Những ngày cuối quý I/2026, không khí sản xuất sôi động lan tỏa từ mặt bằng đến những đường lò sâu hàng trăm mét dưới lòng đất của Công ty Than Hạ Long. Tại độ sâu âm 500m, cán bộ, công nhân Phân xưởng Khai thác 7 đang miệt mài chạy đua với thời gian. Đây là đơn vị được giao đảm nhận lắp đặt và vận hành hệ thống lò chợ cơ giới hóa hạng trung IV-9-46 - một trong những hạng mục quan trọng, mang tính quyết định đến năng lực sản xuất của toàn mỏ trong thời gian tới.
Lò chợ cơ giới hóa hạng trung không phải là hệ thống khai thác cơ giới hóa đồng bộ đầu tiên Phân xưởng Khai thác 7 đảm nhận lắp đặt, vận hành. Trước đó, phân xưởng đã thành công lắp đặt và vận hành lò chợ cơ giới hóa hạng nhẹ công suất 300.000 tấn than/năm. Với kinh nghiệm sẵn có, phân xưởng đã đẩy nhanh tiến độ lắp đặt dự án và đảm bảo chất lượng từng công đoạn.
Theo thiết kế cơ sở và thiết kế kỹ thuật đã được phê duyệt, mỏ Khe Chàm II-IV áp dụng hệ thống khai thác cột dài theo phương, khấu lớp trụ hạ trần than nóc bằng máy combai, kết hợp với giàn chống tự hành có kết cấu thu hồi than nóc. Công nghệ này phù hợp với các vỉa có góc dốc không quá 35 độ, chiều dày vỉa trung bình từ 3,5m trở lên - điều kiện điển hình của khu vực khai thác hiện nay.
Riêng với lò chợ IV-9-46, đây là khu vực có điều kiện địa chất tương đối phức tạp, nhưng trữ lượng lớn. Vỉa 9 có trữ lượng địa chất huy động hơn 18 triệu tấn, chiếm trên 21% tổng trữ lượng toàn mỏ. Chiều dày vỉa biến thiên mạnh 1,4-7,7m, trung bình khoảng 3,3m; góc dốc cũng thay đổi trong biên độ rộng, trung bình khoảng 25 độ. Những thông số này đặt ra yêu cầu cao về lựa chọn công nghệ khai thác phù hợp, vừa đảm bảo hiệu quả thu hồi than, vừa kiểm soát tốt các yếu tố rủi ro trong quá trình vận hành.
Lò chợ IV-9-46 được thiết kế với chiều dài 142m, chiều dày vỉa khai thác 3-5m, góc dốc dao động mức 5-15 độ. Tổ hợp thiết bị cơ giới hóa đồng bộ gồm 94 giàn chống thủy lực ZF4400/16/28 có chức năng thu hồi than nóc, kết hợp máy khấu chạy điện MG170/411-WD. Công suất thiết kế của lò chợ đạt khoảng 650.000 tấn/năm, đóng góp đáng kể cho sản lượng toàn mỏ. 
Điều đáng ghi nhận là trong suốt quá trình thi công, công tác an toàn vệ sinh lao động luôn được đặt lên hàng đầu. Các phương án thông gió, thoát nước, kiểm soát khí mỏ được thực hiện nghiêm ngặt; cán bộ kỹ thuật thường xuyên bám sát hiện trường để kịp thời xử lý những tình huống phát sinh. Đây chính là nền tảng để tiến độ được rút ngắn, nhưng vẫn đảm bảo chất lượng và an toàn tuyệt đối.
Việc sớm đưa lò chợ cơ giới hóa hạng trung IV-9-46 vào hoạt động không chỉ giúp gia tăng sản lượng trước mắt, mà còn đánh dấu bước tiến quan trọng trong lộ trình hiện đại hóa khai thác của Công ty Than Hạ Long. Khi công nghệ cơ giới hóa được áp dụng đồng bộ, năng suất lao động sẽ được nâng cao rõ rệt, điều kiện làm việc của thợ lò được cải thiện, đồng thời giảm thiểu rủi ro trong môi trường khai thác ngày càng xuống sâu.
Từ những đường lò ở độ sâu âm 500m, có thể cảm nhận rõ nhịp điệu khẩn trương của một công trường hiện đại. Không chỉ là thành tích về tiến độ, công trình này còn là sự cộng hưởng của công nghệ, tổ chức sản xuất và tinh thần của người thợ mỏ Than Hạ Long nói riêng, thợ mỏ ngành Than nói chung.
Trần Trang (t/h)
