Sản xuất nông nghiệp công nghệ cao ở Đà Lạt. Ảnh: P.H.
Sản xuất nông nghiệp công nghệ cao ở Đà Lạt. Ảnh: P.H.

Nâng tầm người nông dân trong nền kinh tế nông nghiệp hiện đại

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Lâm Đồng không chỉ hướng đến mục tiêu giữ vững vị thế địa phương dẫn đầu cả nước về nông nghiệp công nghệ cao mà còn xác định xây dựng nền nông nghiệp xanh, hiện đại và bền vững là chiến lược dài hạn. Trong hành trình đó, người nông dân được đặt ở vị trí trung tâm của quá trình đổi mới.

Thu hoạch trà Oloong tại khu vực Bảo Lộc.
Thu hoạch trà Oloong tại khu vực Bảo Lộc. Ảnh: P.H.

Sau hơn hai thập niên tiên phong ứng dụng khoa học - công nghệ vào sản xuất, Lâm Đồng đã hình thành hệ sinh thái nông nghiệp công nghệ cao phát triển đồng bộ với hàng loạt công nghệ tiên tiến được chuyển giao từ Israel, Hà Lan, Nhật Bản, Đức và Hoa Kỳ. Nhiều giải pháp hiện đại như nhà kính điều khiển vi khí hậu, hệ thống tưới nhỏ giọt tự động, sản xuất giống bằng nuôi cấy mô, cảm biến giám sát môi trường, Internet vạn vật (IoT), truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, Blockchain, máy bay không người lái và trí tuệ nhân tạo đã được ứng dụng rộng rãi, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất.

Thu hoạch hoa tại làng hoa Hà Đông.
Thu hoạch hoa tại làng hoa Hà Đông. Ảnh: P.H.

Theo lãnh đạo Hội Nông dân tỉnh, trong bối cảnh chuyển đổi số và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, hình ảnh người nông dân cũng đang thay đổi. Từ những người lao động chủ yếu dựa vào kinh nghiệm canh tác truyền thống, nông dân ngày nay cần trở thành những nhà sản xuất chuyên nghiệp, làm chủ công nghệ, nắm bắt thông tin thị trường và vận hành sản xuất theo tư duy kinh tế hiện đại.

Sản xuất, chế biến, kinh doanh các sản phẩm nông sản từ vùng đất đỏ Bazan.
Sản xuất, chế biến, kinh doanh các sản phẩm nông sản từ vùng đất đỏ Bazan. Ảnh: P.H.

Để thúc đẩy quá trình chuyển dịch này, Lâm Đồng đang lồng ghép chuyển đổi số vào phong trào nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi; hỗ trợ hội viên tiếp cận công nghệ số, xây dựng tài khoản trên các sàn thương mại điện tử, ứng dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc và tăng cường kết nối với các thị trường tiêu thụ. Qua đó, người nông dân từng bước giảm sự phụ thuộc vào các khâu trung gian, chủ động tiếp cận khách hàng, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị nông sản.

Hướng tới nền nông nghiệp xanh, phát thải thấp

Song hành với chuyển đổi số, phát triển nông nghiệp xanh đang trở thành định hướng xuyên suốt của Lâm Đồng trong giai đoạn mới.

Các cấp Hội Nông dân tích cực vận động hội viên chuyển đổi sang mô hình sản xuất hữu cơ, tuần hoàn và thân thiện với môi trường. Nhiều phong trào thiết thực như “Ngày Chủ nhật vì môi trường”, “Vườn xanh, vườn sạch, vườn không rác”, thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng hay “Biến rác thành tiền”, “Nông dân trách nhiệm” đã góp phần nâng cao nhận thức và hình thành thói quen canh tác bền vững trong cộng đồng nông dân.

Ứng dụng thành công nhiều công nghệ nông nghiệp tiên tiến từ Israel, Hà Lan, Nhật Bản, Đức và Hoa Kỳ, tạo nên hệ sinh thái nông nghiệp công nghệ cao
Ứng dụng thành công nhiều công nghệ nông nghiệp tiên tiến từ Israel, Hà Lan, Nhật Bản, Đức và Hoa Kỳ, tạo nên hệ sinh thái nông nghiệp công nghệ cao. Ảnh: P.H.

Hiện nay, Lâm Đồng tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu cả nước với hơn 107.000 ha sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Giá trị xuất khẩu nông sản công nghệ cao chiếm khoảng 80% tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản của tỉnh.

Nhiều sản phẩm đặc trưng như cà phê Bourbon Cầu Đất, chè chất lượng cao, rau và hoa công nghệ cao, sầu riêng, thanh long, atiso cùng các loại dược liệu quý được đánh giá có nhiều tiềm năng xây dựng thương hiệu quốc tế gắn với câu chuyện sản xuất xanh, phát triển có trách nhiệm và đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị (ESG).

Thu hoạch cà phê ở Cầu Đất.
Thu hoạch cà phê ở Cầu Đất. Ảnh: P.H.

Nuôi dưỡng khát vọng vươn tầm khu vực

Những tác động của biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên thiên nhiên và yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế đang đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với ngành nông nghiệp trong việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

Đối với Lâm Đồng, mục tiêu phát triển không chỉ dừng ở gia tăng năng suất hay kim ngạch xuất khẩu mà còn hướng đến xây dựng nền nông nghiệp phát thải thấp, sử dụng hiệu quả tài nguyên đất, nước và năng lượng, bảo tồn đa dạng sinh học, phục hồi hệ sinh thái và từng bước tham gia thị trường tín chỉ carbon.

Với khí hậu mát mẻ, thích hợp nên các ấp trồng rau, hoa tại Đà Lạt hình thành rất sớm.
Với khí hậu mát mẻ, thích hợp nên các ấp trồng rau, hoa tại Đà Lạt hình thành rất sớm. Ảnh: P.H.

Toàn tỉnh hiện có gần 348.600 hội viên nông dân, chiếm hơn 85% số hộ sản xuất nông nghiệp. Trong giai đoạn tới, địa phương kiến nghị tiếp tục hoàn thiện các cơ chế hỗ trợ phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn, nhất là chính sách ưu đãi về tín dụng, đất đai, thuế và bảo hiểm nông nghiệp để người dân và hợp tác xã mạnh dạn đầu tư đổi mới sản xuất.

Với nền tảng tích lũy từ khoa học công nghệ, chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn cùng vai trò ngày càng được nâng cao của người nông dân, Lâm Đồng đang từng bước hiện thực hóa khát vọng không chỉ trở thành trung tâm nông nghiệp công nghệ cao hàng đầu Việt Nam mà còn vươn lên trở thành trung tâm nông nghiệp xanh và phát triển bền vững của khu vực Đông Nam Á.

Hoàng Phương