Chuyển đổi từ yêu cầu thực tiễn
Sau thời gian dài phát triển theo hướng thâm canh, phụ thuộc nhiều vào phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hóa học, nông nghiệp Lâm Đồng đang đứng trước áp lực phải thay đổi phương thức sản xuất nhằm giảm tác động đến môi trường. Trong bối cảnh đó, nông nghiệp hữu cơ dần trở thành xu hướng tất yếu, không chỉ nâng cao chất lượng nông sản mà còn góp phần cải tạo đất, phục hồi hệ sinh thái và thay đổi tư duy sản xuất của người nông dân.
Tại phường Xuân Trường - Đà Lạt, mô hình của chị Phạm Thị Thu Thúy với trang trại Thúy Hùng Organic Farm là một trong những điểm sáng. Với diện tích 6,6ha, trang trại hiện canh tác khoảng 40 loại rau củ hữu cơ theo mùa như cà rốt, khoai tây, súp lơ, bắp cải, atiso… sản lượng trung bình đạt khoảng 15 tấn/năm.
Theo chị Thúy, thời gian đầu triển khai mô hình cách đây gần 9 năm gặp không ít khó khăn do thị trường chưa hiểu rõ về sản phẩm hữu cơ. Tuy nhiên, khi quy trình sản xuất dần ổn định, chất lượng đất cải thiện, cây trồng phát triển đồng đều, sản phẩm đã tạo được niềm tin và có lượng khách hàng ổn định. Hiện nay, nông sản của trang trại được phân phối đến khoảng 50 cửa hàng tại nhiều tỉnh, thành, trong đó TP.HCM là thị trường chủ lực.
Dù vậy, sản xuất hữu cơ vẫn chịu nhiều tác động từ điều kiện thời tiết, đặc biệt trong mùa mưa khi sâu bệnh phát sinh mạnh, ảnh hưởng đến năng suất.
Tính đến cuối năm 2025, diện tích sản xuất nông nghiệp hữu cơ toàn tỉnh đạt 2.095ha, vượt 130% kế hoạch đề ra. Một số vùng sản xuất đã hình thành tương đối rõ nét như chè tại Bảo Lộc, Bảo Lâm; cà phê tại Lạc Dương, Di Linh; rau tại Đà Lạt, Đơn Dương, Đức Trọng. Toàn tỉnh cũng xác định 171 vùng đủ điều kiện phát triển nông nghiệp hữu cơ với tổng diện tích hơn 162.398ha.
Tại khu vực Cầu Đất, việc chuyển đổi sang sản xuất hữu cơ cũng được triển khai từ thực tiễn môi trường. Đại diện doanh nghiệp sản xuất cà phê cho biết, trước đây việc sử dụng thuốc diệt cỏ đã ảnh hưởng đến đất và nguồn nước. Khi chuyển sang canh tác hữu cơ, cây trồng khỏe hơn, khả năng chống chịu tốt hơn, môi trường sản xuất được cải thiện rõ rệt.
Hiện đơn vị đang liên kết với nông dân trên diện tích khoảng 30ha cà phê, sản lượng đạt khoảng 700 tấn cà phê tươi mỗi năm. Dù giai đoạn đầu gặp khó khăn do cây trồng cần thời gian thích nghi, song về lâu dài, chất lượng sản phẩm ổn định hơn, đáp ứng tốt yêu cầu của thị trường, đặc biệt là xuất khẩu.
Từng bước hình thành thị trường
Cùng với sản xuất, thị trường tiêu thụ nông sản hữu cơ của Lâm Đồng cũng đang được mở rộng. Toàn tỉnh đã xây dựng 11 chuỗi liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ trên diện tích hơn 281ha, với sự tham gia của 131 hộ dân. Đồng thời, nhiều đơn vị được hỗ trợ xúc tiến thương mại tại các thị trường lớn như TP.HCM, Đồng Nai, Cần Thơ.
Một số sản phẩm hữu cơ như cà phê, rau, gạo, trứng đã có đầu ra ổn định thông qua các hợp đồng tiêu thụ. Theo các đơn vị phân phối, nhu cầu tiêu dùng thực phẩm hữu cơ đang tăng lên rõ rệt, đặc biệt trong nhóm khách hàng quan tâm đến sức khỏe và chất lượng sản phẩm.
Hướng đến phát triển bền vững
Dù đạt được những kết quả bước đầu, việc phát triển nông nghiệp hữu cơ tại Theo Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng vẫn còn gặp nhiều khó khăn, từ chi phí đầu tư, điều kiện sản xuất đến hệ thống tiêu thụ. Do đó, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách, tăng cường nguồn lực và đẩy mạnh liên kết giữa sản xuất với thị trường.
Trong tiến trình chuyển đổi nông nghiệp theo hướng xanh, giảm phát thải và phát triển bền vững, nông nghiệp hữu cơ đang dần khẳng định vai trò quan trọng tại Lâm Đồng. Không chỉ là phương thức sản xuất, đây còn là giải pháp lâu dài nhằm bảo vệ tài nguyên đất, nước và nâng cao giá trị nông sản, góp phần định hình lại tư duy sản xuất và phát triển nông nghiệp trong tương lai.
Hoàng Phương
