Các doanh nghiệp đều đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt về quản lý chất lượng, được cấp nhiều chứng nhận quốc tế như HACCP, ISO, BRC, FDA, MSC, Kosher, Halal, SMETA Sedex, ASC, FSSC 22000. Sản phẩm xuất khẩu chủ yếu là thủy sản đông lạnh, thủy sản khô ăn liền và không ăn liền, phục vụ đa dạng phân khúc thị trường.
Nguồn nguyên liệu chế biến chủ yếu là thủy sản nhập khẩu, chiếm hơn 76% tổng khối lượng, đến từ các quốc gia và vùng lãnh thổ như Trung Quốc, Indonesia, Mexico, Đài Loan, Nauru, Nhật Bản, Oman, Hàn Quốc và Pháp; khoảng 34% còn lại được thu mua trong nước. Cụ thể, năm 2019, doanh nghiệp thu mua trong nước hơn 4.921 tấn và nhập khẩu gần 785,4 tấn; đến năm 2025, lượng nguyên liệu trong nước giảm còn gần 1.426 tấn, trong khi nhập khẩu tăng mạnh lên khoảng 14.700 tấn.
Bên cạnh xuất khẩu, các sản phẩm thủy sản chế biến của Lâm Đồng còn được tiêu thụ rộng rãi tại thị trường nội địa thông qua các hệ thống siêu thị như AEON, Lotte Mart, Co.opmart, Big C, Mega Market, Satra, WinMart; chuỗi cửa hàng tiện lợi FamilyMart, Seven Eleven, Satra Food, An Nam, cùng hệ thống nhà hàng, khách sạn, dịch vụ suất ăn và các điểm bán lẻ của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu thủy sản của tỉnh đang đối mặt với nhiều khó khăn, đặc biệt là sụt giảm xuất khẩu sang thị trường EU do “thẻ vàng” IUU. Các doanh nghiệp cũng gặp trở ngại trong việc tiếp cận cơ sở dữ liệu tàu cá khai thác hợp pháp, tuân thủ quy định chống khai thác IUU, gây ảnh hưởng đến công tác kiểm tra, đối chiếu hồ sơ truy xuất nguồn gốc nguyên liệu.
Ngoài EU, nhiều thị trường khác cũng siết chặt các quy định liên quan đến IUU, như Nhật Bản áp dụng kiểm soát đối với 4 loài gồm cá thu (mackerel), mực ống, mực nang và cá trích; Trung Quốc hạn chế danh mục xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong 128 loài.
Để tháo gỡ khó khăn, các doanh nghiệp kiến nghị các bộ, ngành Trung ương xem xét quy định phân vùng khai thác đối với các loài cá ven bờ và vùng lộng; ban hành tiêu chí bến cá địa phương được phép tiếp nhận tàu cá có chiều dài dưới 6 m; hướng dẫn việc giám sát sản lượng, xác nhận và chứng nhận thủy sản khai thác bốc dỡ. Đồng thời, tăng cường cảnh báo sớm các vùng biển có nguy cơ vi phạm IUU nhằm giúp doanh nghiệp chủ động phòng ngừa rủi ro trong nhập khẩu nguyên liệu.
Đối với các sở, ngành và địa phương, cần quan tâm đầu tư, nâng cấp hạ tầng bến cá, cảng cá, tạo điều kiện cho tàu cá có chiều dài dưới 12 m cập cảng, bốc dỡ, giám sát và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác; đồng thời tổ chức chợ đầu mối thủy sản tại các cảng cá và khu vực tập trung doanh nghiệp, nhằm hình thành nguồn cung nguyên liệu ổn định từ tàu cá khai thác hợp pháp.
Hoàng Phương (t/h)
