LTS: Đổi mới giáo dục đại học đang là yêu cầu cấp thiết để đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Trong bức tranh đó, các trường đại học có vốn đầu tư nước ngoài được kỳ vọng mang đến những giá trị mới về đào tạo, quản trị và kết nối doanh nghiệp. 

Qua tuyến bài này, Thương hiệu & Công luận tiếp cận chủ đề từ nhiều góc nhìn, phân tích các bài học thành công điển hình để làm rõ những đóng góp của mô hình đại học quốc tế đối với giáo dục đại học Việt Nam.

Trong bối cảnh các trường đại học có vốn đầu tư nước ngoài ngày càng phát triển, mô hình đào tạo theo chuẩn quốc tế đang nhận được sự quan tâm của đông đảo phụ huynh và học sinh. Mô hình này góp phần mở rộng lựa chọn cho người học và thúc đẩy quá trình quốc tế hóa giáo dục đại học tại Việt Nam

Xoay quanh những tiêu chí đánh giá chất lượng của một trường đại học quốc tế, vai trò của việc gắn kết doanh nghiệp trong nâng cao năng lực cạnh tranh cho sinh viên, phóng viên đã có cuộc trao đổi với Thạc sĩ  Lê Thị Loan, nguyên Phó trưởng khoa Giáo dục, Học viện Quản lý Giáo dục.

Thạc sĩ Lê Thị Loan, nguyên Phó trưởng khoa Giáo dục, Học viện Quản lý Giáo dục.
Thạc sĩ Lê Thị Loan, nguyên Phó trưởng khoa Giáo dục, Học viện Quản lý Giáo dục

Giá trị của một trường đại học không chỉ nằm ở tấm bằng

Thưa bà, trong bối cảnh giáo dục đại học đang đổi mới mạnh mẽ, đâu là những tiêu chí quan trọng nhất để đánh giá chất lượng của một trường đại học quốc tế tại Việt Nam?

Theo tôi, trước đây nhiều phụ huynh thường quan tâm đến danh tiếng hay thứ hạng của một trường đại học. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, cách tiếp cận đó đã không còn đủ. Một trường đại học quốc tế chất lượng cần được nhìn nhận trên nhiều phương diện, trong đó cốt lõi nhất vẫn là chất lượng học thuật, chuẩn đầu ra và giá trị mà người học nhận được sau quá trình đào tạo.

Điều đầu tiên là chương trình đào tạo phải được xây dựng theo chuẩn quốc tế, thường xuyên cập nhật để đáp ứng sự thay đổi của khoa học, công nghệ và nhu cầu của thị trường lao động. Kiến thức ngày nay thay đổi rất nhanh, vì vậy nhà trường không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn phải giúp sinh viên biết cách học, biết cách nghiên cứu và thích ứng với những thay đổi trong tương lai.

Tiếp theo là đội ngũ giảng viên. Một môi trường giáo dục quốc tế cần có giảng viên vừa có trình độ học thuật, vừa có kinh nghiệm thực tiễn và khả năng truyền cảm hứng để sinh viên chủ động khám phá tri thức thay vì chỉ tiếp nhận một chiều.

Bên cạnh đó, tôi đánh giá rất cao vai trò của các hệ thống kiểm định chất lượng quốc tế. Kiểm định không chỉ là một chứng nhận mà còn phản ánh quá trình cải tiến liên tục của nhà trường về chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy, nghiên cứu khoa học và các dịch vụ hỗ trợ người học.

Quan trọng hơn cả, một trường đại học hiện đại phải tạo được môi trường để sinh viên phát triển toàn diện. Các em cần được rèn luyện tư duy phản biện, kỹ năng làm việc nhóm, khả năng giao tiếp, năng lực số, ngoại ngữ và đặc biệt là tinh thần học tập suốt đời. Theo tôi, đó mới là những năng lực giúp người trẻ có thể thích ứng với thế giới đang thay đổi từng ngày.

Đào tạo theo chuẩn Anh mở ra nhiều cơ hội cho sinh viên Việt Nam

Một phần trong khuôn viên Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam
Một phần trong khuôn viên Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam. Ảnh: NTCC

Bà có thể chia sẻ thêm về những mô hình đào tạo mang lại nhiều giá trị cho sinh viên trong bối cảnh hội nhập quốc tế?

Tôi lấy ví dụ, trong nhiều năm qua, giáo dục Anh luôn được đánh giá cao bởi triết lý lấy người học làm trung tâm, khuyến khích tư duy độc lập, phản biện, sáng tạo và khả năng tự nghiên cứu. Đây cũng là những năng lực mà các doanh nghiệp trên thế giới ngày càng coi trọng.

Điều đáng chú ý là sinh viên Việt Nam hiện nay có cơ hội tiếp cận mô hình đào tạo này ngay trong nước. Điều đó giúp các em được học tập trong môi trường quốc tế, tiếp cận chương trình đào tạo tiên tiến và phương pháp giảng dạy hiện đại mà vẫn phù hợp với điều kiện của gia đình.

Qua những thông tin được công bố, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam đang phát triển theo mô hình đại học chuẩn Anh với các chương trình được xây dựng cùng các trường đại học đối tác của Vương quốc Anh, giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh và chú trọng các tiêu chuẩn đảm bảo chất lượng quốc tế. Đây là nền tảng quan trọng để sinh viên không chỉ tích lũy kiến thức chuyên môn mà còn hình thành tư duy toàn cầu, khả năng làm việc trong môi trường đa văn hóa và sự tự tin khi tham gia thị trường lao động quốc tế.

Theo tôi, giá trị lớn nhất của mô hình này không phải chỉ nằm ở tấm bằng quốc tế, mà nằm ở việc người học được hình thành phương pháp học tập hiện đại, biết đặt câu hỏi, biết tìm lời giải và có năng lực thích ứng với những thay đổi của nghề nghiệp trong tương lai.

Nhà trường và doanh nghiệp cần đồng hành để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao

Đâu là hướng đi phù hợp để thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo kiến thức quốc tế và nhu cầu hoạt động thực tiễn tại thị trường lao động Việt Nam, thưa bà?

Tôi cho rằng đây là xu hướng tất yếu của giáo dục đại học hiện đại.

Trong nhiều năm, khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp luôn là vấn đề được nhắc đến. Muốn giải quyết điều đó, nhà trường không thể hoạt động tách rời thị trường lao động mà cần xây dựng mối liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp ngay từ quá trình thiết kế chương trình đào tạo.

Khi sinh viên được tham gia thực tập, làm dự án thực tế, tiếp xúc với doanh nghiệp ngay từ năm đầu hoặc năm thứ hai, các em sẽ hiểu rõ hơn yêu cầu nghề nghiệp, rèn luyện tác phong chuyên nghiệp và tích lũy những kỹ năng mà sách vở khó có thể mang lại.

Trên thực tế, các trường đại học quốc tế như Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam có xu hướng xây dựng mạng lưới hợp tác với nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước, đồng thời tổ chức khá nhiều hoạt động hướng nghiệp, thực tập và kết nối tuyển dụng cho sinh viên. Đây là một hướng đi phù hợp, bởi doanh nghiệp không chỉ là nơi tiếp nhận lao động mà còn có thể trở thành đối tác cùng nhà trường trong quá trình đào tạo.

Tôi luôn cho rằng, thành công của một trường đại học không chỉ được đo bằng số lượng sinh viên tốt nghiệp, mà còn bằng việc các em có tìm được công việc phù hợp, có khả năng phát triển nghề nghiệp lâu dài và tiếp tục học hỏi trong suốt cuộc đời hay không.

Lựa chọn đại học là lựa chọn môi trường phát triển của cả một tương lai

Hiện nay với rất nhiều lựa chọn, theo bà, phụ huynh và học sinh cần cân nhắc những tiêu chí nào khi lựa chọn một trường đại học quốc tế để đảm bảo sự đầu tư cho giáo dục mang lại giá trị bền vững?

Theo tôi, trước hết cần xác định rõ năng lực, sở thích và định hướng nghề nghiệp của người học và năng lực tài chính của mỗi gia đình. Một trường đại học tốt chưa chắc đã phù hợp với tất cả mọi người. Điều quan trọng là môi trường đó có tạo điều kiện để mỗi sinh viên phát huy được tiềm năng của mình hay không.

Sau đó, phụ huynh nên tìm hiểu kỹ về chương trình đào tạo, hệ thống kiểm định chất lượng, uy tín của đơn vị cấp bằng, đội ngũ giảng viên, môi trường học tập, cơ hội thực tập, tỷ lệ việc làm sau tốt nghiệp cũng như mạng lưới doanh nghiệp và đối tác quốc tế của nhà trường.

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, tôi cũng cho rằng những trường đại học có định hướng quốc tế, chú trọng phát triển ngoại ngữ, kỹ năng mềm, năng lực số và trải nghiệm thực tiễn sẽ mang lại nhiều lợi thế hơn cho sinh viên.

Tuy nhiên, tôi vẫn muốn nhấn mạnh rằng, dù học ở bất kỳ môi trường nào, yếu tố quyết định thành công cuối cùng vẫn là sự chủ động của người học. Một trường đại học có thể mở ra rất nhiều cơ hội, nhưng chính sinh viên mới là người biến những cơ hội đó thành năng lực và thành công trong tương lai. Đó cũng là giá trị bền vững nhất mà giáo dục hướng tới.

Xin cảm ơn bà về cuộc trò chuyện!

Minh Khánh (thực hiện)