Đẩy mạnh chuyển giao khoa học, kỹ thuật gắn với tư duy kinh tế nông nghiệp
Chuyển từ tư duy “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”, lấy thị trường làm trung tâm, đang trở thành yêu cầu tất yếu trong bối cảnh tiêu chuẩn thị trường ngày càng khắt khe, đặc biệt liên quan đến an toàn thực phẩm (ATTP). Thị trường không đơn thuần là nơi mua – bán, mà còn phản ánh văn hóa tiêu dùng, tâm lý và hành vi của người tiêu dùng ở từng phân khúc, từng quốc gia.
Kết thúc năm kế hoạch 2025, ngành trồng trọt Lâm Đồng đã triển khai 26 mô hình chuyển giao khoa học – kỹ thuật, mang lại hiệu quả kinh tế rõ nét. Điển hình như mô hình sản xuất lúa giống mới, giảm lượng giống gieo từ 250–300 kg/ha xuống còn khoảng 120 kg/ha; ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm, bón phân cân đối, qua đó giảm chi phí sản xuất, tăng năng suất và chất lượng nông sản.
Song song đó, toàn tỉnh đã tổ chức 83 lớp tập huấn chuyển giao kỹ thuật cho các cây trồng chủ lực như: thâm canh mắc ca theo tiêu chuẩn VietGAP gắn với liên kết tiêu thụ; sản xuất cà phê, sầu riêng bền vững theo định hướng phát thải ròng bằng “0” (net zero)…
Đến đầu năm 2026, diện tích sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao của tỉnh đạt 107.306 ha, chiếm khoảng 10% tổng diện tích gieo trồng. Trong đó, có 16 vùng nông nghiệp công nghệ cao được công nhận, 9 doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao và khoảng 1.200 ha nông nghiệp thông minh.
Đáng chú ý, Lâm Đồng hiện có hơn 153.000 ha sản xuất được chứng nhận an toàn, bền vững, gồm: 23.489 ha rau VietGAP; 126.278 ha cà phê đạt chuẩn 4C, UTZ; 4.024 ha rau hữu cơ… Đồng thời, tỉnh đã chuyển đổi 5.500 ha đất lúa kém hiệu quả sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn.
Theo ông Phan Nguyễn Hoàng Tân – Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, toàn tỉnh đã được cấp 963 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu với tổng diện tích 39.363,3 ha. Trong đó, thanh long có 587 mã (26.032 ha), sầu riêng có 337 mã (13.127 ha), lần lượt chiếm 97,6% và 59,5% diện tích canh tác và kinh doanh của các loại cây trồng này.
Bên cạnh đó, Lâm Đồng có 338 mã số cơ sở đóng gói đủ điều kiện xuất khẩu sang các thị trường như Trung Quốc, Úc, New Zealand, Hoa Kỳ, EU, Thụy Sĩ, Hàn Quốc và Nhật Bản; đồng thời cấp 271 mã số vùng trồng phục vụ tiêu thụ nội địa với diện tích 2.638 ha cho nhiều loại cây trồng chủ lực.
Gắn sản xuất – chế biến – tiêu thụ theo thị trường trọng điểm
Chuyển đổi sang chuỗi giá trị ngành hàng đòi hỏi điều chỉnh toàn diện quy trình sản xuất, từ áp dụng công nghệ tiên tiến, sản xuất tinh gọn đến đầu tư tự động hóa, nhằm giảm lãng phí, nâng cao độ chính xác và đáp ứng nhanh nhu cầu thị trường.
Một điển hình là chuỗi liên kết sản xuất của cơ sở Huỳnh Thị Thơm (huyện Đức Trọng), áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP gắn với sơ chế, chế biến theo HACCP và TCVN 11892-1:2017. Sau gần 10 năm phát triển, chuỗi này đã ổn định tiêu thụ hàng nghìn tấn nông sản mỗi năm, bao gồm nông sản tươi, cấp đông và sấy khô, trong đó khoảng 90% sản lượng phục vụ xuất khẩu.
Chuỗi liên kết đã kết nối hàng trăm hộ nông dân và hợp tác xã, xây dựng vùng nguyên liệu theo chuỗi giá trị ngành hàng với quy mô: 80 ha dưa hấu (250 tấn/năm); 70 ha chanh dây (300 tấn/năm); 50 ha thanh long (150 tấn/năm); 30 ha dứa (500 tấn/năm); 20 ha sầu riêng (150 tấn/năm).
Việc tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn và truy xuất nguồn gốc không chỉ giúp nâng cao niềm tin của người tiêu dùng mà còn tạo điều kiện thuận lợi trong việc tiếp cận và mở rộng thị trường xuất khẩu, đồng thời giảm thiểu rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp.
Thống kê cho thấy, toàn tỉnh hiện có khoảng 508 cơ sở liên kết chuỗi trong khâu sơ chế, chế biến, đóng gói nông sản, với tổng sản lượng hơn 1,5 triệu tấn/năm. Trong đó, khoảng 90% sản lượng tiêu thụ tại thị trường nội địa trọng điểm và 10% phục vụ xuất khẩu.
Cùng với đó, đến đầu năm 2026, Lâm Đồng có 900 đơn vị đăng ký 2.072 sản phẩm ngành hàng trên sàn thương mại điện tử nongsandalatlamdong.vn; đồng thời được hỗ trợ kết nối giao thương trên các nền tảng thương mại điện tử toàn cầu như Alibaba, Tridge và Gobiz. Qua đó, góp phần mở rộng kênh tiêu thụ, tăng khả năng nhận diện thương hiệu nông sản Lâm Đồng tại thị trường trong nước và quốc tế.
Việc ưu tiên tuân thủ tiêu chuẩn và quy định không chỉ giúp ngành nông nghiệp tỉnh phát triển bền vững, mà còn từng bước định vị nông sản Lâm Đồng là những sản phẩm uy tín, có giá trị cao trong chuỗi giá trị ngành hàng toàn cầu.
Hoàng Phương
