Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tỉnh Lâm Đồng vừa có báo cáo UBND tỉnh về tình hình sụt lún, sạt trượt tại đường vận hành hồ chứa Đắk Lông Thượng, xã Bảo Lâm 2, sau khi phối hợp các đơn vị liên quan kiểm tra thực địa.
Theo đó, do ảnh hưởng của mưa lớn kéo dài từ ngày 17 đến rạng sáng 18-9, kết cấu đất tại khu vực đất nông nghiệp và tuyến đường quản lý, vận hành quanh hồ Đắk Lông Thượng bị thay đổi, xuất hiện sụt lún, sạt trượt.
Cung trượt dài 200 m
Qua kiểm tra ngày 22-9, tại tuyến đường vận hành quanh hồ, cách tràn xả lũ khoảng 1,2 km, xuất hiện nhiều vết nứt, sụt lún và sạt trượt nền, mặt đường. Các vết nứt rộng khoảng 0,2-0,3 m, sâu từ 0,2-1,2 m; đoạn đường bị ảnh hưởng dài khoảng 200 m.
Do mực nước hồ đang hạ thấp nên theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, tình trạng sụt lún, sạt trượt hiện tại chưa ảnh hưởng đến an toàn hồ chứa.
Đáng chú ý, phía sườn đồi tiếp giáp tuyến đường xuất hiện một cung trượt dài khoảng 200 m, tương ứng với đoạn đường bị nứt, sụt lún. Diện tích đất nằm trong phạm vi cung trượt khoảng 1,5 ha.
Tại đỉnh cung trượt, độ chênh sụt lún từ 0,5-1,5 m. Các vết nứt kéo ngang sườn đồi với độ rộng và mức độ sụt lún khác nhau, làm đứt gãy, hư hỏng một số đoạn đường bê tông do người dân xây dựng.
Tại thời điểm kiểm tra, khu vực này có ba căn homestay do người dân xây dựng nhưng không có người ở. Một số cây sầu riêng đang cho thu hoạch; UBND xã Bảo Lâm 2 đang rà soát, kiểm đếm để đánh giá cụ thể.
Theo Sở NN&MT, nguyên nhân sơ bộ được xác định trước hết do nhiều đợt mưa lớn, kéo dài khiến đất bão hòa nước, tạo thành cung trượt và làm tăng nguy cơ sạt trượt ở khu vực có độ dốc lớn.
Địa chất tại đây khá phức tạp, đất chủ yếu là đất bazan, liên kết kém, bở rời. Khi mưa lớn kéo dài, độ bền đất suy giảm, từ đó xuất hiện các cung trượt và vết nứt.
Đáng chú ý, khu vực này từng xảy ra sụt lún, sạt lở vào năm 2012 và người dân địa phương từ lâu gọi đây là “khu vực núi lở”.
Sở cũng cho rằng một nguyên nhân chủ quan là trong quá trình sử dụng đất, người dân đã san gạt để lấy mặt bằng làm nhà, mở đường bê tông trên sườn đồi, làm thay đổi hiện trạng đất trong khi khu vực có độ dốc tương đối lớn.
Chưa công bố tình huống khẩn cấp
Sở NN&MT nhận định tình trạng sụt lún, sạt trượt vẫn diễn biến phức tạp. Nếu mưa lớn tiếp tục kéo dài, khối đất có thể tiếp tục dịch chuyển, gây hư hỏng tuyến đường vận hành kết hợp đường vào khu sản xuất; đất, đá cũng có nguy cơ bồi lấp một phần lòng hồ.
UBND xã Bảo Lâm 2 đã cắm biển cảnh báo ở hai đầu, cấm người, phương tiện lưu thông qua đoạn đường sụt lún, sạt trượt và cũng yêu cầu không để người dân ở trong các căn nhà gần khu vực nguy hiểm, đồng thời thông báo các hộ có tài sản trên đất khẩn trương tháo dỡ, di dời đến nơi an toàn.
Lực lượng chức năng được yêu cầu trực 24/24 giờ, theo dõi diễn biến hằng ngày; căng dây, rào chắn, kiểm soát phương tiện, không để xe lớn đi vào khu vực sạt trượt. Vào ban đêm và khi có mưa lớn, phải cấm người dân và phương tiện lưu thông qua khu vực nguy hiểm.
Sở cũng đề nghị khảo sát, đo đạc cụ thể phạm vi sụt lún, rà soát công trình và cây trồng trong khu vực để có cơ sở xem xét hỗ trợ nếu có.
Đối với an toàn công trình hồ, vị trí sụt lún cách công trình đầu mối khoảng 1,2 km. Mực nước hồ hiện thấp hơn mực nước dâng bình thường khoảng 14 m. Vì vậy, theo Sở NN&MT, hiện tượng sụt lún, sạt trượt mái đồi chưa ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn kết cấu đập và công trình đầu mối.
Diện tích đất bị ảnh hưởng khoảng 1,5 ha, chủ yếu là đất nông nghiệp; trên đất chỉ có một số cây sầu riêng đang cho thu hoạch nên thiệt hại cây trồng bước đầu được đánh giá không lớn.
Từ những căn cứ trên, Sở NN&MT đề xuất tạm thời chưa ban hành Quyết định công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai tại khu vực này.
Trước mắt, Trung tâm Quản lý đầu tư và Khai thác thủy lợi Lâm Đồng được đề nghị phối hợp UBND xã Bảo Lâm 2 theo dõi, quan trắc sự dịch chuyển, mở rộng của cung trượt và các vết nứt. Nếu xuất hiện dịch chuyển lớn trong ngày, phải báo cáo ngay UBND tỉnh và Sở NN&MT để xem xét, chỉ đạo.
Về lâu dài, Sở NN&MT đã trình UBND tỉnh phương án bàn giao công trình thủy lợi cho đơn vị có trách nhiệm phối hợp địa phương lựa chọn đơn vị tư vấn đủ năng lực để khảo sát, quan trắc và đánh giá chuyên sâu về địa chất, nguyên nhân, phạm vi, mức độ sụt lún, sạt trượt, từ đó đề xuất phương án xử lý lâu dài.
Phương Nam
