Đánh giá OCOP theo bộ tiêu chí mới
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng vừa ban hành kế hoạch tổ chức đánh giá, phân hạng sản phẩm thuộc Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) năm 2026. Công tác triển khai được thực hiện theo Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cùng các quy định mới về quản lý, sử dụng nhãn hiệu chứng nhận OCOP.
Theo đó, các địa phương có trách nhiệm tuyên truyền, phổ biến quy định mới đến doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất trên địa bàn; đồng thời rà soát toàn bộ sản phẩm OCOP còn hiệu lực và sản phẩm đã hết thời hạn công nhận để hướng dẫn chủ thể thực hiện đánh giá lại hoặc đăng ký nâng hạng sao theo quy định.
Một trong những yêu cầu quan trọng là tăng cường vai trò của chính quyền cơ sở trong việc thẩm định hồ sơ và đánh giá thực tế sản phẩm. Trong vòng 15 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận hồ sơ, UBND cấp xã phải tổ chức kiểm tra các tiêu chí thuộc thẩm quyền như nguồn gốc nguyên liệu, mức độ sử dụng lao động địa phương, giá trị văn hóa bản địa và tính đặc trưng của sản phẩm trước khi đề xuất cấp tỉnh xem xét công nhận.
Theo kế hoạch, hồ sơ đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp tỉnh sẽ được tiếp nhận theo ba đợt trong năm 2026, gồm trước ngày 20/6, trước ngày 10/9 và trước ngày 10/11.
Nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu sản phẩm
Lâm Đồng hiện có nhiều sản phẩm OCOP và sản phẩm tiềm năng mang đậm bản sắc địa phương như cà phê, trà, mắc ca, dâu tây, atisô, mật ong, nước mắm, thanh long, yến sào, đông trùng hạ thảo, nấm linh chi, trầm hương và nhiều mặt hàng nông sản chế biến có giá trị cao.
Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các chủ thể OCOP chủ động nghiên cứu Bộ tiêu chí mới, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu và minh chứng phục vụ công tác đánh giá. Các chủ thể có thể đăng ký đánh giá lần đầu, đánh giá lại hoặc nâng hạng sao sản phẩm tùy theo điều kiện thực tế.
Bên cạnh việc hoàn thiện chất lượng sản phẩm, các chủ thể được khuyến khích đầu tư xây dựng câu chuyện sản phẩm thông qua video, hình ảnh, phóng sự hoặc các tài liệu truyền thông nhằm tăng sức hấp dẫn đối với người tiêu dùng. Đây được xem là giải pháp quan trọng giúp nâng cao giá trị thương hiệu, tạo sự khác biệt và gia tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Ngoài ra, tỉnh cũng khuyến khích các doanh nghiệp, hợp tác xã đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới quy trình sản xuất và phát triển vùng nguyên liệu ổn định, hướng tới các tiêu chuẩn tiên tiến về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ môi trường.
Tăng cường quản lý sau công nhận, mở rộng cơ hội thị trường
Song song với công tác đánh giá, việc quản lý chất lượng sản phẩm sau khi được công nhận OCOP tiếp tục được tỉnh đặc biệt chú trọng. Các địa phương được giao nhiệm vụ thường xuyên kiểm tra hoạt động sản xuất, chế biến và kinh doanh của các chủ thể nhằm bảo đảm sản phẩm duy trì chất lượng đúng như hồ sơ đã đăng ký.
Theo quy định mới, những sản phẩm không còn đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng hoặc không còn tiềm năng phát triển có thể bị xem xét thu hồi giấy chứng nhận OCOP. Các trường hợp vi phạm về chất lượng sản phẩm, sử dụng nhãn hiệu OCOP không đúng quy định hoặc không duy trì các tiêu chí đã cam kết sẽ bị xử lý theo quy định hiện hành.
Đối với việc sử dụng logo OCOP, chỉ những sản phẩm được công nhận đạt từ 3 sao trở lên và còn hiệu lực giấy chứng nhận mới được phép sử dụng trên bao bì, nhãn hàng hóa và các tài liệu quảng bá. Những sản phẩm chưa được công nhận hoặc đã hết hiệu lực nhưng chưa đánh giá lại tuyệt đối không được sử dụng logo OCOP.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, việc triển khai đồng bộ các quy định mới về đánh giá, phân hạng và quản lý sản phẩm OCOP sẽ góp phần chuẩn hóa chất lượng sản phẩm, nâng cao giá trị các đặc sản địa phương, tạo động lực phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để các chủ thể OCOP mở rộng thị trường tiêu thụ, xây dựng thương hiệu và từng bước đưa sản phẩm địa phương vươn xa hơn trên thị trường trong nước và quốc tế.
Hoàng Phương
