Theo nghị quyết vừa được thông qua, biện pháp ngừng cung cấp điện, nước sẽ được áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm nhưng không thực hiện hoặc không thực hiện đầy đủ yêu cầu khắc phục theo quy định. Chính sách tập trung vào những trường hợp vi phạm kéo dài, ảnh hưởng đến trật tự xây dựng, an toàn phòng cháy chữa cháy, môi trường và đời sống dân cư.
Nghị quyết quy định 8 nhóm trường hợp có thể bị áp dụng biện pháp này. Trong đó, đáng chú ý là các công trình xây dựng không phép, sai phép, xây dựng không đúng quy hoạch được phê duyệt hoặc xây dựng trên diện tích đất lấn chiếm. Đây là nhóm vi phạm diễn ra khá phổ biến tại nhiều địa phương trong thời gian qua, gây khó khăn cho công tác quản lý đô thị và sử dụng đất đai.
Bên cạnh lĩnh vực xây dựng, các hành vi vi phạm về môi trường cũng thuộc diện xem xét ngừng cung cấp điện, nước. Các cơ sở sản xuất, kinh doanh xả thải vượt quy chuẩn cho phép, không có giấy phép môi trường hoặc không thực hiện các biện pháp khắc phục theo yêu cầu của cơ quan chức năng có thể bị áp dụng biện pháp này nếu tiếp tục chây ì, không chấp hành quy định.
Đối với các cơ sở kinh doanh dịch vụ có điều kiện như karaoke và vũ trường, nghị quyết quy định việc ngừng cung cấp điện, nước sẽ được thực hiện trong trường hợp cơ sở không bảo đảm các điều kiện về an toàn phòng cháy, chữa cháy, đã bị cơ quan chức năng đình chỉ hoạt động nhưng vẫn không thực hiện yêu cầu khắc phục hoặc cố tình duy trì hoạt động trái quy định.
Ngoài ra, các công trình thuộc diện phải phá dỡ hoặc đã có quyết định di dời khẩn cấp nhằm bảo đảm an toàn cho người dân cũng thuộc nhóm có thể bị áp dụng biện pháp ngừng cung cấp điện, nước nếu chủ đầu tư hoặc tổ chức, cá nhân liên quan không chấp hành quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Một trong những điểm đáng chú ý của nghị quyết là việc phân cấp mạnh cho chính quyền cơ sở. Theo đó, Chủ tịch UBND cấp xã được giao quyền quyết định áp dụng, tạm ngừng hoặc chấm dứt biện pháp ngừng cung cấp điện, nước. Việc trao thẩm quyền trực tiếp cho cấp xã được kỳ vọng sẽ giúp quá trình xử lý vi phạm diễn ra nhanh chóng hơn, giảm tình trạng đùn đẩy trách nhiệm hoặc kéo dài thời gian xử lý như trước đây.
Nghị quyết cũng quy định quy trình thực hiện theo hướng rút gọn để bảo đảm tính kịp thời. Sau khi quyết định được ban hành, đơn vị cung cấp điện hoặc nước có trách nhiệm thực hiện việc ngừng cung cấp dịch vụ trong vòng 24 giờ kể từ thời điểm nhận được yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
Tuy nhiên, việc áp dụng biện pháp này không mang tính tuyệt đối. Tổ chức, cá nhân vi phạm vẫn có cơ hội được khôi phục việc cung cấp điện, nước nếu đã hoàn thành các yêu cầu khắc phục và được cơ quan chức năng xác nhận. Trong trường hợp đủ điều kiện theo quy định, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét chấm dứt hoặc tạm dừng áp dụng biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ.
Theo HĐND thành phố, ngừng cung cấp điện, nước là biện pháp quản lý hành chính đặc thù nhằm ngăn chặn, xử lý các trường hợp vi phạm kéo dài và không chấp hành quyết định của cơ quan nhà nước. Biện pháp này không thay thế các hình thức xử phạt vi phạm hành chính hiện hành mà được áp dụng song song với các chế tài khác theo quy định pháp luật.
Việc nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 được kỳ vọng sẽ tạo thêm công cụ pháp lý cho chính quyền cơ sở trong công tác quản lý trật tự xây dựng, bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy và xử lý dứt điểm các trường hợp cố tình vi phạm. Đồng thời, đây cũng được xem là thông điệp rõ ràng nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân trong quá trình đầu tư, sản xuất và kinh doanh trên địa bàn thành phố.
Minh Thắm
