Tối 19/9, tại Nhà Văn hóa thôn Bát Tràng, chương trình nghệ thuật “Thanh âm Gốm” chính thức khai mạc trong khuôn khổ Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026.
Không đơn thuần là một chương trình biểu diễn, “Thanh âm Gốm” đưa khán giả bước vào không gian của một làng nghề lâu đời, nơi mỗi sản phẩm gốm lưu giữ dấu ấn của đất, lửa, bàn tay và sức sáng tạo của nhiều thế hệ nghệ nhân.
Khi di sản cất lên bằng ngôn ngữ nghệ thuật
Lấy cảm hứng từ chính những chất liệu đã làm nên nghề gốm, chương trình xây dựng câu chuyện nghệ thuật xoay quanh ba yếu tố Đất - Nước - Lửa. Đất tạo hình, nước kết nối, lửa tôi luyện – qua bàn tay người thợ, những chất liệu tưởng như bình dị trở thành sản phẩm mang giá trị văn hóa và dấu ấn riêng của Bát Tràng.
Trên nền tảng ấy, câu chuyện về đất, nghề và con người được chuyển tải bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại. Những giá trị quen thuộc của làng gốm vì thế không chỉ được nhìn lại như ký ức của quá khứ, mà hiện diện trong một không gian mới, giàu sức sống và gần gũi với công chúng hôm nay.
Phát biểu khai mạc chương trình, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà nhấn mạnh, tại Bát Tràng, di sản không chỉ nằm trong những hiện vật đã hoàn thành mà vẫn đang được tạo tác, trao truyền và tiếp nối mỗi ngày.
Thông điệp ấy cũng cho thấy nét đặc biệt của Bát Tràng. Di sản ở đây hiện hữu trong từng nhịp sống: từ bàn xoay gốm, đôi bàn tay người thợ, những lò nung đỏ lửa đến cách các thế hệ nghệ nhân tiếp tục gìn giữ bí quyết nghề và tìm tòi những phương thức sáng tạo mới.
Để di sản tiếp tục sống trong đời sống đương đại
“Thanh âm Gốm” đặt nghề truyền thống trong cuộc đối thoại với nghệ thuật đương đại, qua đó mở rộng cách công chúng cảm nhận về di sản. Gốm không chỉ là sản phẩm thủ công hay vật phẩm trưng bày, mà còn trở thành chất liệu để kể những câu chuyện về lịch sử, văn hóa và con người của vùng đất ven sông Hồng.
Từ một làng nghề truyền thống, Bát Tràng hôm nay đang từng bước kết nối các giá trị lâu đời với sáng tạo, du lịch và trải nghiệm cộng đồng. Người dân và du khách không chỉ đến để mua một món đồ gốm, mà còn có thể tìm hiểu quá trình tạo tác, gặp gỡ nghệ nhân và cảm nhận đời sống của một làng nghề vẫn vận động từng ngày.
Trong dòng chảy đó, những chương trình như “Thanh âm Gốm” góp phần tạo thêm không gian để di sản được kể bằng phương thức mới. Khi những giá trị truyền thống có thể bước ra khỏi khuôn khổ trưng bày để hòa vào âm nhạc, nghệ thuật và đời sống, di sản cũng có thêm cơ hội tiếp cận các thế hệ công chúng khác nhau.
Giữa không gian làng nghề Bát Tràng, câu chuyện bắt đầu từ đất, đi qua nước và được tôi luyện trong lửa một lần nữa được đánh thức. Nhưng điều được “Thanh âm Gốm” gợi mở không chỉ là câu chuyện của một nghề cổ, mà còn là hành trình để những giá trị được cha ông trao truyền tiếp tục tìm thấy sức sống trong nhịp sống Hà Nội hôm nay.
Minh Thắm
