Điều hành giá theo cơ chế thị trường nhưng sẵn sàng can thiệp khi cần thiết
Theo Bộ Tài chính, công tác quản lý giá hiện được thực hiện trên cơ sở Luật Giá năm 2023, với nguyên tắc tôn trọng cơ chế thị trường, bảo đảm quyền tự định giá của doanh nghiệp nhưng vẫn duy trì các công cụ điều tiết khi xuất hiện biến động bất thường.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục chịu ảnh hưởng từ xung đột địa chính trị, biến động giá năng lượng, nguyên liệu, chi phí logistics và tỷ giá, nhiều nhóm hàng hóa phục vụ sản xuất nông nghiệp cũng chịu sức ép tăng giá. Để hạn chế tác động lan truyền đến nền kinh tế, Chính phủ đã triển khai đồng bộ các giải pháp điều hành giá, kiểm soát lạm phát và bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu.
Một trong những giải pháp được áp dụng là kết hợp chính sách tài khóa với điều hành thị trường. Các chính sách miễn, giảm thuế đối với xăng dầu, cùng việc sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, đã góp phần hạn chế đà tăng của chi phí nhiên liệu - yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất, vận chuyển và tiêu thụ nông sản.
Song song với đó, nhiều chính sách miễn, giảm thuế, phí và tiền thuê đất tiếp tục được thực hiện nhằm hỗ trợ doanh nghiệp giảm chi phí sản xuất, qua đó góp phần ổn định mặt bằng giá trên thị trường.
Theo Bộ Tài chính, việc kê khai giá đối với các mặt hàng thuộc diện quản lý không nhằm áp đặt mức giá bán mà giúp cơ quan quản lý theo dõi sát diễn biến thị trường, nâng cao khả năng dự báo và kịp thời triển khai các biện pháp điều hành khi cần thiết.
Hiện nay, nhiều loại vật tư nông nghiệp thiết yếu như phân đạm, phân DAP, phân NPK, thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản... thuộc danh mục bình ổn giá và kê khai giá. Trong khi đó, xi măng, thép xây dựng, thuốc thú y và một số vật liệu xây dựng chủ yếu thuộc diện kê khai giá để tăng cường minh bạch thị trường.
Theo quy định, khi xuất hiện biến động bất thường ảnh hưởng lớn đến sản xuất hoặc đời sống người dân, các bộ quản lý chuyên ngành sẽ phối hợp với Bộ Tài chính trình Chính phủ xem xét triển khai các biện pháp bình ổn theo quy định của pháp luật.
Hỗ trợ giảm chi phí và mở rộng thị trường xuất khẩu
Bên cạnh điều hành giá, các chính sách giảm chi phí đầu vào cũng tiếp tục được đẩy mạnh nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp.
Một trong những giải pháp đáng chú ý là việc điều chỉnh thuế nhập khẩu đối với nguyên liệu sản xuất thức ăn chăn nuôi. Theo Nghị định số 73/2025/NĐ-CP, thuế nhập khẩu ưu đãi đối với ngô và đậu nành đã được giảm xuống 0%, góp phần giảm chi phí sản xuất trong ngành chăn nuôi.
Đồng thời, Chiến lược phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 tiếp tục là định hướng để các địa phương, doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng tổ chức sản xuất theo nhu cầu thị trường, nâng cao giá trị gia tăng thay vì chỉ tập trung vào sản lượng.
Ở chiều tiêu thụ, việc mở rộng thị trường được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm áp lực đối với nông sản trong nước.
Theo Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang tiếp tục đẩy mạnh đàm phán mở cửa thị trường với nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, đồng thời ký kết các nghị định thư và thỏa thuận song phương để mở rộng xuất khẩu chính ngạch đối với nhiều mặt hàng nông sản có giá trị cao như yến sào, mật ong, sầu riêng, chanh leo và khoai lang.
Cùng với đó, việc khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như EVFTA, CPTPP và RCEP tiếp tục tạo điều kiện để doanh nghiệp mở rộng thị trường, tận dụng ưu đãi thuế quan và đa dạng hóa đầu ra cho nông sản Việt Nam.
Theo Bộ Tài chính, sự kết hợp giữa điều hành giá linh hoạt, giảm chi phí đầu vào và mở rộng thị trường tiêu thụ sẽ góp phần củng cố nền tảng sản xuất nông nghiệp, giúp người dân và doanh nghiệp chủ động thích ứng với biến động của thị trường trong nước và quốc tế, đồng thời hướng tới mục tiêu phát triển nông nghiệp theo hướng hiệu quả và bền vững.
Minh Thành (t/h)
