Mái nhà nào cũng có Bác – Kỳ cuối: Để việc học Bác trở thành một phần tự nhiên của cuộc sống

Tuyến bài “Mái nhà nào cũng có Bác” ghi nhận những câu chuyện từ các gia đình người Tày, Nùng ở Cát Tiên (Lâm Đồng), nơi hình ảnh Bác Hồ được treo trang trọng trong mỗi nếp nhà và tình cảm kính yêu Bác được chuyển hóa thành những việc làm cụ thể. Từ gìn giữ bản sắc văn hóa, đoàn kết giúp nhau phát triển kinh tế, chăm lo con cháu học hành đến chung tay xây dựng quê hương, những giá trị mà Bác để lại vẫn hiện diện trong đời sống hằng ngày của người dân.

Theo Nhà báo Nguyễn Minh Hải, Trưởng phòng Tuyên truyền, Báo chí - Xuất bản, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM, việc học và làm theo Bác chỉ thực sự có ý nghĩa khi tạo ra những chuyển biến tích cực trong đời sống xã hội, trở thành nếp nghĩ, cách làm tự nhiên của mỗi cá nhân và cộng đồng.

+ Nhà báo Nguyễn Minh Hải: Một địa phương thực sự thực hành tư tưởng Hồ Chí Minh không được đánh giá bằng số lượng mô hình, số cuộc phát động hay những khẩu hiệu được treo ở nhiều nơi, mà trước hết phải được nhận diện qua những chuyển biến thực chất trong đời sống xã hội, cả của cán bộ, đảng viên và của người dân.

Có thể nhìn vào một số tiêu chí cơ bản. Đó là lấy người dân làm trung tâm của mọi quyết sách; mọi chủ trương phát triển phải hướng đến nâng cao chất lượng cuộc sống, tạo cơ hội phát triển công bằng và để người dân được tham gia, được giám sát, được hưởng thành quả phát triển.

Đó là bộ máy chính quyền hoạt động hiệu quả, liêm chính, gần dân và vì dân phục vụ. Khi người dân đến cơ quan công quyền được phục vụ nhanh hơn, minh bạch hơn, ít phiền hà hơn thì đó chính là biểu hiện sinh động của việc làm theo Bác.

Đó còn là sự phát triển hài hòa giữa kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường. Bác Hồ luôn quan niệm phát triển không chỉ là tăng trưởng kinh tế mà còn là xây dựng con người, xây dựng đạo đức, xây dựng đời sống văn hóa và gìn giữ môi trường sống.

Cuối cùng, một địa phương thực hành tốt tư tưởng Hồ Chí Minh là nơi mà việc học và làm theo Bác trở thành nếp nghĩ, cách làm hằng ngày, được thể hiện trong từng cán bộ, từng khu dân cư, từng doanh nghiệp, từng gia đình và ở mỗi người. Khi người dân cảm nhận được sự thay đổi tích cực trong đời sống, bản thân họ cảm nhận được học Bác có ích cho chính mình và cho xã hội thì đó mới là thước đo có giá trị nhất.

+ Điều quan trọng nhất trong tư tưởng Hồ Chí Minh là Người luôn thống nhất giữa lời nói và việc làm. Vì vậy, việc học Bác cũng không nên tách thành một hoạt động riêng biệt mà phải trở thành một phần tự nhiên trong cuộc sống hằng ngày.

Khi một người kinh doanh trung thực, một cán bộ giải quyết công việc đúng hẹn, một giáo viên tận tâm với học sinh, một doanh nghiệp có trách nhiệm với xã hội, một gia đình xây dựng nếp sống văn minh hay một người quan tâm việc học tập để nâng cao năng lực bản thân và có thêm đóng góp cho cộng đồng… thì đó đều là những biểu hiện cụ thể của việc học và làm theo Bác.

Điều này cũng đặt ra yêu cầu đổi mới công tác tuyên truyền. Thay vì chỉ truyền đạt lý luận một chiều hoặc trích các văn bản một cách khô khan, cần kể nhiều hơn những câu chuyện đời thường, những tấm gương bình dị, những mô hình hiệu quả gắn với cuộc sống.

Mục tiêu của công tác tuyên truyền hiện nay không chỉ là giúp người dân biết về Chủ tịch Hồ Chí Minh, tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người mà còn giúp họ sống theo những giá trị ấy, để chúng trở thành văn hóa ứng xử, văn hóa lao động và văn hóa phát triển.

+ Tư tưởng Hồ Chí Minh có giá trị bền vững bởi cốt lõi của nó là tinh thần đổi mới, học hỏi không ngừng và luôn hướng đến phục vụ nhân dân. Đây là điều đã được Đại tướng Võ Nguyên Giáp khẳng định trong tham luận phát biểu tại Hội nghị quốc tế “Hồ Chí Minh - Việt Nam - Hòa bình thế giới”, tổ chức tại Calcutta (Ấn Độ) nhân kỷ niệm lần thứ 100 ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (ngày 14-1-1991): “Thế giới sẽ còn đổi thay, nhưng tư tưởng Hồ Chí Minh vẫn sống mãi”. Chính vì vậy, trong thời đại số, việc học và làm theo Bác cần được bổ sung những nội hàm mới nhưng vẫn giữ nguyên giá trị nền tảng.

Trước hết cần xây dựng văn hóa số gắn với đạo đức số. Mỗi cán bộ và công dân không chỉ có kỹ năng sử dụng công nghệ mà còn phải có trách nhiệm trong ứng xử trên không gian mạng, tôn trọng pháp luật, bảo vệ dữ liệu, chống tin giả và lan tỏa những giá trị tích cực. Phải tránh nhận thức rằng các các vấn đề trên không gian mạng là ảo mà phải xem đó có tác động trực tiếp đến đời sống của mỗi người.

Tiếp đó là phải phát huy mạnh mẽ tinh thần đổi mới sáng tạo. Bác Hồ luôn khuyến khích dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Đây cũng là phẩm chất rất cần thiết trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế tri thức.

Không chỉ vậy, mỗi người phải chú trọng xây dựng năng lực học tập suốt đời. Trong thời đại công nghệ thay đổi nhanh chóng, việc tự học, cập nhật tri thức và nâng cao năng lực trở thành yêu cầu bắt buộc đối với mỗi cán bộ và người dân.

Đồng thời, cần phát huy tinh thần hội nhập của Hồ Chí Minh, tức là chủ động tiếp thu tinh hoa nhân loại nhưng luôn giữ vững bản sắc văn hóa dân tộc và lợi ích quốc gia. Đây sẽ là nền tảng để xây dựng đội ngũ cán bộ và công dân vừa có bản lĩnh chính trị, vừa có năng lực cạnh tranh trong môi trường toàn cầu.

+ Điểm nghẽn lớn nhất chính là việc ở một số nơi vẫn còn xem học tập và làm theo Bác như một nhiệm vụ mang tính phong trào hoặc hoàn thành chỉ tiêu hành chính.

Khi việc đánh giá chủ yếu dựa trên số lượng hội nghị, số báo cáo hay số mô hình đăng ký thì rất dễ dẫn đến bệnh hình thức. Trong khi đó, điều Bác Hồ luôn nhấn mạnh là hiệu quả thực tế và lợi ích của nhân dân.

Do đó, cần chuyển mạnh từ tư duy “quản lý bằng quy trình” sang “quản trị bằng kết quả”. Tiêu chí đánh giá phải gắn với chất lượng phục vụ người dân, tiến độ giải quyết công việc, mức độ hài lòng của tổ chức và công dân, tinh thần trách nhiệm, sự đổi mới sáng tạo và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Trong từng cơ quan, đơn vị, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm về kết quả cuối cùng chứ không chỉ về việc tổ chức các hoạt động học tập. Đồng thời cần tăng cường công khai, minh bạch, phát huy vai trò giám sát của nhân dân, Mặt trận Tổ quốc, báo chí và các tổ chức xã hội.

Chỉ khi người dân thực sự cảm nhận được chính quyền gần dân hơn, cán bộ trách nhiệm hơn và chất lượng dịch vụ công tốt hơn thì việc học và làm theo Bác mới có sức sống bền vững.

+ Tôi rất đồng tình với cách tiếp cận xem việc học và làm theo Bác là một nguồn lực mềm của quốc gia. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu hiện nay, sức mạnh của một đất nước không chỉ nằm ở kinh tế hay công nghệ mà còn nằm ở chất lượng con người và nền tảng văn hóa. Từ cách tiếp cận đó, có năm giá trị cốt lõi cần được ưu tiên xây dựng.

Thứ nhất là trách nhiệm, bởi mỗi người phải có trách nhiệm với bản thân, với gia đình, với công việc, với cộng đồng và với tương lai của đất nước.

Thứ hai là liêm chính, xem đây là nền tảng của đạo đức công vụ, đạo đức nghề nghiệp, văn hóa kinh doanh và trong sinh hoạt hằng ngày.

Thứ ba là đổi mới sáng tạo, khuyến khích tư duy mở, dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và không ngừng học hỏi, để mỗi người không ngừng tự nâng mình lên.

Thứ tư là phụng sự, đặt lợi ích của nhân dân, của cộng đồng và của quốc gia lên trên lợi ích cá nhân. Đây cũng là tinh thần xuyên suốt trong cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Thứ năm là khát vọng phát triển, nuôi dưỡng tinh thần vươn lên, cả ở khía cạnh cá nhân, gia đình và ý chí tự cường dân tộc, niềm tin vào tương lai và quyết tâm đóng góp sức mình và việc xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.

Khi năm giá trị này được lan tỏa trong xã hội, việc học và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh sẽ không còn là một cuộc vận động theo từng giai đoạn mà sẽ trở thành nền tảng văn hóa phát triển của đất nước. Đó cũng là con đường để mỗi cán bộ, đảng viên và mỗi người dân thường xuyên tự soi, tự sửa, tự hoàn thiện mình, góp phần xây dựng một nền hành chính phục vụ, một xã hội nhân văn và một Việt Nam phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Thực hiện: Võ Tùng - Hoàng Giang

Thiết kế: Hoài Trọng