Trong những tháng cuối năm 2014, cơ quan chức năng đã đồng loạt triển khai và bắt giữ nhiều chuyến hàng lậu vô tư “vượt rào” qua sự kiểm soát của cán bộ hải quan, cửa khẩu để vào nội địa tiêu thụ.

Thực trạng nhức nhối

Đầu tháng 10/2014, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế (C46, Bộ Công an) đã phối hợp với lực lượng chống buôn lậu tại Móng Cái (Quảng Ninh), kiểm tra các điểm tập kết hàng lậu. Theo đó, bắt quả tang 2 chiếc thuyền đang đậu trên sông Ka Long (đoạn qua phường Hải Hòa, Quảng Ninh) vận chuyển hàng lậu từ Trung Quốc về Việt Nam. Tiếp tục kiểm tra các kho chứa hàng tại chợ ASEAN, kho hàng của Công ty Thương mại Móng Cái..., lực lượng công an phát hiện và thu giữ hơn 100 tấn hàng, trong đó chủ yếu là mặt hàng quần áo, vải vóc, đồ điện tử...

Tiếp đó, ngày 14/10, Đoàn kiểm tra liên ngành 389 phát hiện 4 xe ô tô tải BKS 29C-02025, 98K-9756, 98C-901035, 98C-02036 chạy hướng từ cửa khẩu về TP. Lạng Sơn có dấu hiệu nghi vấn.

Đoàn kiểm tra đã phát hiện, bắt giữ 4 xe ô tô vận chuyển và 40 tấn hàng hóa gồm vải vóc, quần áo, đồ điện gia dụng, máy tính cũ, phụ tùng ô tô, hàng điện tử và nhiều loại hàng hóa khác... trị giá hàng chục tỉ đồng đang trên đường từ Lạng Sơn về Hà Nội thì bị bắt giữ.

Trong các ngày 5 - 7/12, Cảnh sát kinh tế - Công an Hà Nội đã liên tiếp bắt giữ 9 xe tải vận chuyển hàng lậu từ biên giới về Hà Nội tiêu thụ (tổng số hàng lên đến hơn 40 tấn).

Ngày 7/12, C46 phát hiện 5 xe ô tô tải có trọng tải từ 5 - 8 tấn đang tiến hành tập kết hàng tại bãi tập kết hàng của Công ty TNHH Thương mại Phước Thành (838 Bạch Đằng, Hai Bà Trưng, Hà Nội). Qua kiểm tra 5 xe ô tô tải nói trên, tổ công tác phát hiện 1 bao tải chứa túi xách các loại; 48 bao tải giầy dép (số giầy dép này được xác định là của ông Trịnh Quý Bang ở Tiên Lữ, Hưng Yên) và 60 bao tải quần áo. Toàn bộ số hàng nói trên đều không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ. Ước tính, số hàng hóa bị tịch thu lên đến 26 tấn.

Trưa cùng ngày (7/12), Đội chống hàng lậu và buôn bán hàng tiếp tục phát hiện xe tải BKS 31F-3193 đang vận chuyển 82 bao, kiện hàng hóa về tập kết và giao hàng tại chợ ẩm thực Ngọc Lâm (Long Biên). Đến khoảng 18h cùng ngày, tổ công tác tiếp tục phát hiện xe tải mang BKS 31F-2566 do Hoàng Hữu Khen (trú tại Hữu Lũng, Lạng Sơn) và phát hiện nhiều bao, kiện hàng hóa. Qua khai thác, toàn bộ 198 bao tải, kiện hàng hóa nói trên là của Kiều Xuân Định (Tân Dĩnh, Bắc Giang) thuê chở về Hà Nội để giao hàng…

“Chưa có ai bị cắt chức…”

Trước tình trạng hàng lậu vẫn “vượt rào” qua nhiều cửa khẩu, đi sâu vào nội địa đã khiến dư luận vô cùng bức xúc. Tại phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng, ngày 17/11, kỳ họp thứ 8, Quốc hội Khóa XIII, đại biểu Nguyễn Mạnh Cường (Quảng Bình) cho rằng: Trước đó, chỉ đạo về công tác phòng chống buôn lậu, Thủ tướng, Phó Thủ tướng nhấn mạnh cần xử lý nghiêm kẻ tiếp tay, bao che cho buôn lậu, địa bàn nào xảy ra buôn lậu thì chính quyền địa phương đó phải chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có ai bị cắt chức vì để xảy ra tình trạng buôn lậu.

Theo ông Cường phân tích, đội ngũ chống buôn lậu thì nhiều tầng lớp, nhưng việc “con voi chui lọt lỗ kim” vẫn thường xuyên xảy ra.

Trên thực tế, vấn đề bảo kê, tiếp tay hay “chống lưng” cho hàng lậu qua cửa khẩu không phải là không có hay chưa phát hiện ra. Bởi liên quan đến vụ buôn lậu thuộc địa bàn TP. Móng Cái (Quảng Ninh) ngày 2/11, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, ông Nguyễn Văn Đọc đã phải chủ trì cuộc họp kiểm điểm trách nhiệm các lực lượng chức năng liên ngành (ngày 27/11).

Tại phiên họp, các ban ngành như Cục Hải quan tỉnh, UBND thành phố Móng Cái, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng, Công an, Chi cục Quản lý thị trường đã nghiêm túc kiểm điểm về công tác lãnh đạo, chỉ đạo cũng như công tác phối hợp giữa các lực lượng trong phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại trên địa bàn.

Các báo cáo, tường trình đều xác định việc để xảy ra vụ buôn lậu lớn ngày 2/11 do cơ quan của Bộ Công an phát hiện, bắt giữ nhiều đối tượng, hàng hóa, trách nhiệm chung trước hết thuộc cấp ủy, chính quyền địa phương và các ngành liên quan trong BCĐ 389 từ tỉnh đến cơ sở.

Vấn đề đáng bàn là dù đã họp, kiểm điểm, nhận trách nhiệm… Song đến nay, trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân vẫn chưa được chỉ rõ. Và tất nhiên là “vẫn chưa có ai bị cắt chức vì để xảy ra tình trạng buôn lậu” - như đại biểu Nguyễn Mạnh Cường (Quảng Bình) phân tích.

Thiên Đức - Tuấn Ngọc