, vào các dịp khuyến mại, nhiều tài khoản đã sử dụng hình ảnh sản phẩm và logo của doanh nghiệp để rao bán hàng giá rẻ trên sàn thương mại điện tử. Không ít khách hàng mua phải hàng giả đã phản ánh trực tiếp với doanh nghiệp vì cho rằng đây là sản phẩm chính hãng.
“Nguy hiểm nhất không phải mất vài đơn hàng, mà là mất niềm tin của khách hàng. Khi người tiêu dùng sử dụng phải hàng kém chất lượng nhưng mang thương hiệu doanh nghiệp, uy tín gây dựng nhiều năm có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng”, bà Tình chia sẻ.
Không chỉ giả mạo sản phẩm, nhiều đơn vị còn sao chép hình ảnh quảng cáo, video giới thiệu và nội dung truyền thông nhằm tạo lòng tin với khách hàng, gây ảnh hưởng đến giá trị thương hiệu và lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp.
Chủ động xây dựng “lá chắn” bảo vệ thương hiệu
Trước thực trạng trên, lực lượng Quản lý thị trường TP. Đà Nẵng đang tăng cường nhiều giải pháp nhằm kiểm soát hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực tự bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.
Ông Phan Trúc Lâm, Đội Quản lý thị trường số 2 cho biết, việc đấu tranh với vi phạm trên không gian mạng đòi hỏi sự kết hợp giữa công nghệ, nghiệp vụ quản lý thị trường và sự phối hợp của các nền tảng thương mại điện tử.
“Các hành vi vi phạm hiện diễn ra rất nhanh và liên tục biến đổi. Đối tượng có thể thay đổi tài khoản hoặc chuyển sang nền tảng khác trong thời gian ngắn. Vì vậy, lực lượng chức năng sẽ tăng cường ứng dụng công nghệ để theo dõi dữ liệu, truy vết nguồn hàng và phối hợp với các đơn vị vận chuyển nhằm phát hiện vi phạm”, ông Lâm cho biết.
Bên cạnh công tác kiểm tra, xử lý, Chi cục Quản lý thị trường TP. Đà Nẵng cũng đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật về sở hữu trí tuệ cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người bán hàng online nhằm nâng cao nhận thức khi tham gia môi trường thương mại điện tử.
Theo luật sư Nguyễn Công Triệu, Đoàn Luật sư TP. Đà Nẵng, các hành vi vi phạm hiện nay không chỉ dừng ở việc bán hàng giả, hàng nhái mà còn xuất hiện dưới nhiều hình thức như sử dụng từ khóa thương hiệu nổi tiếng để quảng cáo, đặt tên gian hàng gây nhầm lẫn hoặc sao chép nội dung truyền thông.
“Trong nhiều vụ việc, doanh nghiệp gặp khó khăn khi xử lý do chưa hoàn tất thủ tục đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hoặc thiếu dữ liệu chứng minh quyền sở hữu. Đây là điểm yếu phổ biến của nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện nay”, luật sư Nguyễn Công Triệu nhận định.
Theo luật sư Triệu, doanh nghiệp cần xem bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là một phần trong chiến lược kinh doanh. Doanh nghiệp cần chủ động đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, bản quyền hình ảnh, kiểu dáng bao bì và nội dung số ngay từ khi xây dựng thương hiệu; thường xuyên rà soát các nền tảng thương mại điện tử và lưu trữ đầy đủ chứng cứ điện tử để phục vụ xử lý khi phát sinh tranh chấp.
Khi phát hiện hành vi vi phạm, doanh nghiệp có thể gửi yêu cầu xử lý hoặc đơn khiếu nại đến sàn thương mại điện tử và cơ quan chức năng. Trường hợp vi phạm có dấu hiệu nghiêm trọng, doanh nghiệp có thể đề nghị xử lý hình sự hoặc khởi kiện dân sự để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.
Trước thực trạng các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ gia tăng và diễn biến phức tạp, đặc biệt trên không gian mạng, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 về việc tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong đợt cao điểm từ ngày 7/5 đến 30/5/2026.
Phương Di
