Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định việc dán nhãn năng lượng đối với vật liệu xây dựng thuộc phạm vi quản lý của Bộ, nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả và thúc đẩy phát triển công trình xanh.
Theo Bộ Xây dựng, việc xây dựng Thông tư nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả; giảm phát thải khí nhà kính và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng "0" của Việt Nam.
Đáng chú ý, hiện nay vẫn chưa có văn bản quy phạm pháp luật quy định thống nhất danh mục vật liệu xây dựng phải thực hiện dán nhãn năng lượng. Vì vậy, dự thảo Thông tư sẽ xác định cụ thể các nhóm sản phẩm phải dán nhãn trên cơ sở mức độ ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng năng lượng của công trình, khả năng thử nghiệm cũng như điều kiện thực tế của doanh nghiệp. Lộ trình triển khai cũng được xây dựng theo từng nhóm sản phẩm nhằm bảo đảm tính khả thi và hạn chế tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Dự thảo quy định rõ các chỉ tiêu năng lượng cần công bố đối với từng nhóm vật liệu xây dựng như hệ số dẫn nhiệt, hệ số truyền nhiệt, hệ số thu nhiệt mặt trời, chỉ số phản xạ bức xạ mặt trời... cùng phương pháp thử tương ứng. Đây sẽ là cơ sở thống nhất để đánh giá hiệu quả năng lượng, đồng thời giúp người tiêu dùng và chủ đầu tư dễ dàng so sánh các sản phẩm cùng loại.
Một điểm mới đáng chú ý là Bộ Xây dựng đề xuất áp dụng cơ chế tự công bố kết quả dán nhãn năng lượng kết hợp hậu kiểm. Theo đó, doanh nghiệp được tự công bố trên cơ sở kết quả thử nghiệm của các tổ chức thử nghiệm đủ điều kiện và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của hồ sơ, kết quả thử nghiệm cũng như các thông tin đã công bố. Cơ quan quản lý nhà nước sẽ thực hiện hậu kiểm thông qua kiểm tra định kỳ, đột xuất hoặc lấy mẫu khi cần thiết.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng quy định việc công khai thông tin về nhãn năng lượng thông qua mã QR hoặc địa chỉ tra cứu điện tử; trách nhiệm đăng tải thông tin trên cổng thông tin điện tử của cơ quan quản lý; trách nhiệm của Bộ Xây dựng, Sở Xây dựng, các tổ chức thử nghiệm và doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu trong quá trình thực hiện. Đồng thời, Thông tư cũng quy định chế độ báo cáo, công bố lại, đình chỉ hoặc thu hồi hiệu lực công bố khi phát hiện vi phạm.
Theo Bộ Xây dựng, sau khi được ban hành, Thông tư sẽ tạo hành lang pháp lý đầy đủ để triển khai dán nhãn năng lượng đối với vật liệu xây dựng trên phạm vi toàn quốc, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong các công trình.
Đối với doanh nghiệp, việc áp dụng cơ chế tự công bố kết hợp hậu kiểm được kỳ vọng sẽ giúp giảm thủ tục hành chính, tiết kiệm thời gian và chi phí tuân thủ, đồng thời khuyến khích đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh.
Trong khi đó, cơ quan quản lý sẽ có cơ sở pháp lý thống nhất để kiểm tra, giám sát trên phạm vi cả nước, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý. Đối với người tiêu dùng và các chủ đầu tư, việc công khai thông tin về hiệu quả năng lượng của vật liệu xây dựng sẽ hỗ trợ lựa chọn sản phẩm phù hợp, góp phần giảm tiêu thụ năng lượng trong quá trình khai thác và sử dụng công trình.
Hậu Thạch (t/h)
