Hoàn thiện hệ thống truy xuất
UBND tỉnh Lào Cai vừa ban hành Kế hoạch số 169/KH-UBND triển khai truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035, nhằm nâng cao giá trị, chất lượng và tính minh bạch của sản phẩm nông nghiệp địa phương.
Kế hoạch của tỉnh Lào Cai đặt mục tiêu xây dựng và hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc đối với các sản phẩm nông, lâm, thủy sản chủ lực, sản phẩm OCOP và các sản phẩm đặc sản có lợi thế cạnh tranh. Trọng tâm là áp dụng công nghệ số nhằm kiểm soát toàn bộ chuỗi giá trị, từ khâu sản xuất, thu hoạch, chế biến đến phân phối.
Theo đó, các cơ quan chức năng sẽ tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc thống nhất trên địa bàn tỉnh, bảo đảm kết nối với hệ thống quốc gia. Các thông tin liên quan đến sản phẩm như vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng, đơn vị sản xuất… sẽ được số hóa và cập nhật đầy đủ, giúp người tiêu dùng dễ dàng kiểm tra thông tin thông qua mã QR hoặc các nền tảng số.
Đáng chú ý, kế hoạch nhấn mạnh việc chuẩn hóa quy trình cấp mã truy xuất nguồn gốc cho các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh. Điều này nhằm tránh tình trạng sử dụng mã không hợp lệ, gây nhiễu thông tin thị trường và ảnh hưởng đến uy tín sản phẩm địa phương.
Song song với đó, tỉnh cũng yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát việc áp dụng truy xuất nguồn gốc, bảo đảm tính xác thực và minh bạch của dữ liệu. Các hành vi gian lận, cung cấp thông tin sai lệch sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định.
Thống kê cho thấy, toàn tỉnh Lào Cai hiện đang sở hữu 605 sản phẩm OCOP đạt từ 3 - 5 sao, do đó, việc tăng cường kiểm tra, giám sát, chuẩn hóa chất lượng và siết chặt quản lý từ gốc không chỉ là yêu cầu cấp bách để bảo vệ người tiêu dùng, còn là chiến lược quan trọng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, củng cố niềm tin và mở rộng cơ hội cho nông sản vươn xa.
Về định hướng trong thời gian tới, ông Nguyễn Thái Bình – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, quản lý chỉ dấu an toàn thực phẩm là mắt xích cốt lõi để nâng tầm giá trị nông sản địa phương. Ngành sẽ tiếp tục đẩy mạnh hậu kiểm, kiên quyết xử lý nghiêm vi phạm, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc, hướng tới thị trường nông sản minh bạch, bền vững.
Cũng về vấn đề này, lãnh đạo Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lào Cai thông tin, thời gian tới, lực lượng chức năng sẽ tăng cường kiểm tra, kiểm soát tại các khu du lịch, chợ đầu mối và trên môi trường thương mại điện tử; xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái đặc sản địa phương. Đồng thời, đẩy mạnh phối hợp truy xuất nguồn gốc, nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng hàng hóa.
Cùng với đó, công tác tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp, hợp tác xã đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, ứng dụng tem truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số cũng được chú trọng. Mục tiêu đặt ra là vừa bảo vệ thương hiệu đặc sản Lào Cai, vừa tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh lành mạnh.
Đáng chú ý, việc ứng dụng công nghệ – như tem điện tử chống giả, hệ thống truy xuất nguồn gốc – đang trở thành công cụ quan trọng, giúp minh bạch thông tin sản phẩm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và nâng cao giá trị hàng hóa. 
Thúc đẩy thương hiệu nông sản Lào Cai trong chuỗi giá trị
Việc triển khai truy xuất nguồn gốc không chỉ dừng lại ở mục tiêu quản lý mà còn hướng tới xây dựng và phát triển thương hiệu nông sản Lào Cai một cách bài bản.
Thông qua hệ thống truy xuất, các sản phẩm đặc trưng như dược liệu, rau quả ôn đới, chè, quế, sản phẩm OCOP… sẽ có cơ hội khẳng định chất lượng và nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, từ đó nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường. Đây là yếu tố then chốt trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến an toàn thực phẩm và tính minh bạch của sản phẩm.
Kế hoạch của tỉnh Lào Cai cũng xác định rõ vai trò của doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất trong việc tham gia hệ thống truy xuất nguồn gốc. Các đơn vị này sẽ được hỗ trợ về đào tạo, hướng dẫn kỹ thuật, ứng dụng công nghệ và kết nối thị trường, qua đó từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Đặc biệt, tỉnh Lào Cai chú trọng lồng ghép hoạt động truy xuất nguồn gốc với các chương trình xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm. Việc tích hợp thông tin truy xuất trên các sàn thương mại điện tử, hệ thống phân phối hiện đại sẽ giúp sản phẩm địa phương tiếp cận rộng rãi hơn với người tiêu dùng trong và ngoài nước.
Bên cạnh đó, công tác truyền thông cũng được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp về vai trò của truy xuất nguồn gốc. Việc thay đổi tư duy từ sản xuất truyền thống sang sản xuất minh bạch, có kiểm soát sẽ là nền tảng quan trọng để xây dựng thương hiệu nông sản bền vững.
Hướng tới nền nông nghiệp minh bạch, hiện đại và bền vững
Có thể thấy, việc triển khai kế hoạch truy xuất nguồn gốc nông sản là bước đi cần thiết và phù hợp với xu thế phát triển hiện nay. Không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, hệ thống này còn tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp, mở ra cơ hội phát triển mới cho các sản phẩm đặc sản của Lào Cai.
Trong dài hạn, khi hệ thống truy xuất được vận hành đồng bộ và hiệu quả, nông sản Lào Cai sẽ từng bước xây dựng được niềm tin với người tiêu dùng, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường xuất khẩu. Đây chính là nền tảng quan trọng để địa phương nâng cao giá trị gia tăng, phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng bền vững và hội nhập.
Với sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, ngành và sự tham gia tích cực của doanh nghiệp, người dân, Lào Cai đang từng bước khẳng định quyết tâm xây dựng một nền nông nghiệp minh bạch, hiện đại, qua đó nâng tầm thương hiệu nông sản địa phương trên bản đồ thị trường.
Hải Minh
