Theo Văn bản số 2916/UBND-KT, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu các sở, ngành, UBND các xã, phường cùng các đơn vị khai thác cát, sỏi thực hiện nghiêm các quy định pháp luật trong toàn bộ chuỗi hoạt động, từ khai thác, tập kết, vận chuyển đến kinh doanh và sử dụng khoáng sản. Đây là động thái thể hiện rõ quan điểm kiên quyết không để tồn tại “kẽ hở” cho các hành vi gian lận thương mại trong lĩnh vực tài nguyên.
Đáng chú ý, tỉnh Lào Cai yêu cầu dừng ngay hoạt động khai thác đối với 13 điểm mỏ chưa hoàn thiện đầy đủ thủ tục pháp lý như thuê đất, lắp đặt thiết bị kiểm soát sản lượng hoặc chưa đáp ứng các điều kiện quản lý theo quy định nhưng vẫn tổ chức khai thác. Việc đình chỉ này được xác định là giải pháp căn cơ nhằm ngăn chặn tình trạng khai thác vượt công suất, gian lận sản lượng – nguyên nhân chính gây thất thoát tài nguyên và giảm thu ngân sách.
Các đơn vị chỉ được phép hoạt động trở lại khi hoàn thiện đầy đủ hồ sơ về đất đai, môi trường, khoáng sản; đồng thời lắp đặt hệ thống thiết bị quản lý, kiểm soát sản lượng theo quy định và được cơ quan chức năng xác nhận đã khắc phục toàn bộ tồn tại.
Nhằm kiểm soát chặt chẽ sản lượng khai thác – lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực, UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu các doanh nghiệp bắt buộc lắp đặt đầy đủ hệ thống thiết bị giám sát. Hệ thống này sẽ giúp theo dõi liên tục hoạt động khai thác, hạn chế tình trạng khai thác vượt công suất, kê khai không đúng thực tế, qua đó giảm thiểu thất thu ngân sách. 
Cùng với giải pháp kỹ thuật, tỉnh cũng phân công rõ trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị. Trong đó, giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật trong hoạt động khai thác khoáng. Giao lực lượng công an tăng cường kiểm soát vận chuyển, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm. Thanh tra tỉnh triển khai các kế hoạch kiểm tra chuyên đề đối với những khu vực có nguy cơ cao.
UBND tỉnh Lào Cai cũng giao chính quyền cấp xã, phường chịu trách nhiệm trực tiếp quản lý địa bàn, không để xảy ra tình trạng khai thác trái phép hoặc hoạt động khi chưa đủ điều kiện. Đồng thời, các địa phương phải rà soát việc sử dụng đất của các tổ chức, cá nhân liên quan, kịp thời xử lý các trường hợp sử dụng sai mục đích hoặc vượt phạm vi được cấp phép.
Việc siết chặt quản lý, kết hợp giữa hoàn thiện hành lang pháp lý và ứng dụng công nghệ giám sát, được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ rệt, hướng tới một ngành khai thác khoáng sản minh bạch, hiệu quả và bền vững hơn tại Lào Cai trong thời gian tới.
Đức Diện
