Trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng, Lâm Đồng lựa chọn khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (KH,CN&ĐMST) là một trong những trụ cột quan trọng để nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Không chỉ dừng ở việc hỗ trợ quản lý nhà nước hay nghiên cứu khoa học, tỉnh đang từng bước đưa kết quả nghiên cứu đến gần hơn với doanh nghiệp, thị trường và người dân, tạo ra những giá trị mới cho phát triển kinh tế - xã hội.
Theo báo cáo của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lâm Đồng gửi Bộ Khoa học và Công nghệ phục vụ xây dựng Báo cáo trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, trong năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, địa phương ghi nhận nhiều kết quả tích cực trong nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Đây được xem là nền tảng quan trọng để khoa học và công nghệ từng bước trở thành động lực tăng trưởng mới của tỉnh.
Tạo nền móng bằng cơ chế, chính sách
Để khoa học và công nghệ thực sự phát huy vai trò, Lâm Đồng bắt đầu từ việc hoàn thiện thể chế.
Thời gian qua, HĐND và UBND tỉnh đã ban hành nhiều nghị quyết, quyết định cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Các chính sách được thiết kế theo hướng khuyến khích nghiên cứu gắn với thực tiễn, tạo điều kiện để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư đổi mới công nghệ.
Hiện toàn tỉnh triển khai 103 nhiệm vụ khoa học và công nghệ, gồm 10 nhiệm vụ cấp quốc gia, 79 nhiệm vụ cấp tỉnh và 14 nhiệm vụ cấp cơ sở. Các đề tài tập trung vào những lĩnh vực có khả năng tạo giá trị gia tăng lớn như nông nghiệp công nghệ cao, bảo tồn nguồn gen, chuyển đổi số, sở hữu trí tuệ, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Riêng từ đầu năm 2025 đến nay, Lâm Đồng triển khai thêm 16 nhiệm vụ mới và nghiệm thu 39 nhiệm vụ. Điều đáng chú ý là phần lớn kết quả nghiên cứu không dừng lại trên giấy mà đã được chuyển giao vào thực tiễn sản xuất và quản lý, góp phần giải quyết nhiều vấn đề phát triển của địa phương.
Các chương trình nghiên cứu cũng góp phần đào tạo thêm đội ngũ nhân lực chất lượng cao với 6 học viên hoàn thành trình độ thạc sĩ, tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển lâu dài.
Doanh nghiệp là trung tâm của đổi mới sáng tạo
Một trong những thay đổi đáng chú ý trong chiến lược phát triển của Lâm Đồng là chuyển từ tư duy "nghiên cứu để nghiên cứu" sang lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Theo đó, doanh nghiệp không chỉ là nơi tiếp nhận công nghệ mà trở thành chủ thể ứng dụng, đổi mới và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu.
Trong kỳ báo cáo, tỉnh đã hỗ trợ 4 doanh nghiệp nhỏ và vừa về sở hữu trí tuệ, xây dựng hệ thống quản lý chất lượng và phát triển tài sản trí tuệ; đồng thời khảo sát, đánh giá trình độ công nghệ của 54 doanh nghiệp để xây dựng các giải pháp đổi mới công nghệ và chuyển đổi số phù hợp với từng lĩnh vực sản xuất.
Bên cạnh đó, 15 lớp đào tạo, tập huấn về tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng được tổ chức nhằm nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp, đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.
Các doanh nghiệp cũng được hỗ trợ triển khai truy xuất nguồn gốc, tiếp cận thị trường Halal và cập nhật những quy định mới về hàng rào kỹ thuật trong thương mại quốc tế.
Không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp hiện hữu, ngành khoa học và công nghệ còn tham gia thẩm định 92 dự án đầu tư, ưu tiên lựa chọn công nghệ hiện đại, tiết kiệm năng lượng và thân thiện với môi trường. Đây được xem là bước đi quan trọng để hướng tới mô hình tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.
Thực hiện Chương trình phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược quốc gia, Lâm Đồng cũng đã đề xuất Bộ Khoa học và Công nghệ 3 sản phẩm công nghệ chiến lược, đồng thời xây dựng kế hoạch ưu tiên sử dụng các sản phẩm công nghệ do doanh nghiệp trong nước phát triển trong quá trình xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.
Hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo
Song song với hỗ trợ doanh nghiệp, Lâm Đồng đang từng bước xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo theo hướng mở, tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp với các trường đại học, viện nghiên cứu nhằm thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ.
Trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, tỉnh triển khai hơn 10 nhiệm vụ xây dựng và phát triển chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận và nhãn hiệu tập thể cho các sản phẩm chủ lực.
Việc khai thác hiệu quả các tài sản trí tuệ như Cà phê Lâm Đồng, "Đà Lạt - Kết tinh kỳ diệu từ đất lành", Sầu riêng Đạ Huoai, Thanh long Bình Thuận và Nước mắm Phan Thiết không chỉ góp phần nâng cao giá trị thương hiệu mà còn mở rộng thị trường tiêu thụ, gia tăng giá trị cho nông sản địa phương.
Hiện toàn tỉnh có 56 tổ chức khoa học và công nghệ cùng 17 doanh nghiệp khoa học và công nghệ hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu, chuyển giao công nghệ.
Cổng thông tin kết nối cung - cầu công nghệ của tỉnh tiếp tục phát huy hiệu quả khi kết nối các tổ chức nghiên cứu với doanh nghiệp, hình thành nhiều thỏa thuận hợp tác trong chế biến nông sản, truy xuất nguồn gốc và ứng dụng phần mềm quản trị.
Hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cũng ngày càng sôi động. Techfest Lâm Đồng 2025 quy tụ hơn 100 gian hàng, tạo không gian kết nối giữa nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà đầu tư và cộng đồng khởi nghiệp. Từ sự kiện này, 17 dự án và 8 ý tưởng khởi nghiệp tiêu biểu đã được vinh danh, góp phần lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội.
Ở lĩnh vực quản lý nhà nước, Sở Khoa học và Công nghệ đã xây dựng "Sổ tay hướng dẫn hoạt động khoa học và công nghệ dành cho cấp xã" trên nền tảng số, tích hợp chatbot hỗ trợ tra cứu, góp phần nâng cao hiệu quả điều hành trong bối cảnh phân cấp, phân quyền.
Đáng chú ý, Lâm Đồng đang hoàn thiện Đề án thành lập Khu công nghệ cao Lâm Đồng, dự kiến hoàn thành trong năm 2026. Khi đi vào hoạt động, khu công nghệ cao được kỳ vọng sẽ trở thành trung tâm thu hút các dự án công nghệ hiện đại, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ.
Động lực mới cho tăng trưởng
Những kết quả đạt được cho thấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ở Lâm Đồng đang chuyển dịch từ vai trò hỗ trợ sang trực tiếp tạo ra tăng trưởng. Khi các đề tài nghiên cứu gắn với nhu cầu của doanh nghiệp, công nghệ được ứng dụng vào sản xuất và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo từng bước được hình thành, tri thức đang trở thành nguồn lực phát triển mới của địa phương.
Trong chiến lược phát triển giai đoạn mới, khi tri thức trở thành nguồn lực, công nghệ trở thành sức mạnh và đổi mới sáng tạo trở thành văn hóa phát triển, Lâm Đồng không chỉ nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế mà còn tạo nền tảng vững chắc để bứt phá trong kỷ nguyên kinh tế số, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, xanh, bền vững và trở thành một trong những trung tâm nghiên cứu, ứng dụng công nghệ cao của khu vực.
Hoàng Phương
