Siết chặt tiêu chuẩn bổ nhiệm lãnh đạo
Dự thảo quy định rõ các chức danh người đứng đầu gồm Tổng Biên tập (báo in, báo điện tử), Tổng giám đốc (đài phát thanh, truyền hình, thông tấn quốc gia) và Giám đốc (các đơn vị báo chí, truyền hình chuyên biệt). Để đảm nhiệm các vị trí này, nhân sự phải đáp ứng hàng loạt tiêu chuẩn về chính trị và chuyên môn.
Cụ thể, lãnh đạo cơ quan báo chí phải là Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, có trình độ cao cấp lý luận chính trị hoặc lý luận chính trị - hành chính. Về bằng cấp, nhân sự phải tốt nghiệp đại học trở lên và sở hữu chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý nhà nước về báo chí. Một yêu cầu bắt buộc khác là phải có thẻ nhà báo còn hiệu lực, trừ các trường hợp đặc biệt thuộc khối tạp chí khoa học hoặc tổ chức tôn giáo.
Độ tuổi bổ nhiệm cũng được quy định chi tiết nhằm đảm bảo tính kế thừa. Lãnh đạo thuộc khối cơ quan Đảng, Nhà nước phải còn đủ thời gian công tác ít nhất một nhiệm kỳ (60 tháng). Đối với các tổ chức khác, tuổi tối đa không quá 65 với nữ và 67 với nam. Riêng các tạp chí khoa học uy tín, tuổi đảm nhiệm có thể kéo dài nhưng không quá 70 tuổi.
Điều kiện cấp phép hoạt động đối với các tổ chức xã hội
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề xuất các điều kiện chặt chẽ hơn khi cấp phép hoạt động báo chí cho các tổ chức xã hội - nghề nghiệp. Theo đó, đơn vị chủ quản phải có thời gian hoạt động tối thiểu 3 năm và quy mô ít nhất 150 hội viên. Cơ quan báo chí trực thuộc phải duy trì đội ngũ tối thiểu 7 nhân sự, trong đó ít nhất 3 người đã được cấp thẻ nhà báo.
Về hạ tầng và tài chính, đơn vị phải chứng minh có trụ sở ổn định từ 2 năm trở lên. Đặc biệt, đề án tài chính phải đảm bảo đủ nguồn thu hợp pháp để chi trả lương, nhuận bút, bảo hiểm và các chi phí vận hành (đường truyền, máy chủ, in ấn) trong ít nhất 2 năm đầu hoạt động. Cơ quan quản lý sẽ tiến hành thẩm tra thực tế trước khi cấp phép và kiểm tra lại sau 1 năm vận hành.
Phát triển nền tảng số báo chí quốc gia
Trong xu thế chuyển đổi số, dự thảo nhấn mạnh việc xây dựng và vận hành các công cụ số để giám sát hoạt động báo chí trên không gian mạng. Nền tảng số báo chí quốc gia sẽ do các cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện quản lý, đảm bảo kết nối trực tuyến và lưu chiểu điện tử theo quy định.
Đáng chú ý, các cơ quan báo chí khi hoạt động trên môi trường số sẽ được phép tích hợp thêm nhiều dịch vụ trực tuyến như thương mại điện tử, dịch vụ tài chính, bảo hiểm, y tế và giáo dục. Tuy nhiên, các kênh nội dung trên mạng xã hội của báo chí phải có dấu hiệu nhận biết thống nhất và phải thông báo tới cơ quan quản lý nhà nước trong vòng 10 ngày kể từ khi mở kênh.
Quy định này được kỳ vọng sẽ giúp quản lý báo chí hiệu quả hơn, đồng thời mở ra không gian phát triển kinh tế báo chí dựa trên nền tảng công nghệ hiện đại.
Tâm An
