Theo Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam, năm 2022, từ nguồn giống lúa Mẹ do các già làng xã Phan Sơn lưu giữ và cung cấp, ông Đào Minh Sô – Trưởng bộ môn Chọn tạo giống cây trồng của Viện – cùng các cộng sự đã triển khai nghiên cứu, xây dựng quy trình canh tác lúa Mẹ tại khu vực làng Phan Lâm (cũ). Đến nay, quy trình phục tráng và canh tác giống lúa này đã hoàn thiện.
Về đặc tính sinh trưởng, lúa Mẹ truyền thống có thời gian sinh trưởng khoảng 6 tháng. Tuy nhiên, sau khi được phục tráng và áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, thời gian sinh trưởng của cây lúa đã được rút ngắn gần 2 tháng, đồng thời năng suất cũng được cải thiện rõ rệt.
Năm 2024, hộ ông Nguyễn Văn Chung (xã Phan Sơn) triển khai mô hình trồng lúa Mẹ theo hướng canh tác hữu cơ trên diện tích 2 ha và bước đầu cho kết quả khả quan. Sang năm 2025, diện tích tiếp tục được mở rộng lên gần 5 ha tại khu vực làng Phan Lâm (cũ). Từ hiệu quả thực tế, ông Chung đã vận động bà con địa phương cùng tham gia, nâng tổng diện tích trồng lúa Mẹ lên gần 10 ha. Sản phẩm làm ra được Hợp tác xã Lúa Mẹ Phan Lâm và Công ty TNHH Bách Mộc cam kết bao tiêu. 
Ông Mai Hồng Đăng, Chủ tịch UBND xã Phan Sơn, cho biết lúa Mẹ không chỉ là một đặc sản bản địa mà còn mang giá trị văn hóa – tinh thần sâu sắc, gắn liền với đời sống tâm linh của đồng bào Raglai và K’Ho. Việc trao Giấy chứng nhận hữu cơ và thành lập Hợp tác xã Lúa Mẹ Phan Lâm đúng vào dịp Tết Đầu lúa – Tết truyền thống của đồng bào địa phương – đã mang lại niềm phấn khởi, kỳ vọng mới cho người dân vùng cao Phan Sơn.
Hoàng Phương (t/h)
