Theo Điều 49 Nghị định số 283/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp vi phạm các quy định về công khai thông tin, chế độ báo cáo, cập nhật dữ liệu, hướng dẫn người lao động tham gia bảo hiểm xã hội, đăng tải thông tin tuyển dụng hoặc thực hiện nghĩa vụ đối với Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước sẽ bị xử phạt từ 10 triệu đồng đến 15 triệu đồng.
Đối với các hành vi ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động như không tổ chức giáo dục định hướng; không cấp giấy chứng nhận hoàn thành khóa học; ký hợp đồng không đúng quy định; thu tiền ký quỹ trái quy định; không thanh lý hợp đồng..., doanh nghiệp bị phạt từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với mỗi người lao động bị vi phạm, nhưng tổng mức phạt không vượt quá 200 triệu đồng.
Ngoài ra, Nghị định số 283/2026/NĐ-CP cũng siết chặt trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước. Theo đó, hành vi không đóng hoặc đóng không đầy đủ vào Quỹ bị phạt từ 20% đến 30% tổng số tiền phải đóng, nhưng tối đa không quá 200 triệu đồng. Trường hợp doanh nghiệp đã thu tiền đóng Quỹ của người lao động nhưng không nộp hoặc nộp không đầy đủ sẽ bị phạt từ 40% đến 50% số tiền phải nộp, mức phạt tối đa cũng không quá 200 triệu đồng.
Đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng như không duy trì điều kiện hoạt động dịch vụ; không bồi thường thiệt hại cho người lao động; quảng cáo hoặc tư vấn sai sự thật; không trực tiếp tuyển chọn lao động hoặc thu tiền trái quy định, doanh nghiệp bị xử phạt từ 50 triệu đồng đến 70 triệu đồng. Riêng hành vi thu tiền trái pháp luật hoặc thu tiền tuyển chọn của người lao động bị xử phạt theo từng lao động vi phạm, nhưng tổng mức phạt không vượt quá 200 triệu đồng.
Cùng với đó, doanh nghiệp đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài vượt quá số lượng đã đăng ký trong hợp đồng cung ứng lao động cũng bị xử phạt theo số lượng lao động vượt, với mức phạt từ 40 triệu đồng đến 180 triệu đồng.
Đối với các hành vi xâm phạm nghiêm trọng quyền và lợi ích của người lao động như thu tiền dịch vụ trái quy định; không hoàn trả tiền dịch vụ; không bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động ở nước ngoài; không hỗ trợ pháp lý hoặc không giải quyết các vụ việc phát sinh liên quan đến người lao động, mức xử phạt từ 80 triệu đồng đến 100 triệu đồng.
Bên cạnh đó, Nghị định số 283/2026/NĐ-CP cũng quy định mức xử phạt rất cao đối với các hành vi đặc biệt nghiêm trọng trong hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài. Theo đó, doanh nghiệp có hành vi lợi dụng hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài để tổ chức xuất cảnh trái phép, bóc lột hoặc cưỡng bức lao động; đưa người lao động đến khu vực hoặc công việc bị cấm; lừa gạt, cưỡng ép người lao động ở lại nước ngoài trái phép; giả mạo hoặc sửa chữa hồ sơ, giấy phép hoạt động dịch vụ sẽ bị phạt từ 150 triệu đồng đến 180 triệu đồng.
Mức xử phạt cao nhất từ 180 triệu đồng đến 200 triệu đồng được áp dụng đối với các hành vi sử dụng giấy phép của doanh nghiệp khác để hoạt động dịch vụ; cho tổ chức, cá nhân khác sử dụng giấy phép của mình; giao nhiệm vụ cho chi nhánh không đúng quy định hoặc tiếp tục thực hiện hoạt động dịch vụ trong thời gian bị đình chỉ.
Ngoài xử phạt bằng tiền, doanh nghiệp còn có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là đình chỉ hoạt động từ 3 tháng đến 18 tháng, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.
Đồng thời, doanh nghiệp vi phạm phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định như cập nhật thông tin trên cơ sở dữ liệu quốc gia; nộp đủ các khoản phải đóng vào Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước và tiền lãi phát sinh; hoàn trả các khoản thu trái quy định; bồi thường thiệt hại cho người lao động; hoàn trả tiền dịch vụ cùng tiền lãi; nộp lại khoản lợi bất hợp pháp và nộp lại giấy phép hoạt động trong các trường hợp pháp luật quy định.
Việc ban hành Nghị định số 283/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, đồng thời nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, hướng tới xây dựng thị trường lao động ngoài nước minh bạch, an toàn và bền vững.
Nghị định số 283/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 10/9/2026.
Hải Minh
