Nhiều đại biểu quốc hội tỏ ra băn khoăn về một số điểm trong Dự án Luật phá sản ( sửa đổi) được đưa ra thảo luận tại kỳ họp QH lần này. Theo đó, nếu chỉ vì doanh nghiệp (DN) trì hoãn hoặc không thanh toán khoản nợ đến hạn mà đã mở thủ tục phá sản thì sẽ có nhiều DN tuy phải mở thủ tục phá sản, nhưng thực chất không rơi vào tình trạng mất khả năng thanh toán…

Vấn đề được nhiều ĐBQH quan tâm về Dự án Luật phá sản ( Sửa đổi) là điều kiện để DN phá sản. ĐBQH Dương Hoàng Hương ( đoàn Phú Thọ) cho rằng, căn cứ ra quyết định mở thủ tục phá sản là DN, hợp tác xã( HTX) không thanh toán, trì hoãn thanh toán khoản nợ đến hạn là chưa phù hợp. Việc không thanh toán hoặc trì hoãn thanh toán nợ thể hiện ý thức, thái độ chủ quan không chịu thực hiện nghĩa vụ trả nợ của DN, của HTX. Điều này khác hẳn với trường hợp DN, HTX bị rơi vào tình trạng không thể thanh toán khoản nợ đến hạn để bị coi là lâm vào tình trạng phá sản. Vì vậy, với những trường hợp DN, HTX không thanh toán, trì hoãn thanh toán khoản nợ đến hạn thì không nên mở thủ tục để giải quyết theo trình tự phá sản, mà nên quy định hướng dẫn chủ nợ về quyền khởi kiện vụ án dân sự hoặc kinh tế. Còn nếu mở thủ tục phá sản chỉ vì căn cứ DN, HTX không thanh toán, trì hoãn thanh toán khoản nợ đến hạn thì không nên mở thủ tục để giải quyết theo trình tự phá sản, mà nên quy định hướng dẫn chủ nợ về quyền khởi kiện vụ án dân sự hoặc kinh tế. Còn nếu mở thủ tục phá sản chỉ vì căn cứ DN, HTX không thanh toán, trì hoãn thanh toán khoản nợ đến hạn chỉ có thể sẽ có một số không nhỏ các vụ việc tuy phải mở thủ tục phá sản theo căn cứ nà, nhưng thực chất thì HTX, DN không hề rơi vào tình trạng mất khả năng thanh toán. Điều này sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến hoặt động của DN, HTX; đồng thời làm lãng phí thời gian và công sức của các cơ quan tố tụng và người tham gia tố tụng khác.

Theo ĐBQH  Nguyễn Thành Bộ (đoàn Thanh Hóa), tiêu chí xác định DN, HTX không thanh toán khoản nợ đến hạn khi chủ nợ có yêu cầu là chung chung, dễ gây ra nhiều cách hiểu khác nhau, từ đó khó áp dụng trên thực tế. Ngoài ra, trên thực tế nhiều DN, HTX chỉ mất khả năng thanh toán tạm thời hoặc việc trì hoãn trả nợ đến hạn trong nhiều trường hợp không phải vì lý do mất khả năng thanh toán. Do vậy, nếu chỉ dừng lại ở các quy định nêu trên để cho phép nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản thì sẽ gây nhiều khó khăn, phiều toái cho cả DN, HTX lẫn tòa án nhân dân, kể cả không tránh khỏi việc lợi dụng quy định này để gây khó khăn, thậm chí gây hại cho DN, HTX.

ĐBQH Phùng Đức Tiến ( đoàn Hà Nam) cũng nêu ý kiến, cho rằng quy định như trong dự thảo còn khá chung chung, định tính, đồng thời chưa xác định khi đánh đồng tình trạng DN, HTX, không thanh toán được nợ đến hạn với tình trạng DN, HTX bị mất khả năng thanh toán. Ban soạn thảo cần quy định tiêu chí xác định DN, HTX mất khả năng thanh toán trong Dự Thảo Luật phá sản( Sửa đổi) một cách chặt chẽ, cụ thể, chính xác hơn để bảo đảm áp dụng lâu dài. Nếu vì yêu cầu xử lý nợ xấu của nền kinh tế hiện nay thì có thể sử dụng rất nhiều công cụ khác, không nên dùng luật phá sản để giải quyết nhiệm vụ mang tính tình thế. Quy định về điều kiện để chủ nợ nộp đơn yêu cầu tuyên bố phá sản như trong dự thảo còn khá lỏng lẻo và chưa hợp lý. Với quy định này, bất kỳ chủ nợ nào với khoản nợ lớn, nhỏ bao nhiêu đều có quyền nộp đơn yêu cầu DN tuyên bố phá sản. Do vậy, luật cần bổ sung các điều kiện đối với các chủ nợ khi nộp đơn yêu cầu tuyên bố phá sản HTX, DN( Như các bên đã áp dụng các hình thức đòi nợ khác nhưng không đạt kết quả…)

Dự thảo luật cũng trao quyền nhiều hơn cho người lao động( NLĐ), công đoàn và chủ nợ khi được nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản. Đây cũng là vấn đề gây nhiều băn khoan. Theo ĐBQH  Dương Quang Sơn ( đoàn Bắc cạn), quy định chủ nợ có bảo đảm một phần NLĐ, công đoàn cơ sở có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản. Đây cũng là vấn đề gây nhiều băn khoan. Theo ĐBQH Dương Quang Sơn ( đoàn Bắc Cạn), quy định chủ nợ có bảo đảm một phần, NLĐ, công đoàn cơ sở có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi hết thời hạn ba tháng kể từ ngày yêu cầu Dn , HTX thực hiện nghĩa vụ thanh toán các khoản nợ đến hạn, trả lương và các khoản nợ khác đối với NLĐ là chưa phù hợp. Bởi nhất là vào thời kỳ khủng hoảng kinh tế. Quy định như vậy dễ dẫn đến việc gây sức ép khiến DN càng khó khăn và như vậy sẽ phát sinh vấn đề là nhiều DN có thể … “chết” oan.

Tuy nhiên,ĐBQH, Trần Du Lịch (TP Hồ Chí Minh), với kinh nghiệm của một chuyên gia kinh tế, lại đưa ra một góc nhìn khác rằng, luật cũ tiếp cận theo tài sản, còn dự thảo luật này tiếp cận trên dòng tiền. Cụ thể, tình trạng tài chính của một DN thể hiện ở ba báo cáo, một là cân đối tài sản, hai là báo cáo lời lỗ, ba là chu chuyển dòng tiền. Do đó, nhiều DN kinh doanh rất có lãi nhưng vay vốn ngắn hạn, đầu tư trung, dài hạn khấu hao không đủ, và ngược lại. Không nên nhầm lẫn cứ nộp đơn mở phá sản là đã phá sản, vì dự thảo luật có quy định về mở thủ tục phá sản, nhưng cũng có tới 80 điều để phục hồi DN, để giải quyết quyền lợi, để hội nghị khách hàng, để thỏa thuận và phục hồi DN… cho tới khi DN thật sự không có khả năng thanh toán nữa mới tuyên bố phá sản, rất chặt chẽ.

Theo Thời nay