Thực hiện chủ trương phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng thích ứng với điều kiện tự nhiên, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Kiều Phú đang triển khai mô hình nuôi trồng thủy sản kết hợp cá - lúa chét tại xứ đồng Sốc và Trũng Súy.
Mô hình được thực hiện trên quy mô 49,5ha, thông qua việc khuyến khích các tổ chức, cá nhân mượn hoặc thuê lại diện tích ruộng của những hộ không sản xuất lúa vụ mùa để phát triển nuôi thủy sản tại khu vực ngoài đê sông Tích.
Cách làm này nhằm khai thác hiệu quả diện tích đất nông nghiệp, nhất là những vùng ruộng trũng, đồng thời tạo thêm hướng sản xuất và nguồn thu nhập cho người dân trong điều kiện sản xuất nông nghiệp ngày càng chịu nhiều tác động của thời tiết, biến đổi khí hậu.
Gần 50.000 con cá giống được thả
Cuối tháng 8/2026, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Kiều Phú đã tổ chức cấp cá giống cho 6 hộ tham gia mô hình.
Tổng lượng cá giống được đưa vào thả gồm 19.800 con cá trắm cỏ, trọng lượng từ 500g/con trở lên và 29.700 con cá chép lai V1, trọng lượng từ 150g/con trở lên.
Các hộ tham gia được Nhà nước hỗ trợ 50% số lượng cá giống, tương ứng 9.900 con cá trắm cỏ và 14.850 con cá chép. Người dân đối ứng 50% con giống còn lại, đồng thời tự bảo đảm toàn bộ thức ăn như ngô, thóc cùng lưới che chắn, nhân công chăm sóc, bảo vệ và các điều kiện cần thiết trong quá trình nuôi.
Việc thả cá được thực hiện theo yêu cầu kỹ thuật, bảo đảm mật độ và điều kiện môi trường phù hợp. Trong quá trình nuôi, cá có thể tận dụng diện tích mặt nước, nguồn thức ăn tự nhiên và đặc biệt là lúa chét - phần lúa tái sinh trên đồng ruộng sau thu hoạch.
Đây là yếu tố giúp mô hình phát huy lợi thế sẵn có của vùng sản xuất, hạn chế việc để đất nông nghiệp không được khai thác trong một phần thời gian của năm.
Tận dụng ruộng trũng, tạo thêm sinh kế
Khác với hình thức nuôi thủy sản tách biệt, mô hình cá - lúa chét tận dụng mối quan hệ giữa sản xuất lúa và nuôi cá trên cùng một diện tích.
Cá được nuôi trên ruộng có thể tận dụng các sinh vật tự nhiên, phụ phẩm và nguồn thức ăn sẵn có. Trong khi đó, chất thải từ cá góp phần bổ sung nguồn dinh dưỡng cho đất, tạo điều kiện phục vụ sản xuất lúa ở những giai đoạn tiếp theo.
Việc tận dụng các nguồn lực sẵn có được kỳ vọng góp phần giảm một phần chi phí đầu vào, nâng cao giá trị trên cùng diện tích đất và đa dạng hóa nguồn thu thay vì chỉ phụ thuộc vào sản xuất lúa.
Mô hình cũng phù hợp với đặc điểm của những vùng ruộng trũng, nơi việc sản xuất nông nghiệp có thể chịu ảnh hưởng bởi mưa lớn và những diễn biến bất lợi của thời tiết. Việc kết hợp giữa trồng lúa và nuôi thủy sản mở thêm phương án khai thác đất, qua đó góp phần nâng cao khả năng thích ứng của sản xuất nông nghiệp trước biến đổi khí hậu.
Trong suốt quá trình triển khai, cán bộ chuyên môn của Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Kiều Phú phối hợp với các hợp tác xã và hộ tham gia thường xuyên theo dõi chất lượng nước, quá trình sinh trưởng của cá cũng như diễn biến mưa, lũ.
Các vấn đề phát sinh được theo dõi để kịp thời hướng dẫn người dân xử lý, hạn chế rủi ro và bảo đảm các điều kiện cần thiết cho cá sinh trưởng, phát triển.
Việc triển khai mô hình cá - lúa chét không chỉ hướng đến hiệu quả của một vụ nuôi mà còn là bước thử nghiệm cách tổ chức sản xuất phù hợp hơn với đặc điểm vùng trũng. Kết quả của mô hình sẽ là cơ sở thực tiễn để đánh giá hiệu quả kinh tế, khả năng thích ứng và hướng phát triển phù hợp đối với những diện tích có điều kiện tương tự.
Minh Thắm
