Theo Công văn số 2823/UBND-KTCN ngày 9/10/2026, UBND tỉnh Lạng Sơn yêu cầu các cơ quan, đơn vị và địa phương tăng cường theo dõi diễn biến thời tiết, nguồn nước; đánh giá khả năng cân đối giữa nguồn cung và nhu cầu sử dụng nước, kịp thời xác định các khu vực có nguy cơ thiếu nước để chủ động triển khai giải pháp ứng phó.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Lạng Sơn được giao chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương, Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Lạng Sơn và các đơn vị liên quan rà soát, đánh giá nguồn nước theo từng địa bàn, công trình; khoanh vùng nguy cơ thiếu nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất. Trong đó, tập trung vào các tiểu lưu vực sông Bắc Khê, sông Kỳ Cùng, tiểu vùng Mo Pia, khu vực miền núi, biên giới, khu dân cư phân tán và những nơi thường xuyên xảy ra tình trạng thiếu nước.
Trên cơ sở đánh giá thực tế, các đơn vị phải xây dựng phương án phòng, chống hạn hán, thiếu nước theo từng kịch bản, từ điều kiện nguồn nước bình thường đến thiếu nước và thiếu nước nghiêm trọng. Phương án cần xác định rõ nhu cầu sử dụng nước ưu tiên, nguồn cấp thay thế, công trình dự phòng, nhân lực, thiết bị, kinh phí và trách nhiệm tổ chức thực hiện, bảo đảm khả năng ứng phó kịp thời khi tình huống bất lợi xảy ra.
Đối với các công trình thủy lợi, tỉnh Lạng Sơn yêu cầu xây dựng, cập nhật phương án vận hành hồ chứa linh hoạt, an toàn, hiệu quả; xem xét tích nước sớm tại những khu vực có nguy cơ thiếu nước nhưng phải tuân thủ quy trình vận hành. Đồng thời, chủ động điều chỉnh mực nước hồ khi có dự báo, cảnh báo mưa lũ lớn nhằm bảo đảm dung tích phòng lũ, an toàn công trình và khu vực hạ du.
Trong sản xuất nông nghiệp, các địa phương cần chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, điều chỉnh lịch thời vụ phù hợp với khả năng cấp nước, nhất là tại những khu vực nằm ngoài phạm vi phục vụ của các hệ thống thủy lợi. Các biện pháp tưới luân phiên, áp dụng kỹ thuật tưới tiên tiến, tiết kiệm nước cần được tăng cường; ưu tiên nguồn nước cho cây trồng trong giai đoạn sinh trưởng nhạy cảm và các loại cây có giá trị kinh tế cao.
Cùng với đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Xây dựng và các địa phương rà soát các công trình cấp nước tập trung khai thác nước dưới đất, đánh giá khả năng kết hợp hoặc luân phiên sử dụng nguồn nước mặt và nước dưới đất. Việc xem xét nâng công suất các công trình đủ điều kiện cũng được đặt ra nhằm bổ sung nguồn cấp trong trường hợp thiếu nước nghiêm trọng.
UBND tỉnh Lạng Sơn yêu cầu UBND các xã, phường rà soát hiện trạng nguồn nước, công trình thủy lợi và hệ thống cấp nước trên địa bàn; xác định cụ thể các thôn, khu dân cư, số hộ, số người và diện tích sản xuất có nguy cơ bị ảnh hưởng. Trên cơ sở đó, xây dựng phương án ứng phó theo từng cấp độ, phân công rõ trách nhiệm, thời gian thực hiện, nguồn lực và chế độ báo cáo.
Các khu vực thường xuyên thiếu nước, vùng núi đá, biên giới và những nơi sử dụng công trình cấp nước tự chảy phụ thuộc vào nguồn sinh thủy nhỏ cần được ưu tiên trong công tác rà soát, chuẩn bị phương án. Các địa phương đồng thời phải kiểm kê, tính toán cân đối nguồn nước trước khi bố trí sản xuất; công khai khả năng cấp nước, lịch tưới để người dân chủ động điều chỉnh kế hoạch canh tác.
Công tác duy tu, bảo dưỡng công trình cũng được chú trọng. Các địa phương cần huy động tổ chức thủy lợi cơ sở và người dân tham gia nạo vét, sửa chữa kênh mương, cửa lấy nước, xử lý rò rỉ, bảo vệ công trình thủy lợi và nguồn nước. Việc đắp đập, ngăn dòng tự phát gây mất an toàn hoặc ảnh hưởng đến nguồn cấp nước khu vực hạ du phải được ngăn chặn.
Đối với công tác dự báo, Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Lạng Sơn có trách nhiệm tăng cường theo dõi, dự báo, cảnh báo diễn biến khí tượng, thủy văn, tác động của El Nino và nguy cơ hạn hán, thiếu nước; kịp thời cung cấp thông tin phục vụ tính toán cân bằng nước, điều tiết hồ chứa và bố trí sản xuất. Khi xuất hiện nguy cơ mưa lũ lớn hoặc thiếu nước bất thường, đơn vị cần phối hợp với các cơ quan, địa phương và đơn vị vận hành công trình để triển khai biện pháp ứng phó phù hợp.
Theo chỉ đạo của UBND tỉnh Lạng Sơn, các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan phải hoàn thành việc rà soát, xây dựng phương án trong phạm vi quản lý, gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, theo dõi trước ngày 30/10/2026.
Nguyễn Kiên
