Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê nằm trên địa bàn xã Óc Eo và xã Mỹ Thuận, tỉnh An Giang, thuộc vùng Đồng bằng sông Mekong ở phía Tây Nam của Việt Nam.
Di sản đề cử có 16 di tích thành phần được chia thành 4 khu vực có tổng diện tích đề cử là 453,1 ha, trong đó:
Núi Ba Thê - Khu Agồm 8 địa điểm: Gò Tư Trâm,Gò Sáu Thuận, Linh Sơn Tự, Linh Sơn Bắc, Linh Sơn Nam, Gò Út Trạnh, Gò Út Ảnh, Gò Cây Trâm; Đô thị Óc Eo - Khu Bbao gồm 6 địa điểm: Gò Óc Eo, Gò Cây Thị, Gò Giồng Cát, Gò Giồng Trôm, Lung Lớn A và Lung Lớn B, Hào và thành; Giồng Xoài - Khu Ccó 1 địa điểm là Giồng Xoài; Nền Chùa - Khu Dcó 1 địa điểm là Nền Chùa.
Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê là minh chứng nổi bật cho sự giao thoa quan trọng của các giá trị nhân văn trong khoảng thế kỷ I - VII AD giữa nền văn hóa bản địa của Đông Nam Á với các nền văn hóa và văn minh khác trên thế giới, đặc biệt là nền văn minh Ấn Độ, Trung Hoa và Địa Trung Hải.
Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê là minh chứng đặc biệt xuất sắc cho văn hóa Óc Eo và nền văn minh Phù Nam - một thực thể chính trị, kinh tế và văn hóa từng hưng thịnh trong giai đoạn thế kỷ I - VII AD nhưng ngày nay đã không còn tồn tại.
Lập hồ sơ đề cử…
Ngày 15/1/2026, UBND tỉnh An Giang đã gửi Tờ trình số 36/TTr-UBND tới Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc hoàn thiện Hồ sơ đề cử và Kế hoạch quản lý (Bản chính thức) “Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê (tỉnh An Giang, Việt Nam)” trình UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới;
Ngày 22/1/2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã gửi Tờ trình số 23/TTr-BVHTTDL tới Thủ tướng Chính phủ về việc gửi Hồ sơ khoa học Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê, tỉnh An Giang tới Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO đề nghị công nhận là Di sản thế giới;
Ngày 26/1/2026, Văn phòng Chính phủ đã gửi Công văn số 836/VPCP-KGVX truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính: “Đồng ý gửi Hồ sơ khoa học “Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê, tỉnh An Giang” tới Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá của Liên hiệp quốc (UNESCO) để đề nghị công nhận và ghi vào Danh mục Di sản thế giới”.
Ngày 29/1/2026, Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam đã gửi Công hàm số 198/BTK/2026 đến Trung tâm Di sản Thế giới về việc nộp Hồ sơ đề cử Khu di tích khảo cổ Óc Eo – Ba Thê (tỉnh An Giang, Việt Nam);
Ngày 27/2/2026, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới đã gửi Thư số CLT/WHC/NOM/26/49 cho Phái đoàn thường trực Việt Nam, trong đó UNESCO đã xác nhận Hồ sơ đề cử Khu di tích khảo cổ Óc Eo – Ba Thê đã đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật theo Hướng dẫn thực hiện Công ước 1972. Hồ sơ đề cử sẽ được gửi đến Hội đồng Di tích và Di chỉ Quốc tế (ICOMOS) để thực hiện Quy trình đánh giá. Đồng thời, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới cũng kêu gọi Việt Nam ủng hộ tự nguyện cho Quỹ Di sản Thế giới;
Ngày 24/2/2026, được sự đồng ý của UBND tỉnh An Giang, Ban quản lý Di tích Văn hóa Óc Eo đã gửi thư cho Trung tâm Di sản Thế giới về việc tỉnh An Giang tự nguyện đóng góp ủng hộ cho Quỹ Di sản Thế giới. Đồng thời trong khuôn khổ tham dự Kỳ họp lần thứ 224 Hội đồng Chấp hành UNESCO tại Pari (Pháp), ngày 22/4/2026, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lê Văn Phước đã thông báo cho Bà Céline Noguès-Weber - Tổng Giám đốc ICOMOS về việc tỉnh An Giang sẽ tài trợ toàn bộ chi phí hậu cần cho chuyên gia ICOMOS trong thời gian đánh giá thực địa tại An Giang.
Ngày 31/3/2026, Hội đồng Di tích và Di chỉ Quốc tế (ICOMOS) đã gửi Thư số GB/AS/1804_BL thông báo về việc đã tiếp nhận Hồ sơ đề cử từ Trung tâm Di sản Thế giới và đã khởi động quy trình đánh giá và hiện đang lựa chọn các chuyên gia để thực hiện nhiệm vụ đánh giá kỹ thuật;
Từ ngày 19 – 24/4/2026, theo lời mời của Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, tỉnh An Giang đã cử đoàn công tác do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Phước làm Trưởng đoàn tham dự Kỳ họp lần thứ 224 Hội đồng Chấp hành UNESCO ở Paris (Pháp). Trong khuôn khổ tham gia kỳ họp, đoàn tỉnh An Giang cùng đoàn Bộ Ngoại giao Việt Nam gặp Phó Tổng Giám đốc UNESCO, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới, Tổng Giám đốc ICOMOS, Chủ tịch Đại hội đồng UNESCO lần thứ 43 để vận động cho Hồ sơ đề cử;
Ngày 7/5/2026, Hội đồng Di tích và Di chỉ Quốc tế (ICOMOS) đã gửi Thư số GB/AS/1804_ME, trong đó ICOMOS giới thiệu Giáo sư Rima Hooja – Chuyên gia ICOMOS Ấn Độ sẽ thực hiện đánh giá thực địa tại tỉnh An Giang từ ngày 17 – 24/8/2026.
Xây dựng Đề án án phát triển du lịch Văn hóa Óc Eo
Ông Nguyễn Văn Nhiên, Giám đốc Ban Quản lý Di tích văn hóa Óc Eo cho biết: Để thực hiện công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản gắn với phát triển kinhtế - xã hội của địa phương, tỉnh An Giang đã và đang triển khai các chương trình, nhiệm vụ trọng điểm:
Thực hiện xây dựng các mái che bảo vệ di tích và chỉnh lý bảo tồn tại các điểm di tích Linh Sơn Bắc, Gò Sáu Thuận, Giồng Cát để phục vụ xây dựng Hồ sơ đề cử Di sản Thế giới và nhu cầu tham quan, học tập của nhân dân trong và ngoài tỉnh, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch. Thực hiện trồng cây hoa, điểm check-in tạo điểm nhấn tại các điểm di tích để phục vụ du khách tham quan, học tập. Thực hiện nâng cấp nội dung trưng bày tại Nhà trưng bày Văn hóa Óc Eo theo tiêu chuẩn của Bảo tàng quốc tế để phục vụ xây dựng Hồ sơ đề cử Di sản Thế giới và nhu cầu tham quan, nghiên cứu, học tập của nhân dân trong và ngoài tỉnh góp phần thúc đẩy phát triển du lịch.
Để phục vụ Chuyên gia ICOMOS khảo sát đánh giá thực địa và thúc đẩy phát triển du lịch tại địa phương, Ban quản lý Di tích Văn hóa Óc Eo sẽ phối hợp với các đơn vị, đoàn thể, địa phương tổ chức “Tuần lễ Di sản Văn hóa Óc Eo” dự kiến tổ chức từ ngày 20 – 22/8/2026, trong đó có nhiều hoạt động trải nghiệm văn hóa, trưng bày và bán sản phẩm OCOP, tái hiện các hoạt động nghề truyền thống của địa phương,…
Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng, hiện nay Ban quản lý Di tích Văn hóa Óc Eo đang phối hợp với các sở ngành, địa phương và Đơn vị tư vấn xây dựng Đề án phát triển du lịch Văn hóa Óc Eo giai đoạn 2026 – 2030 tầm nhìn đến năm 2045.
Từ sau cuộc khai quật khảo cổ tại cánh đồng Óc Eo (thuộc thị trấn Óc Eo, huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang cũ) do nhà khảo cổ học người Pháp Louis Malleret thực hiện vào năm 1944. Kể từ đó đến nay, Óc Eo – Ba Thê trở thành khu di tích khảo cổ học nổi tiếng không chỉ ở vùng Nam Bộ – Việt Nam mà cả khu vực Đông Nam Á và châu Á. Trong nhiều thập kỷ qua, các cuộc khai quật ở đây đã đưa ra ánh sáng khối lượng lớn di tích, di vật minh chứng sinh động cho lịch sử hình thành và phát triển của nền văn hóa Óc Eo, minh chứng Óc Eo là một trung tâm đô thị lớn, sầm uất và nổi tiếng bậc nhất của Vương quốc Phù Nam.
Huỳnh Biển
