Trong khuôn khổ Diễn đàn Logistics Vùng lần VII với chủ đề “Kiến tạo không gian phát triển mới cho logistics vùng Đồng bằng sông Hồng”, diễn ra ngày 21/9 tại Hải Phòng, các chuyên gia và doanh nghiệp nhấn mạnh yêu cầu tăng cường kết nối hạ tầng, vận tải đa phương thức để nâng cao sức cạnh tranh logistics của vùng.
Theo ông Trần Tiến Dũng, Chủ tịch Hiệp hội Logistics Hải Phòng (HPLA), Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA), quy hoạch hệ thống cảng biển đang tạo ra những không gian phát triển quan trọng. Trong đó, Hải Phòng tiếp tục giữ vai trò cửa ngõ hàng hải của khu vực phía Bắc với hệ thống cảng nước sâu, cùng quá trình đầu tư thiết bị, công nghệ và chuyển đổi số.
Tuy nhiên, lợi thế cảng biển chỉ có thể phát huy đầy đủ khi được đặt trong một mạng lưới logistics kết nối hiệu quả với khu vực sản xuất và các phương thức vận tải. Theo ông Trần Tiến Dũng, các địa phương cần phát huy thế mạnh riêng, hạn chế đầu tư trùng lặp, dàn trải, đồng thời phối hợp xây dựng chuỗi logistics khép kín nhằm giảm chi phí logistics của vùng và cả nước.
Từ góc nhìn quốc tế, ông Stéphane Graber, Tổng Giám đốc Liên đoàn các Hiệp hội Giao nhận vận tải Thế giới (FIATA) cho rằng, những biến động của chuỗi cung ứng đang khiến doanh nghiệp ngày càng coi trọng tính ổn định, độ tin cậy và khả năng dự báo bên cạnh yếu tố chi phí.
Theo ông, việc một địa phương sở hữu cảng nước sâu, đường sắt hay mạng lưới đường bộ chưa đủ để hình thành một trung tâm logistics hiệu quả. Yếu tố quan trọng là khả năng kết nối thực tế giữa đường biển, đường sắt, đường bộ và đường thủy nội địa. Thời gian phát sinh tại các điểm chuyển giao giữa những phương thức vận tải tác động trực tiếp đến chi phí và tốc độ luân chuyển hàng hóa.
Một trung tâm logistics có sức cạnh tranh cũng cần bảo đảm thời gian quay vòng, thời gian lưu hàng, khả năng theo dõi hàng hóa và duy trì hiệu quả vận hành ổn định. Đồng thời, hệ thống phải có sức chống chịu trước các tình huống như ùn tắc, gián đoạn hoặc nhu cầu tăng đột biến.
Đối với Hải Phòng và Đồng bằng sông Hồng, yêu cầu đặt ra không chỉ là tiếp tục phát triển hạ tầng mà còn phải nâng chất lượng kết nối giữa cảng biển, khu vực sản xuất và các phương thức vận tải. Dữ liệu, chứng từ và thủ tục cũng cần hỗ trợ dòng hàng vận hành thông suốt.
Từ góc nhìn trong nước và quốc tế, chất lượng kết nối chính là điểm then chốt để chuyển hóa lợi thế về vị trí và hạ tầng thành hiệu quả cho doanh nghiệp, qua đó nâng cao sức cạnh tranh logistics của toàn vùng.
Phát biểu chỉ đạo tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, trong bối cảnh quy mô thương mại của đất nước ngày càng lớn, các chuỗi cung ứng thay đổi mạnh mẽ, yêu cầu về tốc độ, chi phí vận chuyển ngày càng cao, cùng với việc ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số ngày càng sâu rộng, logistics không còn chỉ là một ngành dịch vụ hỗ trợ mà cần được nhìn nhận là một bộ phận quan trọng của hạ tầng kinh tế quốc gia, yếu tố trực tiếp quyết định năng lực cạnh tranh của hàng hóa, doanh nghiệp và nền kinh tế.
Đối với vùng Đồng bằng sông Hồng, yêu cầu này càng có ý nghĩa trong thực hiện các mục tiêu phát triển chiến lược được xác định tại Nghị quyết số 30-NQ/TW và Quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Phó Thủ tướng cho biết, thời gian qua, ngành logistics Việt Nam đạt nhiều kết quả quan trọng, tốc độ tăng trưởng dịch vụ logistics bình quân 14-16%/năm, đóng góp trực tiếp vào GDP khoảng 4,5-5%. Hệ thống kết cấu hạ tầng logistics từng bước được đầu tư, doanh nghiệp logistics ngày càng phát triển, với hơn 34.000 doanh nghiệp tham gia; các hiệp định thương mại tự do tạo điều kiện để logistics Việt Nam hội nhập sâu hơn với khu vực và thế giới.
Tuy nhiên, ngành logistics vẫn còn những hạn chế như vận tải hàng hóa chủ yếu bằng đường bộ, thiếu phương thức vận tải có năng lực lớn; kết nối giữa các loại hình giao thông, khu vực sản xuất, kho vận và cảng biển còn hạn chế; chi phí logistics còn cao. Những vấn đề này đòi hỏi phải tiếp tục đổi mới tư duy và hành động, chuyển từ "quản lý, hỗ trợ" sang "kiến tạo, phục vụ và phát triển", từng bước tháo gỡ các điểm nghẽn, đưa logistics trở thành ngành kinh tế dịch vụ quan trọng.
Theo Phó Thủ tướng, Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050 đã xác định các mục tiêu cụ thể, trong đó phấn đấu tăng trưởng logistics bình quân 12-15%/năm, từng bước giảm chi phí logistics xuống khoảng 12-15% GDP, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hình thành các trung tâm logistics hiện đại, có khả năng kết nối khu vực và quốc tế.
Minh Khánh
