Trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển dịch năng lượng, thiết bị điện không chỉ là một mắt xích của ngành công nghiệp mà còn là nền tảng bảo đảm an ninh năng lượng và năng lực tự chủ của nền kinh tế. Với định hướng làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực chế tạo và đẩy mạnh chuyển đổi số, Tổng công ty Thiết bị điện Đông Anh (EEMC) đang từng bước khẳng định vị thế của doanh nghiệp Việt trong lĩnh vực thiết bị điện, hướng tới những sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao, chất lượng và sức cạnh tranh ngày càng lớn.
Từ năng lực chế tạo đến năng lực làm chủ công nghệ
Trong bối cảnh hệ thống điện Việt Nam đang phát triển nhanh, nhu cầu đầu tư lưới điện, các trạm biến áp, nguồn điện và hạ tầng phục vụ chuyển dịch năng lượng ngày càng lớn, yêu cầu đối với ngành sản xuất thiết bị điện cũng thay đổi mạnh mẽ.
Nếu trước đây mục tiêu chủ yếu là sản xuất được sản phẩm đáp ứng nhu cầu trong nước, thì hiện nay bài toán đặt ra cao hơn: Doanh nghiệp phải làm chủ công nghệ lõi, nâng cao độ tin cậy, tối ưu chi phí, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng khắt khe và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
Đây cũng là hướng đi mà EEMC theo đuổi trong quá trình phát triển. Từ nền tảng là một doanh nghiệp sản xuất thiết bị điện, EEMC từng bước tập trung vào nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và làm chủ các công nghệ quan trọng trong lĩnh vực thiết bị điện.
Giá trị của quá trình này không chỉ nằm ở việc tạo ra một sản phẩm “Made in Vietnam”, mà quan trọng hơn là từng bước hình thành năng lực công nghệ của chính doanh nghiệp Việt. Khi doanh nghiệp có thể chủ động từ thiết kế, lựa chọn vật liệu, công nghệ chế tạo, thử nghiệm đến vận hành và bảo dưỡng, giá trị gia tăng tạo ra trong nước sẽ được nâng lên, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào công nghệ và thiết bị nhập khẩu.
Theo các chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng, năng lực sản xuất thiết bị điện trong nước có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình phát triển hệ thống điện. Một nền công nghiệp điện lực phát triển bền vững cần đi cùng với năng lực chế tạo thiết bị, đội ngũ kỹ sư, công nhân kỹ thuật và hệ sinh thái doanh nghiệp hỗ trợ. Làm chủ công nghệ thiết bị điện phải được nhìn ở cả ba góc độ: Chất lượng sản phẩm, khả năng làm chủ các khâu công nghệ then chốt và năng lực đổi mới sáng tạo. Đây là nền tảng để doanh nghiệp Việt chuyển từ gia công, lắp ráp sang chế tạo và từng bước tham gia vào chuỗi giá trị có hàm lượng công nghệ cao.
Một trong những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thiết bị điện là khả năng làm chủ công nghệ lõi.
Đối với những thiết bị có yêu cầu kỹ thuật cao, chất lượng không chỉ được đánh giá qua hình thức hay công suất mà còn nằm ở độ ổn định, độ chính xác, khả năng vận hành trong các điều kiện khác nhau, tuổi thọ thiết bị và mức độ an toàn của toàn bộ hệ thống.
Vì vậy, đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, phòng thí nghiệm, hệ thống kiểm tra - thử nghiệm và đội ngũ kỹ thuật trở thành một phần không thể thiếu trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp.
Với EEMC, năng lực nghiên cứu, thiết kế và chế tạo thiết bị điện là nền tảng để doanh nghiệp từng bước nâng cấp danh mục sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Đặc biệt, trong quá trình hiện đại hóa hệ thống điện, nhu cầu về các thiết bị có khả năng tích hợp với hệ thống điều khiển, giám sát và quản lý thông minh đang ngày càng rõ nét. Điều này mở ra dư địa lớn cho các doanh nghiệp Việt Nam phát triển sản phẩm theo hướng số hóa, tự động hóa và kết nối dữ liệu.
Từ thiết bị điện truyền thống đến thiết bị điện thông minh là một bước chuyển không đơn giản. Nó đòi hỏi doanh nghiệp phải kết hợp giữa năng lực cơ khí, điện - điện tử, vật liệu, tự động hóa, công nghệ thông tin và dữ liệu. Đây chính là điểm mà năng lực công nghệ trở thành lợi thế cạnh tranh dài hạn.
Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh để nâng cao năng lực sản xuất
Cùng với công nghệ sản phẩm, chuyển đổi số trong quản trị và sản xuất đang trở thành một động lực quan trọng để EEMC nâng cao hiệu quả hoạt động.
Trong sản xuất thiết bị điện, số hóa quy trình giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn từ khâu thiết kế, quản lý vật tư, lập kế hoạch sản xuất đến kiểm tra chất lượng và quản lý sản phẩm sau khi xuất xưởng. Khi dữ liệu được kết nối xuyên suốt, doanh nghiệp có thể nâng cao khả năng truy xuất, giảm sai sót, tối ưu nguồn lực và rút ngắn thời gian xử lý.
Một chuyên gia công nghiệp cho rằng, chuyển đổi số trong doanh nghiệp sản xuất không nên chỉ được hiểu là đưa phần mềm vào quản lý. Quan trọng hơn là xây dựng một phương thức sản xuất dựa trên dữ liệu, trong đó dữ liệu trở thành công cụ hỗ trợ ra quyết định và nâng cao chất lượng sản phẩm. Đối với doanh nghiệp sản xuất thiết bị điện, chuyển đổi số cần gắn với tự động hóa, quản trị chất lượng và quản trị chuỗi cung ứng. Khi ba yếu tố này được kết nối, hiệu quả của chuyển đổi số mới có thể được thể hiện rõ trong năng suất và sức cạnh tranh”, chuyên gia này chia sẻ.
Cùng với chuyển đổi số, sản xuất xanh đang trở thành một yêu cầu ngày càng quan trọng đối với ngành công nghiệp thiết bị điện.
Xu hướng phát triển lưới điện thông minh, năng lượng tái tạo, lưu trữ năng lượng và sử dụng năng lượng hiệu quả đang tạo ra những yêu cầu mới đối với thiết bị điện. Không chỉ sản phẩm phải tiết kiệm năng lượng, an toàn và có tuổi thọ cao, bản thân quá trình sản xuất cũng cần hướng tới sử dụng hiệu quả nguyên vật liệu, tiết giảm năng lượng và giảm tác động đến môi trường. Đối với EEMC, đây vừa là yêu cầu của thị trường, vừa là động lực để đổi mới công nghệ sản xuất.
Khách hàng ngày nay không chỉ quan tâm thiết bị có đáp ứng thông số kỹ thuật hay không mà còn quan tâm đến độ tin cậy, vòng đời sản phẩm, khả năng tiết kiệm năng lượng và trách nhiệm môi trường của nhà sản xuất. Đây sẽ là những tiêu chí ngày càng quan trọng trong lựa chọn nhà cung cấp.
Từ góc nhìn đó, sản xuất xanh không chỉ là câu chuyện về môi trường mà còn gắn trực tiếp với năng lực cạnh tranh và thương hiệu doanh nghiệp.
Phát biểu chúc mừng EEMC nhân kỷ niệm 55 năm thành lập (26/3/1971 - 26/3/2026), Thứ trưởng Bộ Công thương Trương Thanh Hoài đánh giá cao vai trò và đóng góp của EEMC đối với ngành Điện và nền kinh tế, nhấn mạnh EEMC là doanh nghiệp cơ khí - điện nòng cốt, tiên phong trong nghiên cứu, phát triển sản phẩm và thay thế thiết bị nhập khẩu. Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng, kinh tế xanh và hội nhập sâu rộng, EEMC cần tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu, làm chủ công nghệ lõi, ứng dụng chuyển đổi số và tự động hóa để nâng cao năng lực cạnh tranh. Đồng thời, nhu cầu đầu tư năng lượng rất lớn đến năm 2050 mở ra cơ hội quan trọng để EEMC mở rộng sản xuất, nâng cao công nghệ và tham gia sâu hơn vào thị trường khu vực, quốc tế.
Kiến tạo giá trị mới cho ngành thiết bị điện Việt Nam
Trong một thị trường có sự cạnh tranh của nhiều nhà sản xuất quốc tế, việc xây dựng thương hiệu cho thiết bị điện Việt Nam là một hành trình dài, đòi hỏi doanh nghiệp phải chứng minh bằng chất lượng và hiệu quả vận hành thực tế.
Với EEMC, thương hiệu không chỉ được tạo dựng từ lịch sử phát triển hay quy mô sản xuất mà quan trọng hơn là năng lực công nghệ, chất lượng sản phẩm và khả năng đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của khách hàng.
Khi doanh nghiệp Việt làm chủ được công nghệ, giá trị của thương hiệu sẽ được nâng lên một cấp độ mới. Thương hiệu công nghiệp không thể chỉ xây dựng bằng truyền thông. Nó phải được hình thành từ năng lực thực chất, chất lượng ổn định, khả năng đổi mới và sự tin cậy trong quá trình hợp tác lâu dài. Đây cũng là nền tảng để EEMC hướng tới mục tiêu không chỉ cung cấp thiết bị cho thị trường trong nước mà còn mở rộng khả năng tham gia các chuỗi cung ứng khu vực và quốc tế.
Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ, tăng tỷ lệ nội địa hóa và nâng cao năng lực tự chủ công nghệ, những doanh nghiệp có khả năng thiết kế, chế tạo các thiết bị điện có yêu cầu kỹ thuật cao sẽ có vai trò ngày càng quan trọng.
Thị trường thiết bị điện đang đứng trước nhiều cơ hội mới từ đầu tư hạ tầng điện, phát triển công nghiệp, đô thị hóa, chuyển dịch năng lượng và quá trình xây dựng hệ thống điện thông minh. Nhưng đi cùng cơ hội là yêu cầu ngày càng cao về công nghệ, chất lượng, giá thành, tiến độ và tiêu chuẩn môi trường.
Trong bối cảnh đó, con đường phát triển của EEMC không chỉ là mở rộng quy mô sản xuất mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng tăng trưởng dựa trên công nghệ và đổi mới sáng tạo. Từ làm chủ công nghệ lõi, nâng cấp sản phẩm, đẩy mạnh chuyển đổi số đến phát triển sản xuất xanh, mỗi bước đi đều góp phần tạo dựng năng lực cạnh tranh mới cho doanh nghiệp.
Trong hành trình phát triển mới, EEMC đứng trước một bài toán lớn nhưng cũng giàu triển vọng: Biến năng lực chế tạo thành năng lực công nghệ, biến công nghệ thành chất lượng sản phẩm và biến chất lượng thành giá trị thương hiệu. Đó không chỉ là câu chuyện của một doanh nghiệp, mà còn là một phần trong hành trình nâng cao năng lực tự chủ của ngành công nghiệp Việt Nam. Khi những thiết bị điện mang thương hiệu Việt ngày càng đáp ứng tốt các yêu cầu khắt khe của thị trường, “Made in Vietnam” sẽ không dừng ở dấu nhận diện xuất xứ, mà từng bước trở thành dấu ấn của năng lực công nghệ, chất lượng và uy tín.
Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) Nguyễn Đình Phước - Chủ tịch HĐQT EEMC nhấn mạnh, Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 nêu rõ: “Nhiều vật tư thiết bị chính trong các phân ngành năng lượng được sản xuất trong nước; lưới truyền tải, phân phối điện được xây dựng hiện đại, thông minh”. Đây chính là “lối mở” trong chủ trương của Đảng và Nhà nước cho ngành sản xuất thiết bị điện trong nước. Điều này đặt ra cho EEMC một “bài toán” đầy thách thức, nhưng cũng là cơ hội lớn để khẳng định vị trí “lá cờ đầu” trong lĩnh vực này.
Chủ tịch HĐQT EEMC chỉ rõ 3 nhóm giải pháp then chốt: Thứ nhất, xây dựng chiến lược tiền lương và chính sách đãi ngộ đặc biệt để "giữ chân" đội ngũ kỹ sư giỏi và chuyên gia trình độ cao; thứ hai, tối ưu hóa quy trình kinh doanh và cung cấp dịch vụ theo hướng cắt giảm các khâu trung gian, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh và giảm giá thành sản phẩm, giúp tăng lợi nhuận; thứ ba, đẩy mạnh quản trị doanh nghiệp theo hướng hiện đại mà trọng tâm là chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin và xây dựng văn hóa doanh nghiệp gắn liền với tính minh bạch, hiệu quả.
Minh Anh
