THCL Giờ đây, việc bảo vệ MT gắn liền với sự phát triển kinh tế - xã hội của một đất nước. Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay, vấn đề bảo vệ MT càng trở nên vô cùng quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, thu hút đầu tư nước ngoài.

Nhiều hộ dân nuôi cá lồng bỗng chốc trắng tay

Dư luận trong và ngoài nước đang quan tâm theo dõi tình trạng cá chết hàng loạt tại một số tỉnh ven biển miền Trung. Đã có nhiều đoàn chuyên gia, nhà khoa học về tận các tỉnh này tìm hiểu nguyên nhân cá chết, nhưng nguyên nhân chính vẫn còn là một ẩn số. Cá chết hàng loạt - đã gây thiệt hại lớn về kinh tế, du lịch; đặc biệt, nó đã phá hủy hệ sinh thái của một vùng ven biển rộng lớn mà theo nhiều chuyên gia thì 70 năm sau vẫn chưa khắc phục được.

Theo thống kê của các địa phương, hiện tượng thủy sản chết bất thường ở Hà Tĩnh gây thiệt hại khoảng 260 tỷ đồng, Quảng Trị 134,91 tỷ đồng, Thừa Thiên Huế 11 tỷ đồng...

Vụ xả thải trực tiếp ra sông Bưởi của Công ty CP Mía đường Hòa Bình, đã gây thiệt hại lớn đối với hàng chục hộ dân nuôi cá lồng các xã Thạch Quảng, Thạch Cẩm, Thành Mỹ, Thành Vinh (Thạch Thành, Thanh Hóa). Việc xả thải trực tiếp không qua xử lý đã khiến cho các hộ dân lâm cảnh lao đao, thậm chí phá sản vì đã đầu tư lớn nuôi cá lồng. Tình trạng ô nhiễm trên sông Bưởi còn đe dọa đến nguồn nước sinh hoạt của người dân tại 15 xã của huyện Thạch Thành và nguy cơ lan đến 7 xã khác của huyện Vĩnh Lộc.

Hệ lụy từ ô nhiễm MT đã nhìn thấy rõ, không chỉ thiệt hại về kinh tế, mà nó còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người. Chính vì vậy, đòi hỏi kiểm toán MT cần phải vào cuộc quyết liệt hơn nữa mới mong giảm thiểu ô nhiễm.

Kiểm toán MT không còn xa lạ ở các nước có nền công nghiệp hiện đại, tuy nhiên cũng còn khá mới mẻ ở các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Tại nhiều nước, Kiểm toán MT đã được triển khai từ vài thập kỷ trước. Còn tại Việt Nam, dù đã xuất hiện cách đây 8 năm, nhưng Kiểm toán MT mới chỉ được thực hiện tại 10 dự án chủ yếu trong các lĩnh vực nước sạch, trồng rừng, khai tác tài nguyên.

Theo các chuyên gia, nếu thực hiện tốt kiểm toán MT, không chỉ giúp DN giảm chi phí đầu tư, tiêu hoan nguyên liệu, mà còn giúp Nhà nước quản lý tốt hơn trong việc kiểm soát về mức độ tuân thủ và bảo vệ MT trong quá trình hoạt động của các DN.

Kết quả kiểm toán MT sẽ đưa ra kết luận và những con số cụ thể về hạn chế hoặc sai phạm trong quá trình và kết quả quản lý MT của đơn vị, chỉ ra những bất cập như rò rỉ khí đốt, rò rỉ điện... gây lên lãng phí năng lượng và ô nhiễm MT hay vấn đề chất thải công nghiệp chưa được xử lý đúng yêu cầu... Những tồn tại đó vừa dẫn đến tăng chi phí, giảm lợi nhuận vừa dẫn đến ô nhiễm MT và có thể DN phải chịu thêm khoản tiền phạt lớn, ảnh hưởng xấu đến uy tín và vị thế cạnh tranh của đơn vị...

Vai trò của kiểm toán MT đã thấy rõ, tuy nhiên, thực tế cho thấy hàng loạt vụ ô nhiễm MT trong thời gian gần đây, gây thiệt hại vô cùng to lớn, nhưng chưa thấy sự vào cuộc của cơ quan kiểm toán MT.

Việc ô nhiễm MT có nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân quản lý, điều hành của các bộ, ngành vẫn còn lỏng lẻo, chưa thống nhất. Có một số các cơ quan tham gia quản lý và bảo vệ MT như Bộ TN&MT, cảnh sát MT, các quỹ bảo vệ MT… Tuy nhiên, vì nhiều lý do khiến công tác bảo vệ MT chưa được chú trọng.

Linh - Chinh